I CSK 738/14

WyrokIzba Cywilna2015-05-19

Skład orzekający: Jan Górowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zobowiązania spółki, opartej na art. 299 § 1 k.s.h., może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli skarżący powołuje się na istnienie istotnego zagadnienia prawnego, które nie zostało prawidłowo sformułowane i uzasadnione?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na istnienie istotnego zagadnienia prawnego, ale nie formułuje go prawidłowo ani nie przedstawia argumentacji jurydycznej uzasadniającej tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych. Istotne zagadnienie prawne musi mieć znaczenie dla rozwoju prawa lub stanowić precedens dla rozstrzygnięcia podobnych spraw, a jego sformułowanie nie może dotyczyć sposobu rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Odpowiedzialność członka zarządu na podstawie art. 299 § 1 k.s.h. jest odpowiedzialnością odszkodowawczą, a nie deliktową, co wyklucza stosowanie w drodze analogii innych przepisów, takich jak art. 35 k.s.h.
Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od pozwanego, członka zarządu spółki z o.o. Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, powołując się na istnienie istotnego zagadnienia prawnego. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w przedmiocie jej przyjęcia do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1800 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 738/14 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski w sprawie z powództwa D. W. przeciwko G. K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 maja 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt VI ACa 721/13, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Instytucja przedsądu, jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzenie środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla. Skarga kasacyjna służy od prawomocnego orzeczenia, ma ograniczony zasięg, a jej podstawowym celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i twórczy wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa. Wprawdzie skarżący odwołał się do istotnych zagadnień prawnych, niemniej nie występuje ta przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.). Stosownie do ugruntowanego stanowiska Sądu Najwyższego, istotnym zagadnieniem prawnym jest taki problem jurydyczny, który ma znaczenie dla rozwoju prawa lub stanowi precedens dla rozstrzygnięcia podobnych spraw (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2005 r., I CZ 183/04, niepubl.). Powołanie się przez skarżącego na istnienie takiego zagadnienia wymaga jego sformułowania oraz przedstawienia argumentacji jurydycznej uzasadniającej tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało. Skarżący powinien też wykazać, że ma ono ważne znaczenie dla rozpoznania lub rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2003 r., II CK 324/03, z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepubl. oraz z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OCNP 2006, nr 15 - 16, poz. 243). Ponadto prawidłowo wyartykułowane zagadnienie musi być sformułowane ogólnie w tym sensie, 3 że nie może chodzić w nim o sposób rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2004 r., II CZ 94/04, niepubl.). Zgodnie z art. 299 § 1 k.s.h., członkowie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna; w myśl art. 299 § 2 k.s.h. członek zarządu może się jednak uwolnić od tej odpowiedzialności przez wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z jego winy bądź że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości wierzyciel nie poniósł szkody. W świetle obecnie ugruntowanego i ujednoliconego uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2008 r., III CZP 72/08, (OSNC 2009, nr 2, poz. 20) odpowiedzialność oparta na art. 299 § 1 k.s.h. jest odpowiedzialnością odszkodowawczą. Jak trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę kasacyjną, przesądzenie w tej uchwale składu powiększonego, że odpowiedzialność na tej podstawie jest odpowiedzialnością deliktową, wyłącza możliwość zastosowania w sprawie w drodze analogii art. 35 k.s.h. Wyklucza to także możliwość podnoszenia przez członków zarządu względem wierzycieli spółki zarzutów, o których mowa w postawionych przez skarżącego pytaniach. Artykuł 299 k.s.h. w sposób samodzielny i wyczerpujący reguluje tę odpowiedzialność pod względem podmiotowym i przedmiotowym, nie stanowiąc podstawy do wkraczania w dziedzinę wynikającą ze stosunku prawnego pomiędzy wierzycielem a spółką. Członek zarządu spółki z o.o. nie ponosi tylko odpowiedzialności przewidzianej w art. 299 § 1 k.s.h. za zobowiązania spółki, które nie istniały w czasie sprawowania przez niego mandatu, bo powstały dopiero później (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2011 r., V CSK 188/10, niepubl.). Dla przyjęcia odpowiedzialności na podstawie art. 299 § 1 k.s.h. istotne jest więc aby zobowiązanie spółki istniało już w okresie, w którym osoba mająca ponosić odpowiedzialność pełniła funkcję członka zarządu (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2007 r., IV CSK 370/06, niepubl., z dnia 11 lutego 2010 r., I CSK 269/09, niepubl., uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2008 r., III CZP 143/07, OSNC 2009, nr 3, poz. 38). Jeśli więc nawet skład zarządu spółki z o.o. zmieniał się, to odpowiedzialność na podstawie art. 299 § 1 k.s.h. ponoszą 4 osoby będące członkami zarządu w czasie istnienia zobowiązania, którego egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2003 r., V CSK 198/02, niepubl.). Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 299 § 1 KSHart. 299 § 2 KSHart. 35 KSHart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy