I CZ 39/15
PostanowienieIzba Cywilna2015-05-14
Skład orzekający: Jan Górowski, Mirosław Bączyk, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, mimo częściowego zwolnienia powoda od tej opłaty?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda, uznając je za nieuzasadnione. Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił zażalenie powoda na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, ponieważ powód nie uiścił wymaganej opłaty od zażalenia w terminie tygodniowym od doręczenia postanowienia o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych. Uzasadnienie postanowień Sądu Apelacyjnego dotyczących odmowy całkowitego zwolnienia od opłat było trafne, ponieważ powód nadal dysponował środkami pozwalającymi na pokrycie wymaganej kwoty.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną, która została odrzucona przez Sąd Apelacyjny z powodu nienależytego opłacenia. Następnie powód wniósł zażalenie na to postanowienie, uzyskując częściowe zwolnienie od opłaty od zażalenia. Powód nie uiścił pozostałej części opłaty w terminie, co skutkowało odrzuceniem jego zażalenia przez Sąd Apelacyjny. Powód wniósł kolejne zażalenie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia, kwestionując odmowę całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy oddalił to zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda i nie obciążył go kosztami postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 39/15 POSTANOWIENIE Dnia 14 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa C. P. sp. z o.o. w W. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Rozwoju Regionalnego, obecnie Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju i Fundacji […] o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 maja 2015 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 7 października 2014 r., 1. oddala zażalenie; 2. nie obciąża strony powodowej kosztami postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE
2 Postanowieniem z dnia 7 października 2014 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie powoda (k. 672 akt), wniesione na postanowienie tego Sądu o odrzuceniu skargi kasacyjnej jako nienależycie opłaconej (postanowienie z dnia 25 czerwca 2014 r.). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że powód został zwolniony od opłaty od zażalenia ponad kwotę 1.000 zł (postanowienie z dnia 2 czerwca 2014 r.). Postanowienie to doręczono pełnomocnikowi powoda w dniu 12 czerwca 2014 r. i zgodnie z art. 112 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r., o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1025 ze zm.) tygodniowy termin do opłacenia pisma (zażalenia) biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia. Opłaty w tym terminie nie wniesiono, dlatego zażalenia jako nieopłacone zostało odrzucone (art. 370 k.c. w zw. z art. 397 § 1 k.p.c.). W zażaleniu na postanowienie z dnia 7 października (o odrzuceniu zażalenia) powód zarzucił naruszenie art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez ich niezastosowanie i odmowę zwolnienia powoda od kosztów sądowych w całości (a nie tylko ponad kwotę 1.000 zł). Jednocześnie wnosił o uchylenie postanowienia z dnia 25 czerwca 2013 r., postanowienia z dnia 29 listopada 2013 r. o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych, postanowienia z dnia 21 marca 2014 r. o oddaleniu wniosku powoda o zwolnienie od kosztów w zakresie kwoty 1.000 zł i postanowienia z dnia 24 czerwca 2014 r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Z akt sprawy wynika, że powoda zwolniono od opłaty od zażalenia na postanowienie z dnia 7 października 2014 r. (postanowienie z dnia 7 listopada 2014 r.). Z uzasadnienia wniesionego zażalenia wynika, że skarżący koncentruje się jedynie na kwestionowaniu wskazanych w zażaleniu dwóch rozstrzygnięć Sądu Apelacyjnego, które odnoszą się do niezwolnienia powoda od odpowiednich opłat w zakresie kwoty 1.000 zł, przy czym powód uzyskał zwolnienie ponad tę sumę opłaty. Obecnie w aktach sprawy znajdują się uzasadnienia obu kwestionowanych postanowień, tj. postanowienia z dnia 29 listopada 2013 r. i z dnia 21 marca 2014 r.
3 (k. 740 i 742 akr sprawy). W tym pierwszym uzasadnieniu wyjaśniono szczegółowo to, dlaczego istniały podstawy jedynie do częściowego zwolnienia powoda z opłaty od skargi kasacyjnej, tj. w kwocie przekraczającej 1.000 zł (art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Uznano tam przekonywająco (w trzecim kwartale 2013 r.), że kwota 1.000 zł mieści się na pewno w możliwościach płatniczych strony powodowej, skoro powodowa spółka kontynuuje działalność, dysponuje środkami trwałymi i w roku uzyskała nawet przychód przynoszący kilkakrotnie kwotę 1.000 zł (k. 741 akt). W uzasadnieniu postanowienia z dnia 21 marca 2014 r. (zapadło ono w wyniku wniosku powoda o dalsze zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie kwoty 1.000 zł) wyjaśniono trafnie, że – wbrew treści wniosku – nie nastąpiły jednak nowe okoliczności świadczące o pogorszeniu się sytuacji finansowej powoda, które uniemożliwiłyby pokrycie opłaty sądowej w tej kwocie. Podano tam także inne ważkie argumenty, które przemawiały przeciwko zwolnieniu w całości powoda od opłaty od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. W tej sytuacji należało oddalić zażalenie powoda jako nieuzasadnione (art. 39814 k.p.c.). Nie obciążono powoda kosztami postępowania zażaleniowego z uwagi na postanowienie art. 102 k.p.c. (por. też postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 7 listopada 2014 r. o zwolnieniu powoda od opłaty od zażalenia na postanowienie z dnia 7 października 2014 r., k. 687 akt).
Powiązane orzeczenia
- III CZ 485/22 2023-11-15Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odmawiające przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej jest dopuszczalne?
- III CZ 170/22 2022-06-22Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wydane w związku z odmową przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, podlega rozpoznaniu…
- II UO 2/16 2016-03-22Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odrzucające skargę kasacyjną i orzekające o kosztach postępowania jest dopuszczalne?
- V CSK 345/18 2019-04-04Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odmawiające przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania jest dopuszczalne?
- I PZ 13/17 2017-10-12Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym jest dopuszczalne?
Powołane przepisy
art. 112 ust. 2art. 370 KCart. 397 § 1 KPCart. 103art. 39814 KPCart. 102 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy