I CSK 6160/22

WyrokIzba Cywilna2023-12-14

Skład orzekający: Beata Janiszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oczywista zasadność skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 398(9) § 1 pkt 4 k.p.c., może być oparta na argumentacji zmierzającej do obalenia domniemania samoistności posiadania przez wnioskodawcę poprzez domniemanie faktyczne oparte na sposobie władania nieruchomością sąsiednią, gdy Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji i nie może przyjmować nowych faktów ani dowodów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie została wykazana jej oczywista zasadność. Argumentacja skarżącej, oparta na próbie obalenia domniemania samoistności posiadania poprzez domniemanie faktyczne dotyczące sposobu władania nieruchomością sąsiednią, nie mogła zostać uwzględniona. Wynika to z faktu, że Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji i nie może przyjmować nowych faktów ani dowodów w postępowaniu kasacyjnym, a podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.
Stan faktyczny
Gmina Miejska K. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia oddalającego jej apelację w sprawie o zasiedzenie, zainicjowanej przez Parafię. Skarżąca argumentowała, że wnioskodawczyni nie mogła samoistnie posiadać spornej nieruchomości, gdyż stanowiła ona całość gospodarczą z większą nieruchomością oddaną jej w użytkowanie wieczyste, co czyniło jej posiadanie zależnym. Sąd Okręgowy oddalił apelację, a Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od Gminy Miejskiej K. na rzecz Parafii koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 6160/22 POSTANOWIENIE 14 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Beata Janiszewska na posiedzeniu niejawnym 14 grudnia 2023 r. w Warszawie w sprawie z wniosku […] Parafii […] w K. z udziałem Gminy Miejskiej K., Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta K. i Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków-Śródmieście Wschód o zasiedzenie, na skutek skargi kasacyjnej Gminy Miejska K. od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z 24 maja 2022 r., II Ca 32/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od Gminy Miejskiej K. na rzecz […] Parafii […] w K. kwotę 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. (J.T.) UZASADNIENIE Uczestniczka Gmina Miejska K. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia oddalającego apelację skarżącej w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia prowadzonej z wniosku […] Parafii […] w K. z udziałem Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta K. i Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków-Śródmieście Wschód w Krakowie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: I CSK 6160/22 2 Jako przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca wskazała oczywistą zasadność skargi. Podniosła przy tym, że wnioskodawczyni nie mogła posiadać spornej nieruchomości samoistnie, gdyż stanowi ona gospodarczą całość z drugą, większą, wspólnie ogrodzoną nieruchomością, którą oddano wnioskodawczyni w użytkowanie wieczyste. W efekcie, zdaniem skarżącej, wnioskodawczyni traktowała obie nieruchomości w ten sam sposób i była jedynie posiadaczką zależną spornej nieruchomości, co powinno było skutkować oddaleniem wniosku o stwierdzenie zasiedzenia. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie sprzeczności przyjętej przez Sąd drugiej instancji wykładni lub zastosowania prawa z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji prawa. Wnoszący skargę powinien więc zawrzeć w uzasadnieniu wniosku wywód prawny wyjaśniający, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi i przedstawić odpowiednie argumenty (postanowienie SN z 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Do przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie wskazanej przyczyny kasacyjnej nie jest wystarczające samo kwalifikowane naruszenie prawa przez Sąd drugiej instancji. W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. mowa bowiem o oczywistej zasadności skargi, a nie o trafności zarzutu. Przytoczone przez skarżącego okoliczności powinny zatem jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (postanowienie SN z 10 maja 2019 r., I CSK 768/18). Skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona w opisanym tu rozumieniu. Argumentacja uczestniczki eksponuje fakt związania spornej nieruchomości z gruntem sąsiednim, oddanym wnioskodawczyni w użytkowanie wieczyste. Skarżąca dąży w istocie, jak trafnie zauważył Sąd Okręgowy, do obalenia domniemania z art. 339 k.c. domniemaniem faktycznym poczynionym na podstawie art. 231 k.p.c. (w zw. z art. 13 § 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.). Stanowisko to jednak z dwóch podstawowych względów nie uzasadnia tezy o oczywistej zasadności wywiedzionej w sprawie skargi kasacyjnej. I CSK 6160/22 3 Po pierwsze, stosownie do art. 39813 § 2 k.p.c. w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powołanie nowych faktów i dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Jednocześnie z art. 3983 § 3 k.p.c. wynika, że podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Tymczasem całe stanowisko uczestniczki opiera się na założeniu, iż w drodze domniemania faktycznego można było ustalić w sprawie fakty, które obaliłyby domniemanie samoistności posiadania spornej nieruchomości przez wnioskodawczynię. Tego rodzaju argumentacja nie może zostać przyjęta przez Sąd Najwyższy, nawet gdyby istotnie była ona trafna. Po drugie, Sąd Okręgowy wyjaśnił, dlaczego przyjął, że in casu okoliczność władania nieruchomością sąsiednią w sposób zależny nie musi przekładać się na zależne posiadanie gruntu, którego dotyczył wniosek (s. 7-9 uzasadnienia). Kwestia ta ma jednak znaczenie wtórne względem podstawowej, omówionej wyżej przyczyny braku oczywistej zasadności skargi. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, by zachodziły przyczyny określone w art. 3989 § 1 k.p.c., co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania. O kosztach rozstrzygnięto, mając na względzie sporne interesy uczestników, a wysokość kosztów ustalono na podstawie § 5 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 4 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia. (M.M.) (r.g.) I CSK 6160/22 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 339 KCart. 231 KPCart. 13 § 2art. 391 § 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 1 KPC§ 1 pkt 4§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy