I CSK 840/14

Sygn. akt I CSK 840/14 POSTANOWIENIE Dnia 18 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Spółki z o.o. w W. przeciwko Skarbowi Państwa - Stołecznemu Zarządowi Infrastruktury w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 czerwca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt VI ACa 947/13, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powódki na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE 2 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wykonawca w skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie kwestionował przede wszystkim zastosowanie art. 635 k.c. twierdząc, że strony zawarły umowy ramowe, a nie umowę o dzieło, a zatem na tej podstawie prawnej nie można było dokonać odstąpienia od umowy. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołano kilka argumentów. Po pierwsze, wskazano na oczywistą zasadność skargi, która właśnie miała wynikać z błędnego zastosowania przez Sąd Apelacyjny art. 635 k.c. Skarga nie jest jednak oczywiście uzasadniona. Choć może budzić wątpliwości, czy art. 635 k.c. znajduje zastosowanie, to niewątpliwie sądy z reguły mają margines oceny swobody co do tego, czy w sprawie zawarto umowę o dzieło, czy nie – od tego rozstrzygnięcia zależy, czy art. 635 k.c. mógł mieć zastosowanie. Choćby zatem nawet na tle tej sprawy można mieć wątpliwości co do rodzaju zawartej przez strony umowy, to wątpliwości w tym zakresie mogą co najwyżej służyć do uzasadnienia zarzutu kasacyjnego. Ponadto, w zakresie sądu meriti pozostaje ocena, czy art. 635 k.c. można zastosować do konkretnych zleceń doprecyzowujących zawarte umowy, czy do całych umów. Niewątpliwie lektura zaskarżonego wyroku nie dowodzi, aby Sąd Apelacyjny w sposób oczywiście nieprawidłowy wyłożył czy zastosował prawo. Po drugie, w skardze kasacyjnej wskazywana jest potrzeba wykładni art. 635 k.c. pod kątem tego, czy na tej podstawie prawnej dopuszczalne jest odstąpienie od umowy, nawet jeśli opóźnienie, o którym mowa w przepisie, jest niezawinione. Kwestia ta wątpliwości jednak nie budzi. Brzmienie przepisu jest jednoznaczne - chodzi o opóźnienie, bez względu na to, co jest jego przyczyną. Przepis ten stoi na straży interesów zamawiającego, któremu, z różnych względów, ma prawo zależeć szczególnie na terminowej realizacji zamówienia. Ponadto brak w doktrynie rozbieżności poglądów w tym zakresie. W orzecznictwie sądów powszechnych zdarzają się pojedyncze orzeczenia wskazujące na niedopuszczalność odstąpienia od umowy na podstawie 3 art. 635 k.c., jeśli za opóźnienie wykonawca nie ponosi odpowiedzialności. W orzecznictwie Sądu Najwyższego problem ten podniesiono w wyroku z dnia 21 września 2006 r., I CSK 129/06. Trafnie tam wskazano, że w art. 635 k.c. nie chodzi o zawinienie bądź niezawinienie wykonawcy. Istotna może być przyczyna opóźnienia, która może decydować o tym, czy do opóźnienia w ogóle doszło. jak Sąd Najwyższy trafnie wskazał, że jeśli zamawiający nie umożliwił wykonawcy wykonania dzieła, to oczywiście nie może być mowy o powstaniu opóźnienia po stronie wykonawcy, choćby termin do wykonania dzieła przewidziany w umowie minął. Artykuł 635 k.c. we wskazywanym przez skarżącego zakresie został już zatem wyjaśniony w orzecznictwie Sądu Najwyższego i nie ma potrzeby dalszej jego wykładni. Osobną kwestia jest ad casum ocena, czy do opóźnienia doszło. W tym zakresie, jeśli skarżący nie podziela stanowiska sądu meriti, może co najwyżej formułować zarzut kasacyjny - nie uzasadnia to jednak wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Po trzecie, skarżący do uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazuje na występowanie na jej tle istotnego zagadnienia prawnego. Dotyczy ono tego, czy na podstawie art. 635 k.c. można odstąpić od tzw. ramowej umowy o dzieło, czy też dopiero od szczegółowych umów o dzieło na jej podstawie zawieranych. Kwestia ta także nie uzasadnia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Jeśli bowiem umowę ad casum uzna się za umowę o dzieło, to art. 635 k.c. znajdzie do niej zastosowanie bez względu na to, czy taką umowę będzie się uważało za umowę ramową, czy nie. Ponadto umowa ramowa, choć może nie przewidywać expressis verbis terminu do spełnienia świadczenia, to jednak zakłada, że świadczenia wynikające z zawieranych na jej podstawie umów szczegółowych będą realizowane w terminie. Jeśli umowy szczegółowe nie są realizowane w terminie, to dla zamawiającego traci sens umowa ramowa. Nie ma zatem przeszkód, aby art. 635 k.c. nie stał na straży jego interesów i nie pozwolił od takiej umowy odstąpić. Można przyjąć, że wykazanie spełnienia przesłanki opóźnienia, o którym mowa w tym przepisie, będzie właśnie dotyczyło opóźnienia w spełnieniu kolejnych świadczeń szczegółowych wynikających z zawieranych na danej podstawie umów. 4 W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. l.n