III CZ 266/23
PostanowienieIzba Cywilna2023-12-13
Skład orzekający: Ewa Stefańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu, wniesiona osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, podlega odrzuceniu bez możliwości jej uzupełnienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje bezwzględny przymus adwokacko-radcowski, który wyłącza zdolność postulacyjną stron. Dotyczy to również czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji, w tym wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz zażalenia na postanowienie w tej sprawie. Sporządzenie takich pism osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej jest dotknięte brakiem nieusuwalnym i skutkuje odrzuceniem skargi lub zażalenia jako niedopuszczalnych.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę M.R. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, ponieważ została ona wniesiona osobiście przez powódkę, która nie posiadała zdolności postulacyjnej. Powódka wniosła zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie szeregu przepisów proceduralnych. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.Pełny tekst orzeczenia
III CZ 266/23 POSTANOWIENIE 13 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 13 grudnia 2023 r. w Warszawie zażalenia M.R. na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z 14 marca 2023 r., XXVI WSC 2/23, w sprawie z powództwa M.R. przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W. o unieważnienie umowy- w przedmiocie skargi powódki o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 14 marca 2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie odrzucił skargę M.R. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 24 stycznia 2023 r. wydanego w sprawie przeciwko Bankowi S.A z w W. o unieważnienie umowy. Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z art. 871 § 1 w zw. z 4246 § 3 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, z wyjątkami przewidzianymi w art. 871 § 2 i 3 k.p.c., które w niniejszej sprawie nie zachodzą. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Z tych względów skarga wniesiona osobiście przez M.R. podlegała odrzuceniu bez wdrażania procedury naprawczej, z uwagi na brak zdolności postulacyjnej skarżącej.
III CZ 266/23 2 Zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego powódka wniosła osobiście, zarzucając naruszenie art. 328 § 2 w zw. z art. 361 k.p.c., art. 5 k.p.c., art. 504 § 1 k.p.c., art. 359 k.p.c., art. 102 i art. 117 u.k.s.c., art. 730 § 1 k.p.c., art. 731 k.p.c., art. 741 k.p.c., art. 755 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje bezwzględny przymus adwokacko-radcowski (art. 871 § 1 k.p.c.). Przepis ten wyłącza zdolność postulacyjną stron w postępowaniu przed Sądem Najwyższym oraz przy podejmowaniu przed sądem niższej instancji czynności procesowych, związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym. W judykaturze przyjmuje się jednolicie, że przymus adwokacko-radcowski dotyczy także postępowania zainicjowanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu oraz toczącego się w jego ramach postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia (zob. postanowienia SN: z 8 maja 2013 r., I CZ 19/13; z 25 lipca 2013 r., II CZ 46/13, i z 7 maja 2014 r., II CZ 19/14). Sporządzenie zażalenia do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej jest dotknięte brakiem nieusuwalnym i skutkuje jego odrzuceniem jako niedopuszczalnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. odrzucił zażalenie. (A.G.) [ał]
Powiązane orzeczenia
- III CZ 12/15 2015-03-13Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesiona osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu z powodu braku przymusowego zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego?
- I CZ 16/16 2016-04-15Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz późniejsze zażalenia wniesione osobiście przez stronę, mimo ustanowienia dla niej pełnomocnika z urzędu, podlegają odrzuceniu?
- III UZ 16/16 2017-01-26Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, wniesiona osobiście przez stronę nieposiadającą zdolności postulacyjnej, podlega odrzuceniu bez wezwania do uzupełnienia braku formalnego, jeśli strona…
- III CZ 74/11 2011-12-09Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesiona osobiście przez stronę bez udziału adwokata lub radcy prawnego, jest dopuszczalna?
- V CNP 40/19 2020-02-14Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, sporządzona osobiście przez stronę nieposiadającą zdolności postulacyjnej, podlega odrzuceniu z powodu braku zastępstwa procesowego przez adwokata lub…
Powołane przepisy
art. 871 § 1art. 871 § 2art. 328 § 2art. 361 KPCart. 5 KPCart. 504 § 1 KPCart. 359 KPCart. 102art. 117art. 730 § 1 KPCart. 731 KPCart. 741 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy