I CZ 120/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Krzyżanowski. Sędziowie: Z. Masłowski (sprawozdawca), J. Kamiński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Akademickiego Związku Sportowego w W. przeciwko Budowlanej Spółdzielni Pracy "Kolektyw" w W. o 339.207 zł, po rozpoznaniu zażalenia powoda w przedmiocie zwolnienia od kosztów na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 23 kwietnia 1960 r., zaskarżone postanowienie zmienił i zwolnił stronę powodową od kosztów sądowych w sprawie niniejszej.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki zaskarżonym postanowieniem odmówił powodowemu Klubowi AZS zwolnienia od kosztów sądowych na tej podstawie, że powód mimo wezwania nie złożył wymaganego przez ustawę (art. 111 k.p.c.) zaświadczenia stwierdzającego stan finansów powoda.W zażaleniu powód wniósł o zmianę powyższego postanowienia przez przyznanie zwolnienia, zarzucając, że Sąd Wojewódzki z obrazą art. 111 k.p.c. uznał za niewystarczające złożone przez powoda zaświadczenie Ministerstwa Szkolnictwa Wyższego stwierdzające, iż AZS nie może bez uszczerbku dla swej działalności statutowej pokryć kosztów sądowych w niniejszej sprawie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy uznał zażalenie powoda za słuszne.Z treści zaskarżonego postanowienia zdaje się wynikać, że - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - zaświadczenie Ministerstwa Szkolnictwa Wyższego o stanie majątkowym powodowego Klubu AZS nie stanowi zaświadczenia administracji państwowej w rozumieniu przepisu art. 111 k.p.c.Stanowiska tego nie można uznać za trafne.Wprawdzie przez użyty w art. 111 k.p.c. termin "administracja państwowa" rozumieć należy w stosunku do ogółu obywateli organy terenowe administracji ogólnej, to znaczy prezydia gromadzkich i miejskich (dzielnicowych) rad narodowych, jednakże to ogólne sformułowanie nie wyłącza możliwości przyjęcia za dowód stanu majątkowego strony zaświadczeń innych organów administracji państwowej, jeżeli treść takich zaświadczeń stwierdzać będzie okoliczności wymagane przez art. 111 k.p.c. i uznana będzie przez sąd - ze względu na źródło podanych informacji - za wiarygodną.Dotyczyć to może zwłaszcza zaświadczeń dotyczących stanu majątkowego osób prawnych, jeżeli zaświadczenia te pochodzą bądź od organów administracji państwowej sprawujących funkcje kontroli i nadzoru nad tymi osobami, bądź też od władz centralnych, w których resorcie osoby te prowadzą swoją działalność.Korzystanie z zaświadczeń tych organów administracyjnych jest niejednokrotnie nawet celowe ze względu na to, że organy te, sprawując bezpośredni lub pośredni nadzór nad osobami prawnymi, mogą mieć o wiele bardziej dokładne i wiarygodne informacje o ich stanie finansowym niż organy terenowe administracji ogólnej, które z osobą prawną mogą nie mieć styczności.W sprawie niniejszej złożone zaświadczenie pochodzi od Ministerstwa Szkolnictwa. Powodowy Związek, prowadzi swą działalność w ramach resortu tego Ministerstwa. W świetle więc wyżej przytoczonych rozważań uznać należy, że zaświadczenie to pochodzi od organu administracji państwowej w rozumieniu art. 111 k.p.c.Ponieważ wiarygodność zaświadczenia pochodzącego od centralnego organu państwowego nie budzi zastrzeżeń, przeto wymaga jedynie rozważenia, czy treść zaświadczenia odpowiada wymaganiom przepisu art. 111 k.p.c. Stwierdza ono, że Akademicki Związek Sportowy, w którego ramach działa powodowy Klub, dotowany jest ze Skarbu Państwa i bez szkody dla swej działalności statutowej nie może pokryć opłat w sprawie niniejszej; należy przy tym dodać, że opłaty te (wpis) wynoszą przeszło 14.000 zł.W tym stanie rzeczy, skoro powodowy związek nie prowadzi działalności gospodarczej; lecz ma charakter organizacji społecznej utrzymywanej wyłącznie z dotacji Skarbu Państwa, wobec czego pokrycie kosztów sądowych wpływałoby ujemnie na jego działalność statutową, co pozostawałoby w sprzeczności z interesem społecznym - uznać należy zdaniem Sądu Najwyższego, że istnieją przesłanki do zwolnienia od kosztów przewidziane w art. 111 § 2 k.p.c.Z tych przyczyn i z mocy art. 391-394 i 111 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.