V CSK 655/13
WyrokIzba Cywilna2014-05-29
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca odpowiedzialności członków zarządu spółki z o.o. na podstawie art. 299 k.s.h. powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne lub potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie są spełnione przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c., a mianowicie brak jest istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Samo stwierdzenie, że brakuje nowszych orzeczeń w danym przedmiocie, nie zastępuje wywodu prawnego wykazującego dezaktualizację stanowiska Sądu Najwyższego i potrzebę ponownego rozważenia zagadnień. Przyjęcie sprawy do rozpoznania powinno służyć realizacji publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej, a nie jedynie korygowaniu błędów w indywidualnej sprawie.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od członków zarządu spółki z o.o. na podstawie art. 299 k.s.h. Pozwany A. M. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oparto na przesłankach istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie. Skarżący podniósł dwa zagadnienia prawne dotyczące odpowiedzialności członków zarządu, w tym kwestię, czy podstawą zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości są zobowiązania sporne, oraz czy miarodajne jest zobowiązanie istniejące w czasie pełnienia funkcji, czy też wymagalne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 655/13 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z powództwa J. O. przeciwko A. M. i D. W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 maja 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego A. M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. akt V ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od skarżącego na rzecz powoda 3600 ( trzy tysiące sześćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący A. M. oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Przesłanki te nie zostały spełnione. Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob. m. in.: postanowienie SN z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów
3 prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 15 października 2002 r., sygn. akt II CZ 102/02, nie publ.). Skarżący przedstawił dwa zagadnienia prawne odnoszące się do odpowiedzialności członków zarządu spółki z o. o., uregulowanej w art. 299 k.s.h., wnosił też o uznanie potrzeby wykładni tego przepisu, bowiem wywołuje rozbieżności w orzecznictwie. Problem dotyczy kwestii, czy odpowiedzialność ta istnieje tylko w razie stwierdzenia zobowiązań spółki wyrokiem sądu albo decyzją administracyjną, a więc czy podstawą zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki są zobowiązania bezsporne, czy także zobowiązania sporne. Ponadto, czy dla stwierdzenia subsydiarnej odpowiedzialności członków zarządu miarodajne jest zobowiązanie istniejące w czasie pełnienia funkcji, czy też zobowiązanie w tym czasie wymagalne. Wbrew twierdzeniom powołanym w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, zagadnienia te były wielokrotnie przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego. W skardze zresztą powołane zostały dotyczące tej kwestii orzeczenia. Samo stwierdzenie, że brakuje nowszych orzeczeń w tym przedmiocie nie zastępuje wywodu prawnego, mającego wykazać, że stanowisko Sądu Najwyższego uległo dezaktualizacji i istnieje potrzeba ponownego rozważenia wskazanych zagadnień. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przytoczone zostały orzeczenia Sądu Najwyższego z 2006, 2010 i 2011 roku, nie można zatem twierdzić, że orzecznictwo w tym zakresie nie jest aktualne. Wskazywane rozbieżności wynikają ze zróżnicowanych stanów faktycznych, ponadto - jak trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę kasacyjną - stanowią rezultat niezawisłości sądów. Przyjęcie sprawy do rozpoznania miałoby w istocie znaczenie dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy, a nie dla realizacji publicznoprawnej funkcji instytucji skargi kasacyjnej. W sprawie nie zachodzi nieważność postępowania uwzględniana z urzędu.
4 Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. [aw]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 23/15 2015-10-15Czy skarga kasacyjna dotycząca odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za jej zobowiązania na podstawie art. 299 k.s.h. może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli podniesione w niej zagadnieni…
- I CSK 738/14 2015-05-19Czy skarga kasacyjna dotycząca odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zobowiązania spółki, opartej na art. 299 § 1 k.s.h., może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli skarżący powołuje się…
- IV CSK 750/15 2016-05-18Czy skarga kasacyjna dotycząca odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 299 k.s.h. w kontekście zobowiązań warunkowych i stosowania art. 5 k.c. spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyżs…
- III CSK 74/20 2021-02-11Czy skarga kasacyjna od wyroku Sądu Okręgowego, oddalającego apelację pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego o zapłatę na podstawie art. 299 k.s.h., powinna zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na potrzebę wykładni prz…
- II CSK 619/14 2015-05-15Czy skarga kasacyjna dotycząca odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za jej zobowiązania, w kontekście nieterminowego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwy…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 299 KSHart. 3989 § 2 KPCart. 98 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy