I CZ 135/11
PostanowienieIzba Cywilna2012-06-29
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz, Zbigniew Kwaśniewski, Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie o kosztach postępowania za instancję odwoławczą staje się bezprzedmiotowe w przypadku uchylenia w całości wyroku sądu drugiej instancji, w którym zawarte było to postanowienie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie zażaleniowe, uznając je za bezprzedmiotowe. Uchylenie w całości wyroku sądu drugiej instancji, który zawierał rozstrzygnięcie o kosztach procesu w instancji odwoławczej, skutkuje uchyleniem także tego rozstrzygnięcia. W konsekwencji, zażalenie na takie postanowienie traci swój przedmiot i podlega umorzeniu na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 i 397 § 2 zd. drugie k.p.c.Stan faktyczny
Powodowie domagali się zapłaty od Skarbu Państwa. Sąd Apelacyjny nie obciążył powodów kosztami postępowania za instancję odwoławczą, uznając ich przekonanie o zasadności roszczenia za usprawiedliwione. Pozwany Skarb Państwa zaskarżył to postanowienie zażaleniem, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. W międzyczasie Sąd Najwyższy uwzględnił skargę kasacyjną powodów, uchylając w całości wyrok Sądu Apelacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie zażaleniowe jako bezprzedmiotowe. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 135/11 POSTANOWIENIE Dnia 29 czerwca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa J. J. i A. J. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Ministra Skarbu Państwa o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 czerwca 2012 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie w przedmiocie kosztów procesu w instancji odwoławczej zawarte w punkcie 2. wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 19 kwietnia 2011 r., umarza postępowanie zażaleniowe. Uzasadnienie
2 Sąd drugiej instancji postanowieniem zawartym w pkt 2 wyroku z dnia 19 kwietnia 2011 r. nie obciążył powodów kosztami postępowania za instancję odwoławczą, uznając, że działali w przekonaniu o istnieniu podstawy prawnej do uwzględnienia ich roszczenia, a przekonanie powodów było usprawiedliwione nie w pełni zrozumiałą przyczyną wprowadzenia do porządku prawnego przepisu o charakterze blankietowym. Postanowienie to zaskarżył zażaleniem pozwany Skarb Państwa, zarzucając wydanie tego orzeczenia z naruszeniem art. 102 k.p.c. wobec niezaistnienia okoliczności określonych w tym przepisie. Zdaniem żalącego, Sąd Apelacyjny objął ochroną jedynie subiektywne przekonania apelujących powodów o zasadności zgłoszonych roszczeń, co przekreśla znaczenie zasady wyrażonej w art. 98 k.p.c. zważywszy, że istotą każdego powództwa jest występowanie po stronie powodowej przeświadczenia o jego zasadności. Żalący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W dniu 29 czerwca 2012 r., ale jeszcze przed rozpoznaniem zażalenia strony pozwanej, Sąd Najwyższy uwzględnił skargę kasacyjną strony powodowej, uchylając w całości wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 19 kwietnia 2011 r., a więc także w odniesieniu do zawartego w pkt 2 sentencji rozstrzygnięcia o kosztach procesu w instancji odwoławczej. Uchylenie wyroku w całości oznacza bowiem uchylenie także zawartego w nim postanowienia o kosztach procesu. W takim wypadku zażalenie strony pozwanej na postanowienia o kosztach, zawarte w pkt 2 sentencji tego wyroku, staje się bezprzedmiotowe, wobec czego postępowanie zażaleniowe podlega umorzeniu na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 i 397 § 2 zd. drugie k.p.c., co znajduje potwierdzenie także w najnowszym orzecznictwie (por. postanowienie SN z dnia 6 kwietnia 2011 r., I CZ 103/10, niepubl; uchwała SN z dnia 23 maja 2012 r., III CZP 18/12, dotychczas niepublikowana).
3 Sąd Najwyższy nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, ponieważ rozstrzygnięcie także w tym przedmiocie nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. jw
Powiązane orzeczenia
- I CZ 73/12 2013-01-11Czy w sytuacji uchylenia przez Sąd Najwyższy wyroku sądu drugiej instancji w całości, w tym postanowienia o kosztach postępowania, zasadne jest merytoryczne rozpoznawanie zażalenia na to postanowienie o kosztach?
- I CZ 114/12 2013-03-27Czy zażalenie na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego, który został następnie uchylony przez Sąd Najwyższy, jest nadal zasadne?
- I CZ 119/09 2010-11-17Czy postępowanie zażaleniowe dotyczące kosztów procesu staje się bezprzedmiotowe w przypadku uchylenia wyroku, od którego te koszty zostały zasądzone?
- II CZ 174/11 2012-08-23Czy zażalenie na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku, który następnie został uchylony w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną, podlega umorzeniu?
- I CZ 67/12 2012-12-14Czy postępowanie zażaleniowe powinno zostać umorzone w sytuacji, gdy wyrok Sądu Apelacyjnego, na którego postanowienie o kosztach zostało wniesione zażalenie, został następnie uchylony przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 102 KPCart. 98 KPCart. 355 § 1 KPCart. 391§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy