I CSK 731/17
WyrokIzba Cywilna2018-04-10
Skład orzekający: Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, w której wnioskodawca i jego poprzednicy prawni od początku posiadali nieruchomość samoistnie, istnieje potrzeba wykładni przepisów art. 172 k.c. w związku z art. 336 k.c. z powodu rozbieżności w orzecznictwie sądów dotyczących charakteru posiadania byłych właścicieli pozbawionych własności na mocy dekretu z 1945 r.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykaże istnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c., w szczególności potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, aby wskazane przez niego rozbieżności w orzecznictwie dotyczące charakteru posiadania były rzeczywiste, a nie pozorne, co uniemożliwia przyjęcie skargi do rozpoznania.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowo-Budowlana "S" wniosła o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Miasto W. jako uczestnik postępowania wniosło skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w W. utrzymującego w mocy postanowienie o stwierdzeniu zasiedzenia. Skarżący zarzucił istnienie rozbieżności w orzecznictwie sądów dotyczących wykładni przepisów art. 172 k.c. w związku z art. 336 k.c. w kontekście posiadania nieruchomości przez byłych właścicieli pozbawionych własności na mocy dekretu z 1945 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 731/17 POSTANOWIENIE Dnia 10 kwietnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej "S" w W. przy uczestnictwie Miasta W. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 kwietnia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt V Ca […]/16, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od m W. na rzecz wnioskodawcy kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W świetle tej regulacji, cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Jednocześnie przypomnieć należy, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i jego rolą nie jest korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Skarżący we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Wskazał, że w sprawie istnieje potrzeba wykładni przepisów art. 172 k.c. w związku z art. 336 k.c. jako wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, co do charakteru posiadania byłych właścicieli, pozbawionych własności nieruchomości na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. W. (Dz.U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279 ze zm.) w sytuacji, gdy został złożony wniosek w trybie art. 7 tego dekretu, do czasu rozpoznania tego wniosku. W sprawie nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Powołując się na przesłankę z art. 3982 § 1 pkt 2 k.p.c. skarżący powinien wykazać, że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany dotychczasowej wykładni, podania, na czym polegają wątpliwości związane z jego rozumieniem oraz przedstawienia argumentacji świadczącej, że wątpliwości te mają rzeczywisty i poważny charakter, nie należą do zwykłych wątpliwości, które wiążą
3 się z procesem stosowania prawa. W przypadku, gdy w ramach stosowania tych przepisów powstały już w orzecznictwie sądów określone rozbieżności, skarżący powinien je przedstawić, jak też uzasadnić, że dokonanie wykładni jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2016 r., V CSK 692/15, z dnia 20 listopada 2015 r., III CSK 269/15, nie publ.). Skarżący nie sprostał powyższym wymogom. Powołał się na rozbieżności w orzecznictwie sądów i wskazał na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2017 r., I CSK 587/16 (nie publ.) wraz z powołaną w powyższym wyroku uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1971 r., III CZP 99/70 (OSNC 1972 r., nr 2, poz. 22). Wskazane przez skarżącego rozbieżności mają jednak charakter pozorny. W wyroku z dnia 1 czerwca 2017 r. Sąd Najwyższy wskazał jedynie, że prawie polskim nie obowiązuje zasada, że nikt nie może zmienić samowolnie rodzaju lub tytułu posiadania. W związku z tym posiadacz zależny może przekształcić swoje posiadanie zależne w samoistne i odwrotnie, ale skuteczność - z punktu widzenia zasiedzenia - takiego przekształcenia wymaga, aby posiadacz uczynił to jednoznacznie, tzn. zamanifestował zmianę w sposób widoczny dla otoczenia. W rozpoznawanej sprawie zostało natomiast wykazane, że wnioskodawca i jego poprzednicy prawni korzystali z spornej nieruchomości jakby mieli do niej prawo własności, od początku ich posiadanie miało charakter samoistny i nie istniał problem przekształcenia ich posiadania z zależnego na samoistne. Nie można, więc uznać, że skarżący wykazali istnienie rozbieżności w orzecznictwie sądów, skarga nie zawiera natomiast argumentów świadczących o dalszej wątpliwości w wykładni przepisów art. art. 172 k.c. w związku z art. 336 k.c. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w związku z § 5 pkt 1 w związku z § 2 pkt 7 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zmianą Dz.U. z 2016 r., poz. 1668). aj
4 a.ł.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 274/18 2018-10-11Czy w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, w której skarżący opiera wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na potrzebie wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości…
- I CSK 794/14 2014-10-22Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I CSK 346/16 2016-12-19Czy w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, w której skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne dotyczące zachowania następcy prawnego współposiadacza samoistnego oraz na oczy…
- IV CSK 94/14 2014-07-02Czy w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, kwestia wykładni pojęcia samoistnego posiadania stanowi istotne zagadnienie prawne lub potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważn…
- I CSK 39/14 2014-08-14Czy skarga kasacyjna dotycząca kryteriów obiektywnych spostrzeżenia przejawów woli posiadania samoistnego nieruchomości jako jej współwłaściciel, może być przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli opiera się na…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 172 KCart. 336 KCart. 7art. 3982 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 3 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy