I CZ 82/20
PostanowienieIzba Cywilna2020-12-16
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek, Anna Kozłowska, Władysław Pawlak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu nieprocesowym, w sytuacji gdy wniosek o sporządzenie uzasadnienia postanowienia sądu drugiej instancji złożył jeden z uczestników, inny uczestnik reprezentujący tożsame stanowisko może wnieść skargę kasacyjną bez samodzielnego złożenia takiego wniosku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w postępowaniu nieprocesowym, wniesienie skargi kasacyjnej przez uczestnika wymaga uprzedniego złożenia przez niego wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu postanowienia z uzasadnieniem. Instytucja współuczestnictwa jednolitego, która mogłaby uzasadniać przyjęcie wniosku złożonego przez innego uczestnika, nie ma zastosowania w postępowaniu nieprocesowym. Skarga kasacyjna wniesiona bez spełnienia tego wymogu podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez uczestniczkę I. P. z powodu braku złożenia przez nią wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu postanowienia Sądu Okręgowego z uzasadnieniem. Uczestniczka I. P. wniosła zażalenie, argumentując, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia złożył inny uczestnik postępowania (M. B.), a ona reprezentuje tożsame stanowisko. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki I. P. na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 82/20 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska SSN Władysław Pawlak (sprawozdawca) w sprawie z wniosku B. O. przy uczestnictwie I. P., M. B. i C. O. o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 grudnia 2020 r., zażalenia uczestniczki postępowania I. P. na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 6 października 2020 r., sygn. akt V Ca (…), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki I. P. z uzasadnieniem, iż wniesienie przez uczestniczkę skargi kasacyjnej nie zostało poprzedzone złożeniem wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 20 stycznia 2020 r., z uzasadnieniem, którym to orzeczeniem została oddalona apelacja uczestniczki M. B. od postanowienia Rejonowego w W., zmieniającego postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku.
2 W zażaleniu uczestniczka zarzuciła naruszenie art. 3985 § 1 k.p.c. wskutek niedokonania jego celowościowej wykładni, w sytuacji gdy wniosek o sporządzenie uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 20 stycznia 2020 r. złożył inny uczestnik postępowania o zmianę postanowienia spadkowego. Z tego względu działania jednej z uczestniczek postępowania otwierające drogę do złożenia skargi kasacyjnej, otwierają też drogę uczestniczce reprezentującej tożsame stanowisko w sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o sporządzenie uzasadnienia postanowienia co do istoty sprawy Sądu drugiej instancji wniosła uczestniczka M. B., reprezentowana przez adw. B. O. (k. 151). Natomiast skargę kasacyjną wniosła adw. B. O., ale imieniem uczestniczki I. P., na podstawie dokumentu pełnomocnictwa z 10 kwietnia 2020 r. Zgodnie z art. 3985 § 1 k.p.c. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej. Zatem, warunkiem dopuszczalności skargi kasacyjnej jest skuteczne doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie więc od doręczenia dokonanego prawidłowo, a w sytuacji, gdy z żądaniem takim strona nie wystąpiła, przewidziany w tym przepisie termin nie może w ogóle rozpocząć biegu, a tym samym wniesienie skargi kasacyjnej jest niedopuszczalne (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2020 r., II CZ 34/20, nie publ. i powołane w uzasadnieniu orzecznictwo). Przepis art. 3985 § 1 k.p.c. znajduje zastosowanie również w postępowaniu nieprocesowym na podstawie art. 13 § 2 k.p.c. W efekcie, skoro skarżąca uczestniczka nie złożyła wniosku o doręczenie odpisu postanowienia z uzasadnieniem, to jej skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu, jako niedopuszczalna. Wbrew stanowisku skarżącej art. 73 § 2 k.p.c. nie ma tutaj zastosowania, bowiem w postępowaniu nieprocesowym instytucja współuczestnictwa jednolitego nie występuje. Stosowanie przepisów o procesie w postępowaniu nieprocesowym jest stosowaniem odpowiednim i musi uwzględniać specyfikę tego postępowania.
3 Status uczestnika postępowania nieprocesowego jest uregulowany samodzielnie w art. 510 k.p.c., a dla postępowania nieprocesowego kategoria „interesu prawnego”, jako podstawa prawna uczestnictwa w tym postępowaniu, wyklucza stosowanie w nim przepisów o współuczestnictwie procesowym (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 9 grudnia 2011 r., III CZ 71/11, nie publ., z dnia 17 października 2012 r., I CZ 124/12, nie publ., z dnia 25 lutego 2015 r., IV CZ 106/14, nie publ.). Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 394¹§ 3 k.p.c. art. 39814 k.p.c. jw
Powiązane orzeczenia
- V CZ 79/08 2008-11-28Czy w postępowaniu nieprocesowym dopuszczalne jest wniesienie skargi kasacyjnej przez zainteresowanego, który nie złożył wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem w terminie, jeśli taki wniosek złożył inny uczestni…
- I CZ 124/12 2012-10-17Czy w postępowaniu nieprocesowym, w przypadku współuczestnictwa, złożenie przez jednego ze współuczestników wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem zwalnia pozostałych współuczestników z obowiązku złożenia takieg…
- II PZ 39/13 2014-03-05Czy wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji, złożony po terminie, otwiera drogę do wniesienia skargi kasacyjnej?
- IV CSK 598/17 2018-05-17Czy czynność procesowa jednego ze współuprawnionych w postępowaniu nieprocesowym, polegająca na złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, jest skuteczna także wobec drugiego współuprawnionego, który takieg…
- II CZ 97/17 2018-01-12Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego apelację w postępowaniu nieprocesowym, wydanego na posiedzeniu niejawnym, jest dopuszczalna, jeśli strona nie zażądała doręczenia orzeczenia z uza…
Powołane przepisy
art. 3985 § 1 KPCart. 13 § 2 KPCart. 73 § 2 KPCart. 510 KPCart. 394art. 39814 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy