I K 650/51

WyrokIzba Cywilna1952-01-15

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie doraźne jest dopuszczalne wobec kobiety ciężarnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, uznając za zasadny zarzut pogwałcenia przepisu art. 6 dekretu o postępowaniu doraźnym. Przepis ten kategorycznie wyłącza możliwość prowadzenia postępowania doraźnego przeciwko kobietom brzemiennym. Stwierdzenie, że postępowanie odbyło się w trybie zwykłym, a nie doraźnym, stanowiło jedynie formalistyczne zasłanianie się frazesem, gdyż faktycznie postępowanie toczyło się w ramach właściwych dla postępowania doraźnego, co naruszało prawa oskarżonej.
Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpoznał rewizję oskarżonej E.C. od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu, który skazał ją z art. 286 § 2 k.k. w postępowaniu doraźnym. Sąd Najwyższy stwierdził, że postępowanie doraźne było niedopuszczalne wobec oskarżonej, ponieważ była ona kobietą brzemienną, co stanowiło naruszenie art. 6 dekretu o postępowaniu doraźnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy przy udziale Prokuratora Generalnej Prokuratury na rozprawie rewizyjnej dnia 15 stycznia 1952 r. w sprawie E.C., osk. z art. 286 § 2 k.k., po rozpoznaniu rewizji oskarżonej od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu II K dor. 76/51 z dnia 2 kwietnia 1951 r., na podstawie art. 375, 383 punkt 3, 388 k.p.k. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Zasadny jest zarzut pogwałcenia przepisu art. 6 dekretu o postępowaniu doraźnym. Przepis ten wyraźnie powiada, że "postępowanie doraźne jest niedopuszczalne przeciwko ...kobietom brzemiennym".W zestawieniu z art. 1 ust. 6 tego dekretu, który pozwala na prowadzenie w dalszym ciągu rozprawy rozpoczętej w trybie doraźnym, jeżeli na podstawie okoliczności, które wyszły na jaw w toku rozprawy, Sąd uzna, że czyn nie stanowi przestępstwa podlegającego postępowaniu doraźnemu, zakaz prowadzenia spraw w postępowaniu doraźnym ze względu na osobę oskarżonego brzmi w sposób kategoryczny. Inna jest bowiem ratio legis wyłączenia postępowania doraźnego w jednym i w drugim przypadku. Stwierdzenie, że jakiś czyn nie podpada pod przepisy o postępowaniu doraźnym znajduje wyraz materialny w niemożności wymierzenia zaostrzonej kary i wyraz procesowy w daniu możności wniesienia skarg rewizyjnej. W ten sposób prawa oskarżonego nie doznają uszczerbku, a unika się niepotrzebnego ponownego przeprowadzania rozprawy i ewentualnego przekazywania sprawy sądowi niższego rzędu. Toteż niesłuszna jest argumentacja obrony, że sprawa osk. C. powinna być rozpatrywana przez Sąd Powiatowy.Rozpatrzenie sprawy przez Sąd wyższego rzędu nie tylko nie jest z tego powodu nieważne (art. 12 § 2 k.p.k.), ale w niczym nie uchybia prawom oskarżonego.Natomiast art. 6 dekretu o postępowaniu doraźnym nie pozwala, aby przeciwko osobom nieletnim, kobietom brzemiennym lub osobom, w stosunku do których zachodzi wątpliwość co do ich poczytalności, można było prowadzić postępowanie wyjątkowe, jakim jest postępowanie doraźne.Stwierdzenie, że przeciwko osk. C. jest prowadzone postępowanie w trybie zwykłym, a nie w trybie doraźnym, jest formalistycznym zasłanianiem się frazesem nie posiadającym żadnej treści. Postępowanie odbyło się przeciwko oskarżonej C. zupełnie w tych samych ramach, co postępowanie przeciwko oskarżonemu M., sądzonemu w postępowaniu doraźnym, co do którego nie zachodziły przesłanki do zmiany tego trybu postępowania.Postępowanie doraźne stwarza pewien swoisty klimat i ustawodawca wyraźnie dąży do tego, aby spod tego klimatu usunąć kobiety brzemienne. Dlatego też przeprowadzenie jednej rozprawy w stosunku do osób poddanych postępowaniu doraźnemu i w stosunku do osób, co do których postępowanie doraźne jest niedopuszczalne, stanowi obrazę art. 6 dekretu o postępowaniu doraźnym.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 2 KKart. 375art. 6art. 1 ust. 6art. 12 § 2 KPK§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.