I CZ 34/73

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Bryl. Sędziowie: F. Wesely (sprawozdawca), Z. Trybulski.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Andrzeja D. przeciwko Zarządowi Budynków Mieszkalnych w W. i Skarbowi Państwa - Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej w W. o odszkodowanie na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 5 grudnia 1972 r.,uchylił zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktycznePowód pośliznął się na chodniku - jak twierdzi - na skutek tego, że chodnik nie był zabezpieczony przed skutkami gołoledzi i doznał uszkodzenia ciała. Pozwał m.in. Skarb Państwa, oznaczając Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej jako statio fisci.Sąd Wojewódzki, któremu sprawa została przekazana przez Sąd Powiatowy w trybie art. 17 pkt 3 i art. 200 k.p.c., uznał się jednak rzeczowo niewłaściwym z tym m.in. umotywowaniem, iż Skarb Państwa występuje tylko w charakterze organu gospodarki państwowej, do którego należało utrzymanie czystości na chodniku.Uzasadnienie prawneRozpoznając zażalenie powoda na to postanowienie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Wojewódzki nie wyjaśnił bliżej, na czym została oparta odpowiedzialność Skarbu Państwa, a w szczególności jakie zarzuty stawia się funkcjonariuszom Skarbu Państwa.W tej sytuacji należy wyjaśnić, że odpowiedzialność ta może być oparta na dwóch podstawach.Pierwsza wynika z tego, że chodnik położony jest przy parceli stanowiącej własność Państwa, a zatem do niego należy utrzymanie porządku na chodniku. W tym zakresie trafny jest pogląd, że odpowiedzialność ta - zresztą kwestionowana z uwagi na spór, czy parcela stanowiła własność Skarbu Państwa, czy też osoby prywatnej - nie może być zaliczona do odpowiedzialności za funkcjonariuszy w rozumieniu art. 17 pkt 3 k.p.c., gdyż chodzi tutaj o zaniedbanie obowiązków wynikających z działalności gospodarczej, takich samych, jakie spoczywają na innych użytkownikach nieruchomości.Jednakże istnieje i druga podstawa odpowiedzialności państwa, a mianowicie z tytułu odpowiedzialności za funkcjonariuszy prezydium rady narodowej w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych z zakresu administracji państwowej w przedmiocie nadzoru i pieczy nad należytym wykonywaniem obowiązków zabezpieczenia przed skutkami gołoledzi, które to obowiązki wynikają z ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o utrzymaniu czystości i porządku w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 167).Ta podstawa uzasadnia w pełni właściwość rzeczową Sądu Wojewódzkiego z art. 17 pkt 3 k.p.c., gdyż chodzi tu o odpowiedzialność za funkcjonariuszy administracji państwowej.Dlatego z mocy art. 397 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.