I CZ 102/06

PostanowienieIzba Cywilna2006-12-01

Skład orzekający: Gerard Bieniek, Stanisław Dąbrowski, Kazimierz Zawada

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak pouczenia strony o konieczności należytego uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu, gdy strona działała bez zawodowego pełnomocnika, może stanowić podstawę do uwzględnienia zażalenia na postanowienie odrzucające taki wniosek?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nawet jeśli strona działała bez zawodowego pełnomocnika i nie otrzymała pouczenia o konieczności należytego uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu, to nie stanowi to podstawy do uwzględnienia zażalenia, jeśli wniosek nie został zakwestionowany z punktu widzenia formalnego, a następnie merytorycznie oceniono brak winy w niezachowaniu terminu. W szczególności, jeśli strona była już reprezentowana przez adwokata w dniu rozprawy wyznaczonej do rozpoznania wniosku, a adwokatowi nie udało się wykazać przesłanki braku winy, twierdzenia o braku pouczenia nie podważają prawidłowości wyniku oceny merytorycznej.
Stan faktyczny
Uczestnik postępowania A. P. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania. Sąd Okręgowy oddalił wniosek o przywrócenie terminu i odrzucił zażalenie. Uczestnik zaskarżył to postanowienie, wskazując na naruszenie art. 5 k.p.c. z uwagi na brak pouczenia o konieczności należytego uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu, mimo działania bez zawodowego pełnomocnika. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestnika.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika postępowania A. P. na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 2 czerwca 2006 r.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 102/06 POSTANOWIENIE Dnia 1 grudnia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Gerard Bieniek (przewodniczący) SSN Stanisław Dąbrowski SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) w sprawie z wniosku Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta W. przy uczestnictwie A. P. i in., o wpis własności w dziale II księgi wieczystej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 1 grudnia 2006 r., zażalenia uczestnika postępowania A. P. na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 2 czerwca 2006 r., sygn. akt V Cr …/61, oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 2 czerwca 2006 r. oddalił wniosek uczestnika A. P. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 23 maja 2005 r. o umorzeniu postępowania wywołanego rewizją wniesioną przez małżonków J. od postanowienia Sądu Powiatowego z dnia 14 września 1961 r. oraz odrzucił zażalenie uczestnika A. P. na postanowienie Sadu Okręgowego z dnia 23 maja 2005 r. Skarżąc to postanowienie w części dotyczącej odrzucenia zażalenia uczestnik wskazał, że zapadło ono z naruszeniem art. 5 k.p.c., Sąd bowiem nie udzielił mu, mimo iż występował bez zawodowego pełnomocnika, niezbędnego pouczenia co do konieczności należytego uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu reprezentującego obecnie uczestnika nastąpiło dopiero w styczniu 2006 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Według art. 168 § 1 k.p.c., sąd przywróci termin, jeżeli strona, która o to wnosi, nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swojej winy. Zgodnie z art. 169 § 2 k.p.c. w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek, czyli brak winy w niezachowaniu terminu. Jeżeli pismo wnioskodawcy nie spełnia wymagań określonych w art. 169 § 2 k.p.c., podlega uzupełnieniu przy zastosowaniu art. 130 k.p.c. Wniosek uczestnika, złożony przez niego osobiście, otrzymał bieg i został przez Sąd Okręgowy rozstrzygnięty merytorycznie, przez oddalenie, po przeprowadzeniu rozprawy w dniu, w którym uczestnika reprezentował już adwokat ustanowiony z urzędu. Mimo więc, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jest mowa o tym, że uczestnik nie uprawdopodobnił należycie braku winy w niezachowaniu terminu, przedmiotem oceny Sądu Okręgowego w rzeczywistości nie było spełnienie warunku formalnego określonego w art. 169 § 2 k.p.c., lecz spełnienie wskazanej w art. 168 § 1 k.p.c. przesłanki merytorycznej: braku winy w niezachowaniu terminu. Wynik tej oceny: przyjęcie, że uczestnik nie wykazał, iż nie zawinił uchybienia terminowi, zasługuje na akceptację. W szczególności prawidłowości wyniku tej oceny nie podważają twierdzenia uczestnika o nie udzieleniu mu przez Sąd potrzebnego pouczenia co do konieczności należytego 3 uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu. Mimo iż uczestnik podczas składania wniosku występował bez adwokata lub radcy prawnego i nie otrzymał wspomnianego pouczenia, jego wniosek nie został zakwestionowany z punktu widzenia formalnego wymagania art. 169 § 2 k.p.c., w okresie zaś przed oceną merytoryczną tego wniosku, w szczególności w dniu rozprawy wyznaczonej do jego rozpoznania, uczestnik był już reprezentowany przez adwokata, któremu jednak nie udało się wykazać przewidzianej w art. 168 § 1 k.p.c. przesłanki uwzględnienia złożonego przez uczestnika wniosku o przywrócenie terminu. Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). db

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 5 KPCart. 168 § 1 KPCart. 169 § 2 KPCart. 130 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy