I CZ 29/09

PostanowienieIzba Cywilna2009-12-16

Skład orzekający: Jan Górowski, Wojciech Jan, Barbara Myszka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji dotyczące kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, jest dopuszczalne do Sądu Najwyższego na podstawie art. 3941 § 1 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 22 maja 2009 r.?
Ratio decidendi
Zgodnie z art. 3941 § 1 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 22 maja 2009 r., zażalenie do Sądu Najwyższego nie przysługiwało na postanowienie sądu drugiej instancji dotyczące kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. W związku z tym, zażalenie wniesione w takiej sytuacji jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu, niezależnie od późniejszego oświadczenia o jego cofnięciu.
Stan faktyczny
Powodowie domagali się zasądzenia od pozwanych Skarbu Państwa – Ministra Infrastruktury i Miasta W. kwot pieniężnych. Sąd Apelacyjny oddalił apelacje powodów i postanowił o kosztach procesu, nie obciążając powodów obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz pozwanych, na podstawie art. 102 k.p.c. Pozwane Miasto W. wniosło zażalenie na to postanowienie o kosztach, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie pozwanego Miasta W. na postanowienie w przedmiocie kosztów procesu. Zasądził od pozwanego Miasta W. na rzecz powodów koszty postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 29/09 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Wojciech Jan Katner SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) w sprawie z powództwa R.G., Z.G., J.G., K.B., K.W. - następcy prawnego J.W. i Z.P. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Infrastruktury i Miastu W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 grudnia 2009 r., zażalenia pozwanego Miasta W. na postanowienie w przedmiocie kosztów procesu zawarte w pkt II sentencji wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22 lipca 2008 r., sygn. akt [...], 1. odrzuca zażalenie, 2. zasądza od pozwanego Miasta W. na rzecz powodów K.B., K.W. i Z.P. kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 22 lipca 2008 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelacje powodów:[...] od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 1 czerwca 2007 r., oddalającego powództwo o zasądzenie od pozwanych Skarbu Państwa – Ministra Infrastruktury i Miasta W. solidarnie na rzecz każdego z powodów kwot po 253 560,33 zł z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia pozwu i postanowił o kosztach procesu w ten sposób, że nie obciążył powodów obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz pozwanego Skarbu Państwa – Ministra Infrastruktury i pozwanego Miasta W. Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach procesu Sąd Apelacyjny wskazał, że o nie obciążeniu powodów obowiązkiem zwrotu tychże kosztów na rzecz pozwanych orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. Pozwane Miasto W. wniosło zażalenie na zawarte w powołanym wyroku postanowienie o kosztach procesu. Zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. przez niewłaściwe zastosowanie, żalący wnosił o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie z tytułu kosztów procesu: od R.G., Z.G. i J.G. solidarnie kwoty 5 400 zł oraz od K.B., J.W. i Z.P. solidarnie kwoty 5 400 zł. Na rozprawie przed Sądem Najwyższym, na której rozpoznawane były skargi kasacyjne powodów, pełnomocnik pozwanego Miasta W. oświadczył, że cofa wniesione zażalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rozważenia wymaga kwestia dopuszczalności zażalenia na zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22 lipca 2008 r. postanowienie o kosztach procesu. W dacie wydania tego postanowienia art. 3941 k.p.c. stanowił, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (§ 1); w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których 3 mowa w art. 3981, a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji (§ 2). Artykuł 3941 § 1 k.p.c. został znowelizowany ustawą z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 69, poz. 592), która weszła w życie z dniem 22 maja 2009 r. Zgodnie z nowym brzmieniem tego przepisu, zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji: 1) odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia; 2) co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Z przytoczonych unormowań wynika, że pod rządem art. 3941 k.p.c. w pierwotnym brzmieniu, obowiązującym do dnia 22 maja 2009 r., na postanowienie sądu drugiej instancji o kosztach procesu nie przysługiwało zażalenie do Sądu Najwyższego. Skład orzekający podziela w tym względzie stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 12 października 2007 r., IV CZ 28/07 (OSNC 2008, nr 2, poz. 29) oraz argumentację przytoczoną w jego uzasadnieniu. Żalący, uzasadniając dopuszczalność zażalenia, powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 marca 2007 r., SK 3/95, orzekający o niezgodności art. 39318 § 2 k.p.c. w zakresie, w jakim przepis ten uniemożliwiał zaskarżenie postanowienia w przedmiocie kosztów procesu zasądzonych po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji, z art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji (Dz.U. z 2007 r. Nr 61, poz. 418, OTK-A 2007, nr 3, poz. 32). Uszło jednak uwagi żalącego, że art. 39318 § 2 k.p.c. nie obowiązywał w dacie składania zażalenia w niniejszej sprawie, gdyż został uchylony przez art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98). Podstawę oceny dopuszczalności zażalenia złożonego w dniu 21 października 2008 r. na zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22 lipca 2008 r. postanowienie o kosztach procesu stanowi art. 3941 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 22 maja 2009 r. Zgodnie z wykładnią tego przepisu przyjętą w powołanym postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 12 października 4 2007 r., IV CZ 28/07, wniesione zażalenie trzeba uznać za niedopuszczalne, co skutkuje jego odrzuceniem, bez względu na złożone oświadczenie o cofnięciu zażalenia. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 373 w związku z art. 370, art. 397 § 2 zdanie pierwsze, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił, jak w sentencji, orzekając o kosztach postępowania zażaleniowego zgodnie z art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 99, art. 391 § 1, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. Koszty te, zgodnie z wnioskiem zawartym w odpowiedzi na zażalenie, zostały zasądzone na rzecz powodów K.B., Z.P. i K.W., jako następczyni prawnej zmarłego w dniu 6 maja 2009 r. J.W.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 102 KPCart. 3941 KPCart. 3981art. 39318 § 2 KPCart. 78art. 176 ust. 1art. 1 pkt 11art. 373art. 370art. 397 § 2art. 39821art. 3941 § 3 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy