I CSK 642/17
WyrokIzba Cywilna2018-02-28
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy działanie organu Skarbu Państwa, mieszczące się w granicach prawa, ale merytorycznie niezasadne, dokonane z uchybieniem terminów, może zostać uznane za niezgodne z prawem w rozumieniu art. 417 § 1 k.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazano, że działanie organu może być albo zgodne z prawem, albo niezgodne z nim; ocena zgodności z prawem ma charakter obiektywny, a motywacja działania jest subiektywna. Ponadto, uszczerbek majątkowy może powstać z różnych przyczyn, w tym działań zgodnych z prawem lub siły wyższej, a korzystanie z praw proceduralnych czy aktywność organów na podstawie prawa nie stanowi samoistnego źródła szkody.Stan faktyczny
Powódka S. sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jej powództwo o zapłatę przeciwko Skarbowi Państwa. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące oceny działania organu Skarbu Państwa jako potencjalnie niezgodnego z prawem, mimo że mieściło się w jego granicach, a także potrzebę wykładni art. 417 § 1 k.c. oraz oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powódki na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 642/17 POSTANOWIENIE Dnia 28 lutego 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa S. sp. z o.o. w W. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Prokuratorowi Regionalnemu w […] o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 lutego 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powódki na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 12500 (dwanaście tysięcy pięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie powódka podniosła w skardze kasacyjnej kilka okoliczności, które w jej odczuciu uzasadniają przyjęcie jej do rozpoznania. Po pierwsze, wskazała zagadnienie prawne dotyczące tego, czy działanie organu Skarbu Państwa w granicach prawa, lecz w określonej sytuacji niezgodne z celem konkretnych norm prawnych, merytorycznie niezasadne, dokonywane z uchybieniem terminów, może zostać uznane za niezgodne z prawem w rozumieniu art. 417 § 1 k.c. Tak ujęta kwestia wątpliwości nie budzi, ponieważ konkretne działanie może być tylko albo zgodne z prawem, albo z nim niezgodne. Jeżeli działanie mieści się w granicach prawa, to co najwyżej można albo kwestionować zgodność tego prawa z aktami wyższego rzędu (Konstytucją), albo korzystać z innych instrumentów dotyczących bezczynności organu czy przewlekłości postępowania. Co więcej, kwestia motywacji konkretnego działania jest subiektywna, zatem trudno na tej podstawie byłoby oceniać działanie jako zgodne z prawem albo bezprawne - taka ocena ma charakter obiektywny. Dodać trzeba, że w tym zakresie w skardze kasacyjnej uzasadnienie dotyczy elementów tej konkretnej sprawy i co najwyżej mogłoby być przedmiotem uzasadnienia zarzutu kasacyjnego, gdyż zagadnienie prawne jako przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania musi powstawać co prawda na tle konkretnej sprawy, ale mieć charakter obiektywny. Po drugie, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca wskazuje potrzebę wykładni art. 417 § 1 k.c. Uzasadnienie w tym zakresie jednak dotyczy wyłącznie polemiki z rozstrzygnięciem w tej sprawie. Skarżąca wywodzi, że skoro Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 lutego 2016 r., II CSK 172/15 (niepubl.) uznał, że za przestój w budowie miasto P. odpowiadało do dnia 29 lutego 2008 r., to naturalna jest odpowiedzialność za dalszy okres. Nie ma to jednak nic wspólnego z potrzebą wykładni art. 417 § 1 k.c., a więc tę
3 podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania należy uznać za w ogóle nieuzasadnioną. Po trzecie, w ocenie skarżącej skarga jest oczywiście uzasadniona. Zdaniem powódki, w państwie prawa nie może być sytuacji, gdy nie ma winnego szkody. Jest to całkowicie błędna teza. Uszczerbek majątkowy może powstać z bardzo różnych przyczyn, czasem działań zgodnych z prawem czy siły wyższej. W szczególności typowe dla wszelkich postępowań jest to, że gwarantują one różne prawa, ale mogą powodować opóźnienie realizacji innych praw. Korzystania z praw proceduralnych, a zwłaszcza z prawa do sądu, czy też aktywnej działalności organów na podstawie prawa, nie można uznawać za źródło szkody. Skarga nie jest zatem oczywiście uzasadniona. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. aw jw
Powiązane orzeczenia
- III CSK 164/20 2021-06-17Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy powód dochodzi odszkodowania od Skarbu Państwa za niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej, a postępowanie karne…
- III CSK 370/16 2017-05-11Czy skarga kasacyjna dotycząca zagadnień prawnych już rozstrzygniętych przez Sąd Najwyższy w tej samej sprawie, lub oczywistej zasadności, może zostać przyjęta do rozpoznania?
- II CSK 566/13 2014-04-10Czy prawo do sądu oraz wynikające z niego prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki stanowią dobro osobiste, którego naruszenie może stanowić podstawę do żądania zadośćuczynienia?
- I CSK 1475/25 2025-11-25Czy sąd powszechny może ocenić i przypisać odpowiedzialność odszkodowawczą organowi władzy publicznej za bezprawne działanie lub zaniechanie, które narusza przepisy prawa administracyjnego lub inne ustawy nieuregulowane…
- V CSK 132/14 2014-10-03Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, gdy powód domaga się zasądzenia „odpowiedniej sumy” na zasadach słuszności z powodu szkody, której wysokości nie udowodnił, a której podstawą jest bezpr…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 417 § 1 KC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy