I CZ 55/72

PostanowienieIzba Cywilna1972-03-10

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd może zawiesić postępowanie na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. z powodu braku zarejestrowanego zarządu spółdzielni, gdy zdolność procesowa strony pozwanej nie została utracona?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. z powodu braku zarejestrowanego zarządu spółdzielni jest dopuszczalne, jeśli strona pozwana utraciła zdolność procesową. W przypadku braku zarządu, sąd powinien wyznaczyć kuratora lub termin do uzupełnienia braku zdolności procesowej. Dopiero nieusunięcie tego braku uzasadnia zawieszenie postępowania.
Stan faktyczny
Powód dochodził od pozwanej spółdzielni zapłaty kwoty 120.534,57 zł. Sąd Wojewódzki zawiesił postępowanie na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. z powodu niezarejestrowania członków nowego zarządu pozwanej spółdzielni. Pozwana wniosła zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego i zasądził od pozwanej na rzecz powoda 500 zł kosztów postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia E. Mielcarek. Sędziowie: A. Gola, W. Kuryłowicz (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym sprawy z powództwa Bolesława N. przeciwko Rzemieślniczej Spółdzielni Zaopatrzenia i Zbytu "W." w P. o 120.534 zł na skutek zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 21 lutego 1972 r.,postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i zasądzić od pozwanej na rzecz powoda 500 zł kosztów postępowania zażaleniowego.Uzasadnienie faktycznePowód wystąpił przeciwko Rzemieślniczej Spółdzielni Zaopatrzenia i Zbytu "W." w P. (po ustaniu stosunku swego członkostwa) o zasądzenie kwoty 120.534,57 zł, jako należnej na podstawie salda rozliczeń, z odsetkami i kosztami procesu. Zaskarżonym postanowieniem Sąd Wojewódzki zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. wobec niezarejestrowania członków obecnego zarządu pozwanej, wybranych przez radę spółdzielni w dniu 8.III.1971 r.Uzasadnienie prawneRozpoznając wniesione na powyższe postanowienie zażalenie pozwanej, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skoro organem uprawnionym do działania w imieniu spółdzielni jest jej zarząd (art. 44 § 1 ustawy z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach i ich związkach - Dz. U. Nr 12, poz. 61 - w zw. z art. 67 § 1 k.p.c.), to w wypadku braku zarządu uprawnionego do reprezentowania pozwanej Spółdzielni, gdy między innymi brak ten powstał, jak w niniejszej sprawie, w toku procesu, sąd bądź wyznacza na wniosek strony powodowej kuratora (kurator procesowy), jeśli podejmowana jest czynność nie cierpiąca zwłoki (art. 69 k.p.c.), bądź wyznacza termin do uzupełnienia braku zdolności procesowej (art. 70 k.p.c.). Nieusunięcie w zakreślonym terminie powyższego braku lub niemożność jego uzupełnienia uzasadnia - wobec utraty przez pozwaną zdolności procesowej - zawieszenie postępowania na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c., co czyni zadość wymaganiom art. 71 k.p.c., który nakazuje wydanie w takim wypadku "w miarę potrzeby" odpowiedniego postanowienia.Przepis art. 199 pkt 3 k.p.c. nie ma w sprawie zastosowania, skoro pozwana spółdzielnia, wpisana do rejestru, ma zdolność sądową (art. 64 § 1 k.p.c. w zw. z art 8 § 1 cyt. ustawy o spółdzielniach) i zdolności tej nie utraciła (przez wykreślenie z rejestru) oraz skoro jest w procesie stroną pozwaną. Odrzucenie bowiem pozwu z braku zdolności procesowej możliwe jest tylko wtedy, gdy brak ten zachodzi po stronie powodowej.Z tych względów należało uznać zażalenie pozwanej za bezzasadne (co stanowi o rozstrzygnięciu co do kosztów postępowania zażaleniowego) i w związku z tym oddalić je. Z uwagi jednak na zgodny wniosek stron - wobec braku przeszkód do dalszego postępowania w sprawie po wyborze i wpisaniu do rejestru nowego zarządu spółdzielni - orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 174 § 1 pkt 1 KPCart. 44 § 1art. 67 § 1 KPCart. 69 KPCart. 70 KPCart. 71 KPCart. 199 pkt 3 KPCart. 64 § 1 KPCart 8 § 1§ 1 pkt 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.