I CSK 637/13
WyrokIzba Cywilna2013-11-20
Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o umieszczenie osoby w szpitalu psychiatrycznym bez jej zgody, brak ustanowienia przez sąd pełnomocnika z urzędu dla uczestnika, mimo jego braku wniosku, stanowi nieważność postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że brak ustanowienia pełnomocnika z urzędu dla uczestnika postępowania w sprawie o umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym bez jego zgody, nie stanowi nieważności postępowania, jeśli uczestnik ma pełną świadomość przebiegu postępowania i przysługujących mu praw, a jego kompetencje w samodzielnym prowadzeniu spraw nie budzą wątpliwości. Kompetencja sądu do ustanowienia pełnomocnika z urzędu w takich przypadkach jest fakultatywna.Stan faktyczny
Wniosek o umieszczenie uczestnika w szpitalu psychiatrycznym bez jego zgody został rozpoznany przez sądy obu instancji. Uczestnik złożył skargę kasacyjną, zarzucając nieważność postępowania z powodu braku ustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu oraz oczywistą zasadność skargi. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, a Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 637/13 POSTANOWIENIE Dnia 20 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski w sprawie z wniosku W. C. i Z. C.-B. przy uczestnictwie J. B. o umieszczenie uczestnika w szpitalu psychiatrycznym bez jego zgody, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 listopada 2013 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika od postanowienia Sądu Okręgowego w T. z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt I Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżący opiera wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej na zarzucie nieważności postępowania oraz oczywistej zasadności skargi. Stanowiska strony skarżącej nie można jednak podzielić. Skarżący upatruje nieważności postępowania w tym, że Sąd nie ustanowił dla niego - na podstawie art. 48 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego - pełnomocnika z urzędu bez jego wniosku oraz, że nie pouczył go o możliwości złożenia wniosku o ustanowienie takiego pełnomocnika. Zarzut ten nie jest jednak zasadny, gdyż jak trafnie wywodzi Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, sposób obrony prowadzonej przez uczestnika wskazywał, że ma on pełną świadomość przebiegu postępowania i przysługujących mu praw. Treść pism procesowych skarżącego także wskazuje, że mimo braku wiedzy prawnej dobrze radzi sobie z samodzielnym prowadzeniem swoich spraw. Kompetencja sądu określona zarówno w art. 49 u.o.z.p., jak i w art. 5 i 212 k.p.c. jest zaś fakultatywna. Ponadto analiza akt sprawy nie uzasadnia przekonania, że skarga jest oczywiście uzasadniona, zwłaszcza w świetle kategorycznego ustalenia poczynionego przez Sąd Okręgowy, a którego nie kwestionuje skarżący, iż w razie niepodjęcia leczenia psychiatrycznego stan zdrowia uczestnika ulegnie pogorszeniu. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c. a contrario). aw es
Powiązane orzeczenia
- I CSK 987/24 2024-07-19Czy w sprawie o umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym bez zgody, w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej przez uczestnika, należy rozważyć ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu?
- I CSK 5/16 2016-04-27Czy brak ustanowienia adwokata z urzędu dla uczestniczki postępowania w sprawie o umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym bez jej zgody, mimo jej wniosku, stanowi pozbawienie możliwości obrony praw w rozumieniu art. 379…
- I CSK 108/16 2016-03-30Czy brak ustanowienia pełnomocnika z urzędu dla uczestniczki postępowania w sprawie o przyjęcie do szpitala psychiatrycznego bez jej zgody, mimo rozpoznania u niej zaburzeń urojeniowych, stanowi podstawę do stwierdzenia…
- IV CSK 497/18 2018-11-28Czy zaniechanie ustanowienia pełnomocnika z urzędu osobie z problemami psychicznymi, w tym z rozpoznaniem schizofrenii, stanowi pozbawienie jej możności obrony i skutkuje nieważnością postępowania?
- II CSK 327/13 2014-01-09Czy skarga kasacyjna dotycząca umieszczenia osoby w szpitalu psychiatrycznym bez jej zgody spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, zwłaszcza w kontekście potrzeby wykładni przepisów prawnych?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 48art. 49art. 5§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy