V KO 27/16
Izba Karna2016-04-21
Skład orzekający: Józef Szewczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, złożony przez sąd rejonowy, powinien zostać uwzględniony, gdy oskarżona jest sędzią, a do akt sprawy nie dołączono prawomocnej uchwały sądu dyscyplinarnego zezwalającej na ściganie karne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi, ponieważ brak prawomocnej uchwały sądu dyscyplinarnego zezwalającej na ściganie karne sędziego stanowi negatywną przesłankę procesową, skutkującą niedopuszczalnością prowadzenia postępowania karnego. Umorzenie postępowania z tej przyczyny nie rodzi wątpliwości co do obiektywnego załatwienia sprawy.Stan faktyczny
Do Sądu Rejonowego w S. wpłynął prywatny akt oskarżenia przeciwko B. W., sędziemu orzekającemu w tym sądzie, o czyny z art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k. Sąd Rejonowy, uzasadniając obawą o opinię publiczną i wątpliwości co do bezstronności, wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Oskarżyciel prywatny nie dołączył do aktu oskarżenia uchwały sądu dyscyplinarnego zezwalającej na ściganie sędziego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 27/16 POSTANOWIENIE Dnia 21 kwietnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Szewczyk w sprawie przeciwko B. W. oskarżonej o czyny z art. 212 § 1 k.k. i z art. 216 § 1 k.k. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 21 kwietnia 2016 r., wniosku Sądu Rejonowego w S. z dnia 15 marca 2016 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Do Sądu Rejonowego w S. wpłynął prywatny akt oskarżenia Z.B. przeciwko B. W. oskarżonej o to, że: 1. „w grudniu 2014 r. działając w celu pomówienia i znieważenia oskarżyciela prywatnego w opinii publicznej pomówiła go rozgłaszając informację, że pracownicy Sądu Rejonowego w S., IV Wydziału Karnego, boją się go, a sam widok oskarżyciela prywatnego powoduje strach przed nim dając tym samym do zrozumienia, że oskarżyciel prywatny jest osobą groźną; 2. prowadząc postępowanie karne przeciwko oskarżycielowi prywatnemu dawała do zrozumienia świadkom, że oskarżyciel prywatny pracując w spółce „A.” Sp. z o.o. w S. dopuszczał się przestępstwa poprzez udzielanie pożyczek, których nie trzeba spłacać a jego działania były niezgodne z przepisami prawa, ponadto oskarżona dawała do zrozumienia przesłuchiwanym świadkom, że oskarżyciel prywatny dopuścił się napadu na [...] S. w S., kierując te słowa do innych osób w
2 zamiarze, aby pomówienie oraz zniewaga dotarła do oskarżyciela prywatnego”, tj. o czyny z art. 212 § 1 k.k. oraz z art. 216 § 1 k.k. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2016 r., sygn. akt IV K […], Sąd Rejonowy w S. na podstawie art. 31 § 1 k.p.k. w zw. z art. 35 § 1 k.p.k. w zw. z art. 3 § 1 k.k.w. sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w S. jako właściwemu rzeczowo i miejscowo. Postanowieniem z dnia 15 marca 2016 r., sygn. akt V K […], Sąd Rejonowy w S. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy z oskarżenia prywatnego Z. B. przeciwko B. W. Uzasadniając wystąpienie Sąd Rejonowy w S. stwierdził, że wobec faktu, iż oskarżona B. W. od wielu lat pełni funkcję sędziego orzekającego w sprawach karnych w Sądzie Rejonowym w S. , orzekanie w sprawie przez sąd właściwy mogłoby negatywnie wpływać na opinię o przebiegu postępowania oraz wzbudzić powszechne wątpliwości, co do bezstronności tego Sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 181 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 80 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r., Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 133 ze zm.) sędzia chroniony jest immunitetem, będącym wyłomem w obowiązującej w polskim procesie karnym zasadzie legalizmu, na który składają się dwa zakazy chroniące nietykalność sędziego: zakaz zatrzymania (z wyjątkiem zatrzymania na gorącym uczynku), oraz zakaz pociągnięcia do odpowiedzialności karnej, sądowej lub administracyjnej. Wspomniane zakazy, mają charakter względny, gdyż nie obowiązują, jeżeli sąd dyscyplinarny podejmie uchwałę zezwalającą na zatrzymanie lub pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. Zakaz pociągnięcia do odpowiedzialności karnej także z oskarżenia prywatnego powoduje obowiązek odmowy wszczęcia, bądź umorzenia postępowania karnego. Oskarżona B. W. jest sędzią, zaś oskarżyciel prywatny Z. B., pomimo wezwania do uzupełnienia braku formalnego złożonego aktu oskarżenia, do akt sprawy nie dołączył prawomocnej uchwały Sądu Dyscyplinarnego o zezwoleniu na ściganie karne B. W.
3 W powyższej sytuacji, stosownie do treści art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k., niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania karnego, które należy umorzyć. Wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania w oparciu o formalnoprawną negatywną przesłankę procesową w postaci braku zgody na ściganie oskarżonej, nie stanowi merytorycznego rozpoznania sprawy i nie może wywołać racjonalnego przekonania o nieobiektywnym jej załatwieniu. W konsekwencji Sąd Najwyższy wniosku nie uwzględnił.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 66/13 2013-08-21Czy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, złożony w sytuacji, gdy oskarżony jest sędzią, powinien zostać uwzględniony, jeśli oskarżyciel prywatny nie dołączył do aktu oskarżenia prawomo…
- IV KO 64/13 2013-08-21Czy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, złożony w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, powinien zostać uwzględniony, gdy oskarżony jest sędzią pełniącym funkcję w s…
- V KO 39/21 2021-06-25Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, oparty na obawie naruszenia bezstronności sądu z uwagi na relacje służbowe lub osobiste między sędziami, może być uwzględniony na etapie, gdy prywatny akt osk…
- IV KO 83/14 2014-11-27Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości jest uzasadniony, gdy w akcie oskarżenia wskazano sędziów, którzy mogą być objęci immunitetem?
- III KO 28/21 2021-06-18Czy w sytuacji, gdy oskarżony i pokrzywdzona w sprawie karnej są sędziami sądu właściwego miejscowo, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 212 § 1 KKart. 216 § 1 KKart. 37 KPKart. 31 § 1 KPKart. 35 § 1 KPKart. 3 § 1 KKart. 181art. 80art. 17 § 1 pkt 10 KPK§ 1§ 1 pkt 10
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy