I CZ 104/13

PostanowienieIzba Cywilna2013-12-18

Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Wojciech Katner, Agnieszka Piotrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu, sporządzona osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna bez wzywania do usunięcia braku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przymus adwokacko-radcowski, przewidziany w art. 871 § 1 k.p.c., dotyczy każdego postępowania przed Sądem Najwyższym, w tym skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Sporządzenie takiej skargi osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej jest brakiem nieusuwalnym, co skutkuje koniecznością odrzucenia skargi a limine jako niedopuszczalnej, bez wzywania do usunięcia tego braku.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny odrzucił tę skargę jako niedopuszczalną, ponieważ została wniesiona osobiście przez skarżącą, która nie była reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, domagając się jego uchylenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 104/13 POSTANOWIENIE Dnia 18 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie ze skargi M. T. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń Sądu Okręgowego w W. z dnia 20 kwietnia 2005 r., oraz z dnia 8 maja 2008 r., wydanych w sprawie z powództwa M. T. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. w W. i Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń Życie S.A. w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 grudnia 2013 r., zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 17 września 2012 r., oddala zażalenie; przyznaje radcy prawnemu M. S. (Kancelaria w W.) od Skarbu Państwa (Sąd Apelacyjny) kwotę 5 400 (pięć tysięcy czterysta) zł podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej M. T. w postępowaniu zażaleniowym. 2 UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny postanowieniem z 17 września 2012 r. odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń tego Sądu, a to ze względu na jej niedopuszczalność, gdyż została wniesiona osobiście przez skarżącą. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, domagając się jego uchylenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przymus adwokacko-radcowski przewidziany w art. 871 § 1 k.p.c. dotyczy każdego postępowania przed Sądem Najwyższym, a więc także zainicjowanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu. Skutki niezachowania przymusu adwokacko-radcowskiego reguluje ogólnie art. 130 § 5 k.p.c., a w odniesieniu do środków zaskarżenia objętych przymusem, w tym skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu obowiązują unormowania szczególne, przewidujące odrzucenie tych środków (zob. np. art. 4246 § 3 k.p.c.). W myśl utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego sporządzenie wskazanej skargi osobiście przez stronę pozbawioną tzw. zdolności postulacyjnej jest dotknięte brakiem nieusuwalnym (zob. postanowienie SN z dnia 14 stycznia 1997 r., I CZ 23/96, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 77) i powoduje konieczność odrzucenia takiej skargi a limine jako niedopuszczalnej, a zatem - czego nie dostrzega skarżąca w swoim zażaleniu - bez wzywania do usunięcia tego braku (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2006 r. III CZ 5/06, niepubl.). Oznacza to, że bezprzedmiotowa jest argumentacja skarżącej ukierunkowana na wykazanie, że przed odrzuceniem skargi rzeczą Sądu było rozpoznanie jej wniosku o ustanowienie adwokata (lub radcy prawnego) z urzędu. Skoro bowiem chodzi o nieusuwalny brak skargi, to ewentualne ustanowienie adwokata z urzędu nie mogłoby zmienić charakteru tego braku. 3 Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c. oddalił zażalenie. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym orzeczono na podstawie przepisu § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 871 § 1 KPCart. 130 § 5 KPCart. 4246 § 3 KPCart. 3941 § 3art. 39814 KPC§ 1§ 5§ 3§ 15

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy