I CZ 91/15
PostanowienieIzba Cywilna2015-11-27
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek, Józef Frąckowiak, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy częściowe zwolnienie strony od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, przy jednoczesnym odrzuceniu skargi kasacyjnej jako nieopłaconej, stanowi naruszenie przepisów o kosztach sądowych i uzasadnieniu orzeczeń?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że częściowe zwolnienie strony od opłaty od skargi kasacyjnej, przy jednoczesnym odrzuceniu skargi jako nieopłaconej, nie narusza przepisów, jeśli strona miała możliwość uiszczenia pozostałej części opłaty bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Brak pełnego wyjaśnienia motywów częściowego zwolnienia w pierwotnym postanowieniu, uzupełniony w postępowaniu zażaleniowym, nie stanowi naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 361 k.p.c.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną, od której została częściowo zwolniona przez Sąd Apelacyjny. Skarga została następnie odrzucona jako nieopłacona. Powódka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów o kosztach sądowych oraz przepisów proceduralnych dotyczących uzasadnienia orzeczenia. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę kasacyjną jako nieopłaconą.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 91/15 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa H. W. przeciwko Wojskowemu Instytutowi […] o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 listopada 2015 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 29 czerwca 2015 r., oddala zażalenie.
2 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powódki H. W. jako nieopłaconą. W zażaleniu skarżąca, wniosła o kontrolę postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 12 maja 2015 r., w którym zdaniem skarżącej, Sąd Apelacyjny naruszył art. 102 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst Dz. U. 2014, poz. 1025 ze zm.). Zarzucając także naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 361 k.p.c., skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W zaskarżonym postanowieniu, którym Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powódki nie wyjaśnił dlaczego zwolnił ją od opłaty od skargi kasacyjnej tylko częściowo, ponad kwotę 5 tys. zł. Skoro powódka, w terminie określonym w art. 112 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, nie dokonała wymaganej opłaty od skargi kasacyjnej, to jej odrzucenie nie budzi wątpliwości. W związku z zawartym w zażaleniu wnioskiem o dokonanie kontroli niezaskarżalnego postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 12 maja 2015 r., Sąd Najwyższy, po uzupełnieniu tego postanowienia o jego uzasadnienie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że postanowienie to narusza art. 102 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Zwolnienie od kosztów sądowych jest wyjątkiem od zasady zgodnie z którą to strony ponoszą koszty sądowe w sprawach cywilnych. Jak wynika z art. 101 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych to sąd decyduje, czy strona nie jest w stanie ich ponieść w całości bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpoznawanej sprawie, chociaż stan majątkowy powódki nie zmienił się od dnia, w którym zwolniono ją w całości od ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu apelacyjnym, tylko częściowe zwolnienie jej od ich ponoszenia, nie budzi zastrzeżeń. Jak wykazał Sąd Apelacyjny, analizując dochody i wydatki powódki, jej męża oraz syna powódce po opłaceniu wszystkich miesięcznych opłat zostaje jeszcze kwota 3 780 zł. Biorąc pod uwagę, że występując ze skargą kasacyjną powódka powinna liczyć się z koniecznością
3 uiszczenia od niej opłaty, konieczność zapłaty 5 tys. zł nie stanowi nadmiernego obciążenia, którego powódka nie mogłaby ponieść bez uszczerbku dla siebie i rodziny. W tej sytuacji, biorąc pod uwagę, że brak wyjaśnienia motywów, jakim kierował się Sąd Apelacyjny, zwalniając powódkę tylko częściowo od opłaty od skargi kasacyjnej, w postanowieniu o odrzuceniu skargi, został usunięty, a wyjaśnienie motywów jakim kierował się ten Sąd, w pełni przekonuje, że powódka mogła ponieść, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i jej rodziny, opłatę od skargi kasacyjnej w kwocie 5 tys. zł - brak podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie narusza art. 102 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Należy także uznać, że niewyjaśnienie w postanowieniu o odrzuceniu skargi kasacyjnej motywów jakim kierował się sąd zwalniając stronę tylko częściowo od konieczności ponoszenia opłaty od skargi, w razie uzupełnienia tego braku w postępowaniu zażaleniowym, nie stanowi naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 361 k.p.c. Mając na względzie, że zarzuty podniesione z zażaleniu okazały się nieuzasadnione Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji. kc
Powiązane orzeczenia
- III CZ 260/22 2022-11-03Czy odmowa częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, skutkująca odrzuceniem skargi kasacyjnej, stanowi naruszenie prawa do sądu?
- II CZ 68/13 2013-11-14Czy odmowa zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, przy wcześniejszym częściowym zwolnieniu w postępowaniu apelacyjnym, wymaga szczegółowego uzasadnienia uwzględniającego zmianę sytuacji majątkowej stro…
- II CZ 48/21 2021-11-05Czy pozwani, którzy nie uiścili w całości opłaty od skargi kasacyjnej mimo częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, mogą skutecznie kwestionować odmowę pełnego zwolnienia w postępowaniu zażaleniowym?
- I CZ 65/11 2011-09-21Czy odmowa zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym jest uzasadniona, gdy strona posiada znaczne oszczędności, które zamierza przeznaczyć na inne cele niż opłata sądowa?
- V CZ 34/16 2016-07-27Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną z powodu niewniesienia należnej opłaty sądowej, mimo częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Powołane przepisy
art. 102art. 328 § 2 KPCart. 361 KPCart. 112 ust. 2art. 101art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy