I CZ 16/16

PostanowienieIzba Cywilna2016-04-15

Skład orzekający: Dariusz Zawistowski, Monika Koba, Kazimierz Zawada

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz późniejsze zażalenia wniesione osobiście przez stronę, mimo ustanowienia dla niej pełnomocnika z urzędu, podlegają odrzuceniu?
Ratio decidendi
W postępowaniu przed Sądem Najwyższym wymagane jest zastępstwo stron przez fachowego pełnomocnika, co dotyczy również postępowania o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz postępowania zażaleniowego. Zarówno skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem, jak i późniejsze zażalenia wniesione osobiście przez stronę, gdy istnieje obowiązek zastępstwa procesowego, są dotknięte brakiem nieusuwalnym i podlegają odrzuceniu przez sąd bez odniesienia się do ich merytorycznej zawartości.
Stan faktyczny
J. S. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd Rejonowy odrzucił tę skargę, a następnie odrzucił zażalenie J. S. na to postanowienie. J. S. wniósł kolejne zażalenie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia. Przyczyną odrzucenia skargi i zażaleń było ich osobiste wniesienie przez J. S., mimo ustanowienia dla niego adwokata z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącego jako bezzasadne.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 16/16 POSTANOWIENIE Dnia 15 kwietnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Monika Koba SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) w sprawie ze skargi J. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 29 marca 2007 r., sygn. akt I Ns […], wydanego w sprawie z wniosku J. S. przy uczestnictwie K. C. i I. W. o stwierdzenie nabycia spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 kwietnia 2016 r., zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt I WSC […], 1) oddala zażalenie, 2) przyznaje adwokat M.S.S. od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w T. kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) zł, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym. 2 UZASADNIENIE J. S. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 29 marca 2007 r. w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po W. S. i S. S. Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 28 maja 2015 r. odrzucił tę skargę. Przedmiotem niniejszego postępowania zażaleniowego jest kontrola prawidłowości postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 28 października 2015 r., odrzucającego zażalenie J. S. na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 16 września 2015 r. odrzucające jego zażalenie na postanowienie tego Sądu z dnia 28 maja 2015 r. o odrzuceniu wniesionej przez niego skargi. Przyczyną odrzucenia skargi i zażaleń J. S. było wniesienie ich nie za pośrednictwem fachowego pełnomocnika - jak tego wymaga ustawa, lecz osobiście. W dniu 1 października 2015 r. Sąd Rejonowy ustanowił dla J. S. adwokata z urzędu. W zażaleniu na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 28 października 2015 r. skarżący podniósł, że Sąd doręczył ustanowionemu dla niego z urzędu pełnomocnikowi jedynie to postanowienie, nie doręczył mu zaś wcześniejszych swych postanowień inicjowanych przez skarżącego, jak też nie skorzystał z przewidzianej w art. 124 § 1 zdanie drugie k.p.c. możliwości wstrzymania postępowania po ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W postępowaniu przed Sądem Najwyższym wymagane jest zastępstwo stron przez fachowego pełnomocnika (art. 871 § 1 k.p.c.). Przymus adwokacko-radcowski dotyczy każdego postępowania przed Sądem Najwyższym, a zatem także postępowania o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i postępowania zażaleniowego toczącego się w związku z tym postępowaniem. Zarówno objęta przymusem sama skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jak późniejsze zażalenia 3 wniesione przez stronę osobiście są dotknięte brakiem nieusuwalnym i podlegają odrzuceniu przez sąd bez odniesienia się do zawartych w nich zarzutów. Wobec tego oraz osobistego wniesienia przez J.S. zarówno skargi, jak i zażalenia na odrzucenie skargi, rozpoznawane obecnie zażalenie na postanowienie z dnia 28 października 2015 r. o odrzuceniu zażalenia na odrzucenie skargi jest bezzasadne. Zarzuty skarżącego dotyczące niewstrzymania przez Sąd Rejonowy na podstawie art. 124 § 1 zdanie drugie k.p.c. postępowania co do wniesionej przez niego skargi pozostają bez wpływu na ocenę rozpoznawanego obecnie zażalenia. Z powyższych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., a o kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu rozstrzygnął zgodnie z § 2 ust. 3, § 9 pkt 2, § 13 ust. 2 pkt 2, § 19 i 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 2013.461) oraz § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800). db

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 124 § 1art. 871 § 1 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3§ 2 ust. 3§ 9 pkt 2§ 13 ust. 2§ 19§ 21

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy