I CZ 65/88

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN T. Bukowski (spr.).Sędziowie: SN W. Patulski, J. Suchecki.SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 1988 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Krajowego Biura Organizacji Obrotu i Produkcji Drobiarskiej "D." w W. przeciwko Marianowi B. - Przedsiębiorstwu Polonijno-Zagranicznemu "M." w P. o należność pieniężną na skutek zażalenia Centrum Usług Techniczno-Organizacyjnych Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa w W. od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w P. z dnia 20 stycznia 1988 r.postanawia:oddalić zażalenie.Uzasadnienie faktyczneStosownie do swego postanowienia dowodowego z dnia 18 III 1987 r. Sąd Wojewódzki zwrócił się do Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa - Oddział w W. o wydanie opinii. W piśmie swym przytoczył treść przepisów art. 280 k.p.c. i art. 287 k.p.c.Adresat udzielił Sądowi Wojewódzkiemu odpowiedzi, że w swym "Zespole Rzeczoznawców Budowlanych "C." nie może znaleźć "wykonawcy mogącego podjąć się wykonania zleconej opinii, ponieważ wyczerpały się ich limity przerobowe".Tenże Polski Związek Inżynierów i Techników odmówił też prośbie Sądu Wojewódzkiego "o nadesłanie imiennej listy rzeczoznawców, wykonujących opinie w zakresie wynagrodzeń za wykonanie robót budowlanych".W związku z tym Sąd Wojewódzki skazał kierownika Zespołu Rzeczoznawców na grzywnę. Na skutek zażalenia skazanego kierownika Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 3 VII 1987 r., sygn. I CZ 80/87, uchylił to postanowienie, uznawszy za niezasadne skazanie na grzywnę kierownika "z powodu odmowy złożenia opinii przez kierowany przez niego Zespół". Poza tym Sąd Najwyższy wskazał, że stosownie do art. 288 k.p.c. wynagrodzenie za wykonaną pracę i za stawiennictwo do sądu zostanie wypłacone bezpośrednio biegłemu, a nie - Zespołowi Rzeczoznawców, w ramach którego biegły działał.Mimo to po sporządzeniu opinii przez biegłego mgr. inż. A.Ś. - rzeczoznawcę PZITB - fakturę za prace wykonane "na podstawie zlecenia" Sądu Wojewódzkiego przedstawił Zespół Rzeczoznawców Centrum Usług Techniczno-Organizacyjnych Budownictwa w W. zaznaczając, że faktura jest "płatna zgodnie z umową w terminie i przelewem na rachunek Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa - Zespół Rzeczoznawców Budowlanych w W.".Postanowieniem z dnia 20 I 1988 r. Sąd Wojewódzki żądanie to oddalił, uznawszy, że opinię wykonał nie Zespół, lecz wchodzący w jego skład biegły mgr inż. A.Ś. Wynagrodzenie w wysokości przewidzianej w rozporządzeniu Min. Sprawiedliwości z dnia 31 VII 1986 r. (Dz. U. Nr 30, poz. 154), będzie przyznane biegłemu A.Ś. po przedstawieniu przez niego rachunku, odpowiadającego wymaganiom rozp. Min. Sprawiedl. z dnia 18 XII 1975 r., Dz. U. Nr 46, poz. 254.Zażalenie Centrum Usług Techniczno-Organizacyjnych Budownictwa PZITB, zawierające wniosek o zmianę tego postanowienia i przyznanie wynagrodzenia Zespołowi "C.", nie ma uzasadnionych podstaw.Chybiony jest pogląd, jakoby wynagrodzenie należało się Zespołowi Rzeczoznawców C. dlatego, że opinia była wykonana "przez rzeczoznawcę zrzeszonego w tym Zespole". Żalący się wychodzi z nietrafnego założenia, iż do tego Zespołu mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 290 i art. 291 k.p.c. Jak już Sąd Najwyższy stwierdził w swoim postanowieniu z dnia 3 VII 1987 r. w niniejszej sprawie, Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa nie jest instytutem naukowym ani naukowo-badawczym w rozumieniu tych przepisów, ani też w rozumieniu ustawy z dnia 17 II 1961 r. o instytutach naukowo-badawczych (jedn. tekst: Dz. U. z 1975 r. Nr 7, poz. 41). Tak więc nie było uzasadnione pierwotne zwrócenie się Sądu Wojewódzkiego do Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa o wydanie opinii. Stosownie bowiem do art. 278-289 k.p.c. biegłym może być tylko osoba fizyczna, a z mocy art. 290 k.p.c., jak już zaznaczono, Sąd może zażądać opinii od jednostki organizacyjnej, jeżeli ta ma status instytutu naukowego czy naukowo-badawczego. Brak więc jest podstaw do przyjęcia, żeby przepisy art. 290-291 k.p.c. stosowały się odpowiednio do wymienionego wyżej Związku, w którym zresztą z natury rzeczy nie ma rady naukowej.Prawo wyboru osoby fizycznej jako biegłego przysługuje wyłącznie sądowi (art. 278 § 2 k.p.c.). Zasady tej nie narusza dokonanie wyboru, czyli wyznaczenie przez sąd, biegłego spośród osób wskazanych przez zatrudniającą go instytucję naukową, lub nie mającą tego charakteru. Wyznaczona w ten sposób osoba fizyczna wydaje zatem opinię wyłącznie na swoją odpowiedzialność, a nie w imieniu i na odpowiedzialność jednostki organizacyjnej, w której jest zatrudniona lub zrzeszona.Nie jest zatem do przyjęcia wyrażony w zażaleniu pogląd, iż opinia sporządzona przez mgr. inż. A.Ś. nie jest jego indywidualną opinią, lecz opinią skarżącej osoby prawnej dlatego, że była sporządzona "w ramach wchodzącego w jej skład Zespołu Rzeczoznawców", w którym jest zrzeszony. Jest więc chybiona oparta na tym poglądzie sugestia, że biegłym w niniejszej sprawie był nie mgr. inż. A.Ś., lecz Zespół Rzeczoznawców Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa, i że w związku z tym wynagrodzenie za "pracę" wykonaną na wezwanie Sądu - a nie, jak mylnie uważa skarżący, "zgodnie z umową" i za stawiennictwo w Sądzie należy przyznać i wypłacić z mocy art. 288 k.p.c. skarżącemu Związkowi wzgl. Zespołowi a nie biegłemu A.Ś. Innymi słowy, jeżeli biegły imiennie wyznaczony przez sąd (art. 278 k.p.c.) nie zastrzegł inaczej, wynagrodzenie za sporządzoną przez niego opinię i za stawiennictwo do sądu (art. 288 k.p.c.) przyznaje się i wypłaca jemu a nie jednostce organizacyjnej, w której jest zatrudniony lub zrzeszony i która wskazała go sądowi jako kandydata na biegłego.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy oddalił zażalenie no podstawie art. 387 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c.