I CZ 26/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Bryl (sprawozdawca). Sędziowie: E. Mielcarek, K. Kołakowski.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Sergiusza M. przeciwko Centralnemu Związkowi Rzemiosła w W. o odszkodowanie na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia 29 grudnia 1973 r.,uchylił zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktycznePowód domaga się zasądzenia od pozwanego Centralnego Związku Rzemiosła kwoty 152.237 zł z tytułu należności za wykonane, a zlecone mu przez Rzemieślniczą Spółdzielnię Zaopatrzenia i Zbytu w C. roboty budowlane.Wymieniona Spółdzielnia, która od roku znajduje się w stanie upadłości, nie rozliczyła się z powodem i nie zapłaciła mu wynagrodzenia za wykonane roboty. Pozwany Związek zakazał Spółdzielni dokonania jakichkolwiek wypłat. Niewłaściwe postępowanie Spółdzielni, tolerowane przez stronę pozwaną, doprowadziło do nadużyć w wysokości około 400.000 zł.Pozwany Związek, zaniedbując w sposób rażący swoje obowiązki w zakresie nadzoru, a ponadto zakazując wypłacenia powodowi należnego mu wynagrodzenia, doprowadził do wyrządzenia powodowi szkody.Sąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy postanowieniem z dnia 29.XII.1973 r. uznał się za niewłaściwy do rozpoznania tej sprawy i przekazał akta sprawy Sądowi Powiatowemu dla m. st. Warszawy w Warszawie, jako właściwemu na zasadzie art. 17 pkt 4 i art. 200 k.p.c.Wymienione postanowienie zaskarżył powód zażaleniem.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Wojewódzki, uznając się za niewłaściwy do rozpoznania niniejszego sporu i przekazując akta sprawy Sądowi Powiatowemu dla m.st. Warszawy, zajął stanowisko, że żadna ze stron nie jest jednostką gospodarki uspołecznionej. To stanowisko Sądu I instancji jest wadliwe w odniesieniu do pozwanego Centralnego Związku Rzemiosła.Nową organizację rzemiosła uregulowała ustawa z dnia 8 czerwca 1972 r. (Dz. U. Nr 23., poz. 164). Według tej ustawy Centralny Związek Rzemiosła jest centralną społeczno-zawodową i gospodarczą organizacją rzemiosła (art. 36 ust. 1 ustawy). Zadania tego Związku są określone w art. 37 i 38 ustawy. W szczególności do tego Związku należy m.in. nadzór i koordynacja działalności organizacji rzemieślniczych rozwijanie planowej działalności rzemieślników, cechów, spółdzielni rzemieślniczych i izb rzemieślniczych oraz zapewnienie im wszechstronnej pomocy.Poza uprawnieniami określonymi w ustawie o wykonywaniu i organizacji rzemiosła Centralnemu Związkowi przysługują w stosunku do spółdzielni rzemieślniczych uprawnienia centralnego związku spółdzielczego przewidziane w ustawie o spółdzielniach i ich związkach (art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r.). Mając więc na względzie, że Centralny Związek Rzemiosła jest organizacją społeczno-zawodową i gospodarczą rzemiosła, ma osobowość prawną i uprawnienia - w stosunku do zrzeszonych w nim spółdzielni rzemieślniczych - centralnego związku spółdzielczego, należy przyjąć, że jest on jednostką gospodarki uspołecznionej w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 6 k.c. Skoro ponadto jest on gospodarczą organizacją rzemiosła, należy dalej uznać, że na mocy art. 17 pkt 4 w związku z art. 14 k.p.c. właściwy do rozpoznania tego sporu jest Sąd Wojewódzki.Odmienne stanowisko Sądu Wojewódzkiego narusza wymienione wyżej przepisy prawa. Dlatego Sąd Najwyższy na mocy art. 397 i 390 k.p.c. orzekł jak wyżej.