IV KO 64/13
Izba Karna2013-08-21
Skład orzekający: Dorota Rysińska, Krzysztof Cesarz, Józef Szewczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, złożony w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, powinien zostać uwzględniony, gdy oskarżony jest sędzią pełniącym funkcję w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy, a oskarżyciel nie przedstawił uchwały sądu dyscyplinarnego zezwalającej na ściganie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Stwierdzono, że brak uchwały sądu dyscyplinarnego zezwalającej na ściganie sędziego, który jest oskarżonym w sprawie z oskarżenia prywatnego, stanowi formalnoprawną przesłankę procesową negatywną, skutkującą niedopuszczalnością prowadzenia postępowania karnego. W takiej sytuacji sprawa powinna zostać umorzona na podstawie art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k., a umorzenie to nie może wywołać przekonania o nieobiektywnym załatwieniu sprawy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w O. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy z oskarżenia prywatnego przeciwko D. B. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku było to, że oskarżony jest sędzią pełniącym funkcję Przewodniczącego Wydziału Karnego w Sądzie Rejonowym właściwym do rozpoznania sprawy, co zdaniem sądu mogło wpłynąć na obiektywizm orzekania. Oskarżyciel prywatny nie załączył do aktu oskarżenia uchwały sądu dyscyplinarnego zezwalającej na ściganie D. B.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 64/13 POSTANOWIENIE Dnia 21 sierpnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska (przewodniczący) SSN Krzysztof Cesarz SSN Józef Szewczyk (sprawozdawca) w sprawie D. B. oskarżonego z art. 212 § 1 kk i art. 216 § 1 kk po rozpoznaniu wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w O. z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II K […], o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 kpk p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w O. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy z oskarżenia prywatnego przeciwko D. B. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdyż oskarżony jest sędzią pełniącym obecnie funkcję Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w O. – właściwego do rozpoznania przedmiotowej sprawy. W związku z powyższym jest on osobą dobrze znaną pozostałym sędziom orzekającym na obszarze Sądu Okręgowego w K.. Zdaniem Sądu Rejonowego w O. dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sprawę rozpoznał inny sąd równorzędny spoza obszaru właściwości Sądu
2 Okręgowego w K., co będzie miało wpływ na swobodę orzekania i stworzy przekonanie, że sprawa została rozpoznana w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 181 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 80 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r., Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) sędzia chroniony jest immunitetem, będącym wyłomem w obowiązującej w polskim procesie karnym zasadzie legalizmu, na który składają się dwa zakazy chroniące nietykalność sędziego: zakaz zatrzymania (z wyjątkiem zatrzymania na gorącym uczynku), oraz zakaz pociągnięcia do odpowiedzialności karnej, sądowej lub administracyjnej. Wspomniane zakazy, mają charakter względny, gdyż nie obowiązują, jeżeli sąd dyscyplinarny podejmie uchwałę zezwalającą na zatrzymanie lub pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. Zakaz pociągnięcia do odpowiedzialności karnej także z oskarżenia prywatnego powoduje obowiązek odmowy wszczęcia postępowania, bądź nakaz umorzenia postępowania karnego. Oskarżony D. B. jest sędzią, zaś oskarżyciel prywatny M. X. do aktu oskarżenia nie załączył prawomocnej uchwały Sądu Dyscyplinarnego o zezwoleniu na ściganie karne D. B.. W opisanej sytuacji stosownie do treści art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania karnego, które należy umorzyć. Wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania w oparciu o formalnoprawną negatywną przesłankę procesową w postaci braku zgody na ściganie oskarżonego, nie stanowi merytorycznego rozpoznania sprawy i nie może wywołać racjonalnego przekonania o nieobiektywnym jej załatwieniu. W konsekwencji Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku. aw
Powiązane orzeczenia
- IV KO 66/13 2013-08-21Czy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, złożony w sytuacji, gdy oskarżony jest sędzią, powinien zostać uwzględniony, jeśli oskarżyciel prywatny nie dołączył do aktu oskarżenia prawomo…
- V KO 27/16 2016-04-21Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, złożony przez sąd rejonowy, powinien zostać uwzględniony, gdy oskarżona jest sędzią, a do akt sprawy nie dołączono prawomocnej uchwały sądu dyscyplinarnego ze…
- V KO 39/21 2021-06-25Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, oparty na obawie naruszenia bezstronności sądu z uwagi na relacje służbowe lub osobiste między sędziami, może być uwzględniony na etapie, gdy prywatny akt osk…
- V KO 125/20 2021-01-28Czy w sytuacji, gdy oskarżyciel prywatny jest sędzią sądu, do którego wpłynął akt oskarżenia, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?
- V KO 22/26 2026-02-04Czy w sytuacji, gdy zarzuty oskarżenia dotyczą pomówienia sędziego w związku z jego czynnościami zawodowymi, a pokrzywdzonym jest sędzia sądu właściwego miejscowo dla rozpoznania sprawy, zachodzą podstawy do przekazania…
Powołane przepisy
art. 212 § 1 kkart. 216 § 1 kkart. 37 kpkart. 181art. 80art. 17 § 1 pkt 10 KPK§ 1§ 1 pkt 10
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy