IV CZ 106/14
PostanowienieIzba Cywilna2015-02-25
Skład orzekający: Marian Kocon, Jan Górowski, Anna Owczarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu nieprocesowym o stwierdzenie zasiedzenia, w którym występuje współuczestnictwo konieczne i jednolite, wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem złożony przez jednego z uczestników, reprezentowanego przez tego samego pełnomocnika co inny uczestnik, otwiera termin do wniesienia skargi kasacyjnej dla drugiego uczestnika?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem, złożony przez pełnomocnika działającego w imieniu jednego z uczestników postępowania nieprocesowego, nie otwiera terminu do wniesienia skargi kasacyjnej dla drugiego uczestnika, nawet jeśli między nimi zachodzi więź prawna i są reprezentowani przez tego samego pełnomocnika. Przepisy dotyczące współuczestnictwa procesowego, w tym koniecznego i jednolitego, nie mają zastosowania w postępowaniu nieprocesowym, a status uczestnika jest regulowany odrębnie.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną uczestnika J. S. od postanowienia o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, ponieważ wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem złożyła jedynie wnioskodawczyni M. S. J. S. złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących współuczestnictwa koniecznego i jednolitego oraz zaniechanie wezwania pełnomocnika do wyjaśnienia, w czyim imieniu złożono wniosek. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika postępowania J. S. na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 106/14 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Jan Górowski SSN Anna Owczarek (sprawozdawca) w sprawie z wniosku M. S. przy uczestnictwie małoletniego M. S., J. S., I. S., J. S. i Skarbu Państwa - Starosty T. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 lutego 2015 r., zażalenia uczestnika postępowania J. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 16 września 2014 r., oddala zażalenie.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z 16 września 2014 r. Sąd Okręgowy w Z. odrzucił skargę kasacyjną uczestnika postępowania J. S. od postanowienia z dnia 9 kwietnia 2014 r. wskazując, że wniosek o doręczenie tego orzeczenia, będącego warunkiem jego zaskarżenia skargą kasacyjną, złożyła wyłącznie wnioskodawczyni M. S. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył uczestnik J. S. Wnosząc o uchylenie orzeczenia zarzucił naruszenie art. 73 § 2 oraz art. 3986 § 2 w zw. z art 3982 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie, że pomiędzy wnioskodawczynią a uczestnikiem zachodzi współuczestnictwo konieczne i jednolite, wynikające z łączącego ich związku małżeńskiego oraz ustroju wspólności majątkowej, oraz naruszenie art. 130 § 1 k.p.c. poprzez zaniechanie wezwania pełnomocnika, reprezentującego obok wnioskodawczyni także uczestnika do wskazania, czy wniosek o sporządzenie uzasadnienia postanowienia został wniesiony w imieniu ich obojga, czy też wyłącznie w imieniu wnioskodawczyni. Sąd Najwyższy zważył: Zgodnie z utrwaloną wykładnią art. 3985 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. ma skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Termin ten otwiera się tylko wówczas, gdy strona w ustawowym terminie złożyła wniosek o takie doręczenie. Jego zachowanie stanowi bezwzględną przesłankę dopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 29 listopada 1999 r., III CZ 140/99, nie publ.; z dnia 2 grudnia 1999 r., III CZ 142/99, nie publ.; z dnia 6 grudnia 1999 r., III CZ 145/99, nie publ.; z dnia 13 października 2005 r., I CZ 111/05, nie publ.; z dnia 29 września 2006 r., I CSK 304/06, nie publ.; z dnia 29 listopada 2006 r., II PZ 53/06, OSNAPUS 2008, nr 7- 8, poz. 107; z dnia 28 marca 2007 r., III CSK 66/07, nie publ.; z dnia 24 sierpnia 2007 r., I CZ 89/07, nie publ.; z dnia 24 sierpnia 2007 r., I CZ 94/07, nie publ.; z dnia 16 kwietnia 2008 r., I CZ 33/08, nie publ.; z dnia 28 sierpnia 2008 r., I CSK 342/08, nie publ.; z dnia 16 czerwca 2009 r., V CZ 25/09, nie publ.; z dnia
3 28 czerwca 2010 r., I CSK 331/10, niepubl.; z dnia 30 czerwca 2010 r., V CZ 46/10, nie publ.; z dnia 17 października 2012 r., I CZ 124/12, nie publ.). Jeżeli treść takiego wniosku jest jasna, a tak było w przedmiotowym wypadku, skoro pełnomocnik wyraźnie wskazała w nagłówku pisma, że działa w imieniu wnioskodawczyni M. S., a w treści że w imieniu mocodawcy wnosi o doręczenie postanowienia z uzasadnieniem jej – jako pełnomocnikowi wnioskodawczyni to brak było podstaw do przeprowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o art. 130 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Oczywiście chybione są także dalsze zarzuty zażalenia. Pojęcie współuczestnictwa procesowego odnosi się do występowania po stronie powoda lub pozwanego w sprawie rozpoznawanej w trybie procesowym (art. 72 k.p.c.). Może ono mieć postać współuczestnictwa formalnego (art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c.) albo materialnego (art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c.), a to ostatnie zostać dodatkowo zakwalifikowane jako współuczestnictwo konieczne (art. 72 § 2 k.p.c.) lub jednolite (art. 73 § 2 k.p.c.). W trybie postępowania nieprocesowego, w którym toczy się sprawa o stwierdzenie zasiedzenia, status uczestnika jest uregulowany odrębnie w art. 510 k.p.c. poprzez wskazanie, że zainteresowanym w sprawie jest każdy, czyich praw dotyczy wynik postępowania. Stosowanie w postępowaniu nieprocesowym przepisów o procesie musi być odpowiednie (art. 13 § 2 k.p.c.), co z uwagi na samodzielną regulację kwestii podmiotowych nakazuje wyłączenie przepisów dotyczących współuczestnictwa (por. nie publikowane postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 2 czerwca 1965 r., II CZ 51/65, z dnia 9 grudnia 2011 r., III CZ 71/11, z dnia 17 października 2012 r., I CZ 124/12). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c. oddalił zażalenie.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 124/12 2012-10-17Czy w postępowaniu nieprocesowym, w przypadku współuczestnictwa, złożenie przez jednego ze współuczestników wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem zwalnia pozostałych współuczestników z obowiązku złożenia takieg…
- II CZ 34/11 2011-07-07Czy wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem złożony przez jednego ze współuczestników postępowania nieprocesowego jest skuteczny wobec drugiego współuczestnika, który nie złożył takiego wniosku, w kontekście możl…
- III CZ 71/11 2011-12-09Czy w postępowaniu nieprocesowym, w sytuacji gdy jeden ze współuczestników nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia w ustawowym terminie, ale inny współuczestnik taki wniosek złożył, można uznać, że czyn…
- I CZ 31/08 2008-04-16Czy wniosek o doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem złożony przez jednego ze współuczestników postępowania nieprocesowego, na prośbę drugiego współuczestnika, może być uznany za skuteczny w stosunku do tego drugie…
- I CZ 82/20 2020-12-16Czy w postępowaniu nieprocesowym, w sytuacji gdy wniosek o sporządzenie uzasadnienia postanowienia sądu drugiej instancji złożył jeden z uczestników, inny uczestnik reprezentujący tożsame stanowisko może wnieść skargę ka…
Powołane przepisy
art. 73 § 2art. 3986 § 2art 3982 § 1 KPCart. 130 § 1 KPCart. 3985 § 1 KPCart. 13 § 2 KPCart. 130 § 1art. 72 KPCart. 72 § 1 pkt 2 KPCart. 72 § 1 pkt 1 KPCart. 72 § 2 KPCart. 73 § 2 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy