I CZ 21/07

PostanowienieIzba Cywilna2007-04-27

Skład orzekający: Józef Frąckowiak, Elżbieta Skowrońska-Bocian, Dariusz Zawistowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina może być zwolniona z opłat sądowych w postępowaniu o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, a jeśli tak, to czy złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych przerywa bieg terminu do uiszczenia opłaty sądowej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych przerywa bieg terminu do uiszczenia opłaty sądowej. Ponadto, udział gminy w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości pozostającej w jej władaniu nie może być uznany za prowadzenie działalności gospodarczej, co może stanowić podstawę do zwolnienia od opłat sądowych.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił apelację Miasta W. w sprawie o zasiedzenie nieruchomości, uznając, że gmina nie jest zwolniona z opłat sądowych i nie opłaciła prawidłowo apelacji. Gmina wniosła zażalenie, podnosząc, że złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i że przysługuje jej zwolnienie. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu apelacji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 21/07 POSTANOWIENIE Dnia 27 kwietnia 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z wniosku I.A., B.G. i I.G. przy uczestnictwie Miasta W. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 kwietnia 2007 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 22 września 2006 r., sygn. akt [...], uchyla zaskarżone postanowienie. 2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w W. odrzucił apelację uczestnika postępowania Miasta W. na postanowienie Sądu Rejonowego w W. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd II instancji wskazał, że w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości gmina nie jest zwolniona od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji skoro gmina została wezwana do uiszczenia należnej opłaty, a na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Cywilno- Odwoławczego Sądu Okręgowego w W. w tej sprawie nie przysługiwało jej zażalenie, apelacji Gminy jako nie opłacona prawidłowo podlegała odrzuceniu. Gmina w zażaleniu na to postanowienie wniosła o jego uchylenie wskazując, że składając zażalenie na zarządzenie w sprawie wezwania do uiszczenia należnej opłaty, połączyła z nim wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz, że w rozpoznawanej sprawie przysługiwało jej zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zarzuty podniesione w zażaleniu są zasadne. Złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych przerywa bieg terminu do uiszczenia opłaty sądowej (postanowienie SN z dnia 24 sierpnia 2005 r., II CZ 75/05, BSN 2005/10/15). Skoro uczestnik złożył taki wniosek, a nie został on rozpoznany przez Sąd II instancji, to już z tego względu jego postanowienie o odrzuceniu apelacji nie może się ostać. Racje ma także skarżący wskazując, że na tle art. 8 ust 2 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 88 ze zm.) w związku z art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm), o tym czy gmina może być zwolniona od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej decyduje przedmiot jej działalności (tak również Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 11 października 1996 r., III CZP 110/96, OSN 1997/2/17). Udział gminy w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości pozostającej w jej władaniu nie może być uznany za prowadzenie przez nią działalności gospodarczej. Tego rodzaju działanie, zmierza jedynie do ochrony prawa, które zdaniem gminy jej przysługuje. Niezależnie wiec od tego do jakiego celu jest 3 wykorzystywana nieruchomość w chwili, gdy to postępowanie się toczy, zachowanie gminy, która wykazuje, że osoba trzecia nie nabyła prawa własności w drodze zasiedzenia, nie może być kwalifikowane jako prowadzenie działalności gospodarczej. Jest to zawsze działanie zmierzające do ochrony prawa. Tego rodzaju zachowanie nie może być oceniane w kategoriach prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż nie jest to działalność usługowa lub wytwórcza, która prowadzona byłaby w celu zarobkowym. Mając to na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39815 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 8 ust 2art. 149 ust. 1art. 39815 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy