I CSK 5904/22
WyrokIzba Cywilna2023-07-06
Skład orzekający: Krzysztof Wesołowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność zapłaty zaległych wierzytelności za okres 4 lat przez spółkę w upadłości na rzecz kancelarii prawnej, stanowiąca realizację wierzytelności, może być uznana za czynność zwykłego zarządu w rozumieniu art. 38a Prawa upadłościowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c., w szczególności oczywistej zasadności skargi. Sąd podkreślił, że zapłata zaległych wierzytelności za okres 4 lat nie jest czynnością bieżącej działalności spółki, a zatem nie może być uznana za czynność zwykłego zarządu w rozumieniu art. 38a Prawa upadłościowego. Wierzytelności te powinny być dochodzone w ramach postępowania upadłościowego.Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości spółki z o.o. w upadłości wniósł pozew o zapłatę przeciwko innej spółce z o.o. i osobie fizycznej. Spór dotyczył wypłaty kwoty 61 500 zł brutto przez spółkę w upadłości na rzecz kancelarii prawnej. Pozwany twierdził, że była to czynność zwykłego zarządu. Sąd Okręgowy uznał, że czynność ta nie miała cech czynności zwykłego zarządu. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, która została odrzucona przez Sąd Najwyższy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 5904/22 POSTANOWIENIE 6 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Wesołowski na posiedzeniu niejawnym 6 lipca 2023 r. w Warszawie, w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości w W. przeciwko M. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w T. i M. K. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 24 marca 2022 r., II Ca 2886/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. oddala wniosek powoda o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną pozwanego M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T. od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 24 marca 2022 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
I CSK 5904/22 2 postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została spełniona. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance oczywistej jej zasadności oznacza, że skarżący musi przedstawić dokładny wywód, na czym - jego zdaniem - polega oczywista zasadność skargi w danej sprawie z przytoczeniem przepisów, których naruszenie ją spowodowało oraz argumentację wskazującą na to, dlaczego opisane naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Innymi słowy, skoro przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest twierdzenie skarżącego, że skarga jest oczywiście uzasadniona, to powinien on w uzasadnieniu wniosku zawrzeć wywód prawny wskazujący, w czym wyraża się ta „oczywistość" i przedstawić argumenty na poparcie tego twierdzenia. Przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej ma miejsce jedynie wówczas, gdy bez dokonania głębszej analizy dla przeciętnego prawnika jest oczywiste, że
I CSK 5904/22 3 podstawy skargi zasługują na uwzględnienie, a zatem ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 15 marca 2023 r., I CSK 6274/22). Autor skargi wskazał, że jego skarga jest oczywiście uzasadniona gdyż przy wydaniu zaskarżonego wyroku, doszło do naruszenia prawa materialnego, przez błędną i nieuzasadnioną wykładnię art. 38a Prawa upadłościowego. Zdaniem skarżącego czynności zakwestionowane w zaskarżonym orzeczeniu, jako że były związane z prowadzeniem i rozliczeniem sporu między dłużnikiem a organami podatkowymi, należało uznać za czynności bieżącego zarządu. Zauważenia wymaga, że lakoniczna argumentacja zawarta w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie spór dotyczył tego, czy wypłacona stronie pozwanej kwota 61 500 zł brutto stanowiła czynność, która była realizacją czynności zwykłego zarządu, czy też nie. Kwota, która była dochodzona pozwem została wypłacona przez spółę, która była w upadłości na rzecz kancelarii prawnej, gdyż zdaniem pozwanej kwota ta mieściła się w ramach czynności zwykłego zarządu, a zatem nie naruszała art. 38a prawa upadłościowego. Trafnie jednak przyjął Sąd Okręgowy, że przedmiotowa czynność nie miała cech czynności zwykłego zarządu spółki, czyli takiej czynności, które spółka na bieżąco wykonuje w toku prowadzonej działalności. Zapłata zaległych wierzytelności (za okres 4 lat) nie jest bowiem realizacją bieżącej działalności spółki. Wierzytelności te powinny być dochodzone w ramach postępowania upadłościowego na równi z wierzytelnościami innych wierzycieli. Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 398⁷ § 1 zdanie 1 k.p.c. strona przeciwna może wnieść do sądu drugiej instancji odpowiedź na skargę kasacyjną w terminie dwutygodniowym od doręczenia jej skargi. W niniejszej sprawie pismo zatytułowane odpowiedź na skargę zostało skutecznie wniesione po upływie tego terminu, wobec czego zawarty w nim wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego nie może zostać uwzględniony.
I CSK 5904/22 4 M.L. [ms]
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 435/13 2014-01-16Czy w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki do oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości, zarząd spółki może odpowiadać na podstawie art. 373 ust. 1 pkt 1 Prawa upadłościowego i naprawczego za niezłożenie w ustawowym terminie…
- IV CSK 158/17 2017-10-12Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, gdy jej uzasadnienie opiera się na oczywistej zasadności skargi wynikającej z pominięcia wniosków dowodowych mimo zmiany ustaleń faktycznych oraz na pot…
- III CSK 50/19 2020-02-10Czy brak złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, działanie nie na szkodę wierzycieli, brak majątku spółki, zakończenie procesu likwidacji spółki oraz upływ ponad roku od zaprzestania działalności uzasadniają orzeczenie…
- I CSK 3933/24 2026-05-20Czy możliwość wywierania presji na członków zarządu spółki prawa handlowego, wynikająca z posiadania uprawnień właścicielskich, przy braku uprawnienia do złożenia wniosku o upadłość, jest wystarczająca do uznania osoby z…
- III CSK 366/16 2017-05-11Czy prowadzenie negocjacji z wierzycielem w sprawie polubownego rozwiązania problemów z zapłatą zobowiązań, w tym sprzeciw wierzyciela wobec złożenia wniosku o upadłość spółki, wyłącza obowiązek zgłoszenia wniosku o upad…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 38aart. 3989 § 2 KPCart. 398§ 1§ 2§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy