I K 206/51

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes K. Bzowski; Sędziowie: S. Rybczyński, Z. Sitnicki (sprawozdawca); Prokurator: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mariana W., osk. z art. 22 m.k.k., po rozpoznaniu rewizji Prokuratora Wojewódzkiego w Kielcach od wyroku tegoż Sądu z dnia 1 lutego 1951 r., na podstawie art. 375, k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Kielcach wyrokiem z dnia 1 lutego 1951 r. uniewinnił oskarżonego Mariana W. z zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 22 m.k.k. polegającego na tym, że przez rozpowszechnianie fałszywych wiadomości o wynikach współzawodnictwa pracy, nawoływał do niepodejmowania zobowiązań produkcyjnych, przez co działał na szkodę Państwa Polskiego.Od wyroku tego założył Prokurator Wojewódzki w Kielcach rewizję, w której zarzuca obrazę art. 371 pkt 3 k.p.k. przez to, iż Sąd Wojewódzki niesłusznie potraktował uwagi oskarżonego jako wypadek odosobniony, nie skierowany przeciw zasadzie współzawodnictwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja Prokuratora Wojewódzkiego nie jest zasadna. Sąd Wojewódzki ustalił na podstawie danych przewodu sądowego, że oskarżony, będąc brygadzistą w Zjednoczonych Zakładach Wyrobów Materiałowych w R. istotnie wypowiedział wobec robotnika S. uwagę, aby nie forsował w sposób przesadny wyników współzawodnictwa, korzystając z tego, że ma pracę łatwą, oraz przestrzegł go, że przesada taka musi się odbić ujemnie na obliczeniu jego czasu, przy czym dodał, że gdy będzie tak szybko robił, to pójdzie "na grzybki". Poza tym Sąd ustalił, że oskarżony, mimo tej uwagi, zapisał czas podany przez S. Opierając się na zeznaniu świadka C. (majstra), Sąd przyjął, że uwagi oskarżonego miały podłoże rzeczowe na tle całokształtu schematu i zasad norm pracy, a powiedzenie o "grzybkach" zrozumiane zostało przez obecnych jako żart.Z tych przyczyn i mając na względzie dodatnią sylwetkę oskarżonego jako wzorowego pracownika Sąd przyjął, że w czynie jego brak jest cechy winy umyślnej.Stanowisko powyższe uznać wypada za słuszne. Przy rozważaniu przestępstw z art. 22 m.k.k. należy mieć zawsze na uwadze całokształt cech osobowości sprawcy, a w szczególności jego pochodzenie społeczne i stosunek do obecnej rzeczywistości w Polsce Ludowej. Nie każda bowiem uwaga krytyczna (nawet obiektywnie chybiona) stanowi fałszywą wiadomość, mogącą wyrządzić istotną szkodę interesom Państwa Polskiego, o jakiej mowa w wymienionym przepisie prawa. Uwaga taka w ustach wroga klasowego pragnącego w ten sposób oddziałać demobilizująco na otoczenie, niewątpliwie może wypełnić dyspozycję art. 22 m.k.k. Taka sama jednak uwaga, wygłoszona przez obywatela, pozytywnie ustosunkowanego do ustroju Polski Ludowej, może być uznana za wyraz błędnego przekonania, zasługujący wyłącznie na sprostowanie lub wyjaśnienie bądź w drodze dyskusji bądź w drodze służbowej czy partyjnej.Skoro zatem przewód sądowy wykazał, że oskarżony jest pracownikiem wzorowym (przodownikiem), że stosunek jego do Państwa jest pozytywny, a wpływ na podniesienie wydajności pracy w zakładzie nader dodatni, że poza tym wypowiedź oskarżonego nie wywołała żadnych ujemnych skutków - to Sąd mógł zasadnie przyjąć, że w czynie oskarżonego brak jest znamion przestępstwa z art. 22 m.k.k.