I CZ 118/14
PostanowienieIzba Cywilna2015-01-28
Skład orzekający: Hubert Wrzeszcz, Irena Gromska-Szuster, Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uiszczenie opłaty od apelacji w sądzie niewłaściwym, nawet jeśli nastąpiło w terminie, jest skuteczne dla zachowania terminu do jej uiszczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że uiszczenie opłaty od apelacji w sądzie niewłaściwym, nawet jeśli nastąpiło w terminie, nie jest skuteczne. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, sądem właściwym do uiszczenia opłaty od apelacji jest sąd pierwszej instancji lub sąd drugiej instancji uprawniony do rozpoznania apelacji. Opłata uiszczona w sądzie niewłaściwym, która nie została przekazana sądowi właściwemu przed upływem terminu, skutkuje odrzuceniem apelacji.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda J. K. z powodu nieuiszczenia w terminie należnej opłaty. Referendarz sądowy zwolnił powoda od opłaty ponad kwotę 1000 zł, a pozostała część opłaty została wpłacona z opóźnieniem, trzy miesiące po upływie terminu. Powód wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda J. K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 118/14 POSTANOWIENIE Dnia 28 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa B. S. i innych przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 stycznia 2015 r., zażalenia powoda J. K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 lipca 2014 r., oddala zażalenie i nie obciąża J. K. kosztami postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 30 lipca 2014 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda J. K. z powodu nieuiszczenia w terminie należnej od niej opłaty.
2 Sąd ustalił, że postanowieniem z dnia 3 grudnia 2013 r. referendarz sądowy w Sądzie Okręgowym w W. - po rozpoznaniu zawartego w apelacji powoda J. K., wniesionej przez zawodowego pełnomocnika, wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych – zwolnił powoda od opłaty od apelacji ponad kwotę 1 000 zł i oddalił wniosek w pozostałej części. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi powoda w dniu 9 lub 10 grudnia 2013 r. Należna od apelacji opłata częściowa wpłynęła na konto Sądu Okręgowego w W. w dniu 18 marca 2014 r., przekazana przez Sąd Rejonowy w W. z jego rachunku. Powołując się na art. 112 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst z 2014, poz. 1025 ze zm. - dalej: „u.k.s.c.”), Sąd ustalił, że tygodniowy termin do uiszczenia opłaty częściowej od apelacji upływał z dniu 16 lub 17 grudnia 2013 r. Tymczasem należna opłata od środka odwoławczego na koncie Sądu Okręgowego w W. znalazła się trzy miesiące po upływie tego terminu. Apelacja podlegała zatem odrzuceniu z powodu nieusunięcia braku fiskalnego w terminie (art. 373 w związku z art. 370 k.p.c.). Sąd podkreślił, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, że uiszczenie opłaty w Sądzie Rejonowym należało uznać za bezskuteczne, gdyż dokonano go w sądzie niewłaściwym, opłata nie została też przekazana sądowi właściwemu przed upływem terminu do jej uiszczenia. W zażaleniu pełnomocnik powoda J. K. zarzucił naruszenie art. 370 w związku z art. 373 k.p.c. i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i wydane na jej podstawie rozporządzenie o Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 27, poz. 199 ze zm. – dalej: „rozp.MS”) nie wskazują wprost do jakiego sądu należy wnieść opłatę od apelacji. Paragraf 2 ust. 1 rozp. MS w części obejmującej słowo „właściwego”, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 kwietnia 2008 r., SK 11/07 (OTK-A 2008, nr 3, poz. 47), który wszedł w życie z dniem 15 maja 2008 r., został uznany za niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 78 Konstytucji.
3 W ugruntowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że sądem właściwym do uiszczenia opłaty od apelacji - co wynika z art. 369 i art. 373 k.p.c. - jest sąd, który rozpoznał sprawę w pierwszej instancji, bądź sąd drugiej instancji uprawniony do rozpoznania apelacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2011 r., II CZ 71/11, nie publ., i z dnia 30 stycznia 2014 r., IV CZ 111/13, nie publ.). Mając na względzie powyższe Sąd Apelacyjny - wbrew zarzutowi skarżącego – trafnie uznał, że należna od apelacji częściowa opłata została uiszczona w sądzie niewłaściwym. Stanowisko skarżącego, że skuteczne jest uiszczenie opłaty sądowej w jakimkolwiek sądzie, jeżeli został zachowany termin jej uiszczenia, nie znajduje podstaw w obowiązującym prawie. W tej sytuacji zarzut wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 370 w związku z art. 373 k.p.c. - wobec niekwestionowanego w zażaleniu faktu, że należna od apelacji opłata na rachunku Sądu Okręgowego znalazła się po upływie terminu - należało zatem uznać za nieuzasadniony. Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia (art. 39814 i art. 102 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- V CZ 77/08 2008-11-28Czy apelacja, od której opłata została uiszczona na rachunek niewłaściwego sądu, a następnie przekazana przez ten sąd na rachunek sądu właściwego po terminie, może zostać uznana za prawidłowo opłaconą?
- V CZ 73/11 2011-10-06Czy termin do wniesienia opłaty od apelacji, liczony od dnia doręczenia postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym, jest skuteczny, nawet jeśli strona została następnie wezwana do uiszczenia opłaty przez sąd pierwsz…
- I CZ 124/09 2010-02-25Czy wezwanie do uiszczenia opłaty od apelacji jest skuteczne, jeśli powód wniósł zażalenie na postanowienie o częściowym oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych?
- V CZ 11/18 2018-03-21Czy odrzucenie apelacji z powodu nieuzupełnienia braków fiskalnych, mimo doręczenia nieprecyzyjnego wezwania, jest uzasadnione, jeśli opłata została uiszczona po terminie?
- V CZ 7/11 2011-03-23Czy apelacja powinna zostać odrzucona z powodu uiszczenia opłaty po terminie, jeśli pełnomocnik strony był wezwany do uiszczenia opłaty po doręczeniu postanowienia oddalającego zażalenie na zwolnienie od kosztów?
Powołane przepisy
art. 112 ust. 2art. 373art. 370 KPCart. 370art. 373 KPCart. 45 ust. 1art. 2art. 78art. 369art. 39814art. 102art. 3941 § 3 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy