I CZ 13/14

PostanowienieIzba Cywilna2014-07-10

Skład orzekający: Zbigniew Kwaśniewski, Jan Górowski, Grzegorz Misiurek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie strony możności działania w postępowaniu cywilnym, wynikające z braku pouczenia o sposobie zaskarżenia orzeczenia, stanowi ustawową podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c., jeśli strona nie była obecna na rozprawie poprzedzającej wydanie orzeczenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pozbawienie strony możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa, stanowiące podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c., nie zachodzi, gdy strona nie była obecna na rozprawie poprzedzającej wydanie orzeczenia, nawet jeśli nie otrzymała pouczenia o sposobie zaskarżenia. Obowiązek udzielenia pouczenia przez przewodniczącego istnieje bowiem tylko w odniesieniu do strony obecnej przy ogłoszeniu orzeczenia.
Stan faktyczny
Sąd drugiej instancji odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając ją za nieopartą na ustawowej podstawie. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa poprzez brak pouczenia o sposobie zaskarżenia orzeczenia, co miało pozbawić ją możności działania. Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 13/14 POSTANOWIENIE Dnia 10 lipca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Grzegorz Misiurek w sprawie ze skargi K. B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt I Ns …/10, w sprawie z wniosku K. B. przy uczestnictwie […] o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 lipca 2014 r., zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 14 maja 2013 r., 1) oddala zażalenie; 2) przyznaje radcy prawnej E. B. z Kancelarii Radcy Prawnego od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w W. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) wraz z należnym podatkiem od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej skarżącej K. B. w postępowaniu zażaleniowym. UZASADNIENIE Sąd drugiej instancji postanowieniem z dnia 14 maja 2013 r., wydanym na podstawie art. 410 k.p.c., odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sprawie 2 o zmianę postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku, uznając, że skarga ta nie została oparta na ustawowej podstawie. W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 401 pkt 2 k.p.c., twierdząc, że w następstwie naruszenia przepisów prawa w postaci art. 327 § 1 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. została ona pozbawiona możności działania, bo wskutek braku uzyskania pouczenia o sposobie zaskarżenia niekorzystnego dla niej orzeczenia Sądu odwoławczego pozbawiona została możliwości skutecznego dochodzenia swoich praw w sytuacji braku profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, ponieważ wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło zgodnie z art. 410 § 1 k.p.c., wobec zasadnego uznania przez Sąd Okręgowy, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie, w tym także określonej w art. 401 pkt 2 k.p.c. Ostatnio wymieniony przepis uznaje za ustawową podstawę wznowienia postępowania m.in. pozbawienia strony możności działania, ale wyłącznie wskutek naruszenia przepisów prawa. Wbrew stanowisku żalącej, przewodniczący nie naruszył jednak art. 327 § 1 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. nie udzielając skarżącej wskazówek co do sposobów i terminów wniesienia środka zaskarżenia. Wynikający z tego przepisu obowiązek istnieje bowiem tylko w odniesieniu do takiej strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika procesowego, która była obecna przy ogłoszeniu orzeczenia (por. postanowienie SN z dnia 23 listopada 2007 r., sygn. akt II UZ 31/07, OSNP 2009/5-6/82). Tymczasem z protokołu rozprawy apelacyjnej z dnia 21 marca 2012 r. wynika, że skarżąca wnioskodawczyni nie była obecna na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie niekorzystnego dla niej orzeczenia z dnia 21 marca 2012 r. (V Ca 2578/11), pomimo prawidłowego zawiadomienia jej o terminie rozprawy apelacyjnej. W tej sytuacji pozbawienie strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika możności działania nie nastąpiło wskutek naruszenia przepisów prawa, tj. art. 327 § 1 k.p.c., wobec czego nie wystąpiła ustawowa podstawa 3 wznowienia postępowania określona w art. 401 pkt 2 k.p.c., co bezzasadnie zarzuca żaląca. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie § 8 pkt 2 w zw. z §§ 15 i 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. 2013 r. poz. 490).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 410 KPCart. 401 pkt 2 KPCart. 327 § 1 KPCart. 361 KPCart. 410 § 1 KPCart. 401 pkt 2 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 13 § 2 KPC§ 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy