I CZ 31/10
PostanowienieIzba Cywilna2010-06-25
Skład orzekający: Józef Frąckowiak, Mirosław Bączyk, Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Okręgowy prawidłowo obciążył powódkę kosztami postępowania za obie instancje, mimo zwolnienia jej od opłat sądowych i trudnej sytuacji materialnej, bez rozważenia zastosowania art. 102 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o kosztach postępowania, uznając, że Sąd Okręgowy powinien był rozważyć zastosowanie art. 102 k.p.c. w związku z trudną sytuacją materialną powódki, która została zwolniona od opłat sądowych. Zasądzenie od powódki znacznej kwoty tytułem kosztów, przy jej niskich dochodach, mogło być niezasadne, zwłaszcza w kontekście nieostatecznego rozstrzygnięcia o odpowiedzialności ubezpieczyciela.Stan faktyczny
Powódka została obciążona przez Sąd Okręgowy kosztami postępowania za obie instancje, mimo że została zwolniona od opłat sądowych ze względu na trudną sytuację materialną. Powódka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy powinien był rozważyć zastosowanie tego przepisu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie kosztów postępowania i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 31/10 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa J. S. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń (...) S.A. z siedzibą w W. o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 czerwca 2010 r., zażalenia powódki na postanowienie zawarte w punkcie II wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt V Ca (...), uchyla postanowienie zawarte w punkcie II wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt V Ca (...) i w tym zakresie przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie W zaskarżonym postanowieniu, zawartym w pkt II wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt V Ca (...), Sąd ten obciążył powódkę kosztami postępowania za obie instancje. W zażaleniu powódka zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. domaga się zmiany pkt 2 wspomnianego wyroku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 Trafnie w odpowiedzi na zażalenie strona pozwana podnosi, że rozstrzygnięcie o kosztach, zawarte w zaskarżonym wyroku Sądu Okręgowego znajduje uzasadnienie w art. 98 k.p.c., zważywszy, że powództwo zostało oddalone. W rozpoznawanej sprawie mamy jednak do czynienia z sytuacją wyjątkową, która uzasadnia rozważenie czy nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 102 k.p.c. Sąd rozstrzygając o kosztach powinien wziąć pod uwagę sytuację materialną powódki, która ze względu na tę sytuację została zwolniona od konieczności ponoszenia opłat sądowych przez Sąd I instancji. Zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego Towarzystwa kwoty prawie pięciu tysięcy złotych, w sytuacji gdy jej przychody wynoszą 1 263,89 zł miesięcznie, stawia pod znakiem zapytania trafność takiego rozstrzygnięcia. Wątpliwości te ulegają pogłębieniu, gdy wziąć pod uwagę, że wyrok Sądu Okręgowego wcale nie przesądza o tym, czy Towarzystwo będzie jednak ostatecznie ponosić odpowiedzialność z tytułu ubezpieczenia kredytu jaki zmarły mąż powódki wziął w (…) Banku S.A. Te okoliczności należy wziąć pod uwagę i ocenić, czy jest to wypadek szczególny w rozumieniu art. 102 k.p.c. Biorąc pod uwagę powyższe względy Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39815 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II CZ 138/11 2011-12-07Czy sąd drugiej instancji może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c., biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną powodów i charakter sprawy?
- V CZ 128/11 2012-02-23Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. odstępując od obciążenia pozwanego kosztami postępowania, biorąc pod uwagę jego sytuację zdrowotną i materialną?
- V CZ 43/12 2012-10-19Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo obciążył powódkę kosztami postępowania zażaleniowego, mimo że charakter sprawy uzasadniał zastosowanie art. 102 k.p.c. w zakresie kosztów procesu?
- V CZ 12/10 2010-03-18Czy Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. w sytuacji, gdy powód wygrał apelację tylko w nieznacznym stopniu, a jego sytuacja materialna oraz charakter sporu przemawiały za nieobciążaniem go kosztami postępow…
- II PZ 14/11 2011-06-22Czy sąd drugiej instancji może oddalić zażalenie powódki na postanowienie o kosztach postępowania zażaleniowego, mimo jej trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej, powołując się na art. 102 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 102 KPCart. 98 KPCart. 39815 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy