I PKN 247/00

Wyrok z dnia 14 lutego 2001 r. I PKN 247/00 Nierozpoznanie istoty sprawy stanowi wadę braną pod uwagę w ramach kontroli orzeczeń sądu pierwszej instancji w postępowaniu apelacyjnym (art. 386 § 4 KPC). Zarzut tego rodzaju wadliwości nie odnosi się do orzeczenia sądu drugiej instancji i nie może stanowić usprawiedliwionej podstawy kasacji. Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie: SN Józef Iwulski, SA Herbert Szurgacz (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2001 r. sprawy z powództwa Wiktora Zdzisława S. przeciwko E.C. Ltd. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w E. o zapłatę, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 30 grudnia 1999 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Wiktor S. domagał się zapłaty kwoty 30.000 zł z tytułu odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia. Strona pozwana E.C. Ltd. w E. wniosła o oddale-nie powództwa. Wyrokiem z dnia 22 września 1999 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił powództwo. Sąd ten ustalił, że powód w okresie od 5 października 1965 r. do 30 września 1982 r. był pracownikiem Zakła-dów Piwowarskich w G., od 10 października 1994 r. został zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w Spółce z o.o. H.B.C. Ltd. w G. w charakterze dyrektora do spraw technicznych. W dniu 4 sierpnia 1997 r. została powodowi wypo-wiedziana umowa o pracę ze skutkiem na dzień 30 września 1997 r. w związku z likwidacją stanowiska dyrektora do spraw technicznych. Zakłady Piwowarskie w G. zostały w 1991 r. postawione w stan likwidacji, majątek tego przedsiębiorstwa pań- 2 stwowego został wniesiony do spółki z o.o. H.B.C. Ltd. w G., która z kolei została zbyta na rzecz pozwanego E.C. Ltd. w E. W ocenie Sądu Okręgowego powództwo określone jako żądanie przyznania odszkodowania dotyczy w istocie przyznania wynagrodzenia za zastosowany krótszy niż wynikający z przepisów prawa okres wypowiedzenia umowy o pracę. Długość tego okresu wynikała z zatrudnienia powoda w H.B.C. Ltd. Spółce z o.o. w G. od 1 października 1994 r. do 30 września 1997 r. W przypadku powoda – zdaniem Sądu – nie znajduje zastosowania przepis art. 36 § 11 KP. Nie ma tym samym podstaw do doliczenia do posiadanego okresu zatrudnienia pracy w Zakładach Piwowarskich, ponieważ nie doszło do zmiany pracodawcy na zasadach art. 231 KP. W apelacji powód zarzucił błędną interpretację przepisu art. 36 KP oraz art. 231 KP. Sąd Apelacyjny w Gdańsku-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 30 grudnia 1999 r. oddalił apelację oraz zasądził od powoda na rzecz pozwa-nego 1.500 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo określił żądanie powoda jako dotyczące wynagrodze-nia za zastosowanie krótszego okresu wypowiedzenia niż wymagany, nie uwzględnił jednak okoliczności, że „kwestionowanie tego wypowiedzenia z jakichkolwiek wzglę-dów może nastąpić jedynie w drodze odwołania od tego wypowiedzenia”. W konse-kwencji - wywodzi Sąd - ponieważ oświadczenie o wypowiedzeniu doręczono powo-dowi 4 sierpnia 1997 r., natomiast z pozwem powód wystąpił 8 marca 1998 r., należy przyjąć, że nie zachował on przewidzianego art. 264 KP terminu do wniesienia od-wołania od wypowiedzenia umowy o pracę. Równocześnie, zdaniem Sądu Apelacyj-nego, w sprawie nie występują żadne okoliczności, które uzasadniałyby przywróce-nie tak znacznie przekroczonego terminu. Uzasadnia to oddalenie powództwa bez merytorycznego rozpoznania zasadności żądania. W kasacji powód zarzucił naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. art. 231, 36, 45, 49, 264 i 265 KP oraz art. 378 § 1 w związku z art. 3931 pkt 2 KPC. Zdaniem skarżącego, Sąd Apelacyjny błędnie utożsamił żądanie zapłaty wynagro-dzenia za krótszy okres wypowiedzenia niż wymagany z odwołaniem od wypowie-dzenia umowy o pracę i zastosował art. 264 KP o terminach do odwołania od wypo-wiedzenia umowy o pracę. Sąd ten nie rozważył również, czy zastosowany w sto-sunku do powoda okres wypowiedzenia jest prawidłowy, uznając rozpoznanie sprawy w tym zakresie za zbędne. W związku z tym skarżący podnosi, że zarzuty apelacji w zakresie nietrafnej interpretacji przez Sąd Okręgowy zasad ustalania dłu- 3 gości okresu wypowiedzenia pozostają nadal aktualne. Pomijając rozważenie tych spraw Sąd Apelacyjny nie rozpoznał istoty sprawy, co uzasadnia uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania z uwzględ-nieniem kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie wymienione w niej podstawy mogą zostać uznane za podstawy kasacji w rozumieniu art. 3931 KPC. W myśl tego przepisu kasację można oprzeć na następujących podstawach: 1. naru-szeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastoso-wanie, 2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyliczenie to jest wyczerpujące i nie obejmuje ono wymienionej w skardze kasacyjnej podstawy w postaci nierozpoznania przez Sąd Apelacyjny istoty sprawy. Nierozpoznanie istoty sprawy stanowi wadę braną pod uwagę w ramach kontroli orzeczeń sądów pierwszej instancji w postępowaniu apela-cyjnym (art. 386 § 4 KPC), tego rodzaju zarzut wadliwości nie odnosi się do orzecze-nia sądu drugiej instancji nie może stanowić podstawy kasacji. Trafnie natomiast zarzuca kasacja naruszenie przepisu art. 264 KP oraz zwią-zanego z nim przepisu art. 265 KP. Art. 265 § 1 KP ustanawia termin zawity 7-dniowy do odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę. Obok roszczenia o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne lub o przywrócenie do pracy, termin ten odnosi się także do roszczenia o odszkodowanie, przewidzianego art. 45 § 1 KP. Nie odnosi się on natomiast do innych roszczeń dotyczących wypowiadania umów o pracę, w tym do przewidzianego w art. 49 KP roszczenia o wynagrodzenie za pracę z tytułu usta-lenia błędnego okresu wypowiedzenia. W rozpoznawanej sprawie, jak prawidłowo stwierdził to Sąd Okręgowy, spór w istocie dotyczy wynagrodzenia z tytułu zastoso-wania krótszego niż wymagany okresu wypowiedzenia. Do roszczenia z tego tytułu znajduje zastosowanie termin przedawnienia z art. 291 KP (por. wyrok Sądu Najwyż-szego z 2 października 1990 r., I PR 279/90, Służba Pracownicza 1991 nr 2, s. 21), a nie termin zawity przewidziany art. 264 KP. Stosownie do art. 36 § 1 KP długość okresu wypowiedzenia umowy o pracę zależy zasadniczo od posiadanego przez pracownika okresu zatrudnienia. Zgodnie z § 1 tego artykułu do okresu zatrudnienia wlicza się pracownikowi okres zatrudnienia 4 u poprzedniego pracodawcy, jeżeli zmiana pracodawcy nastąpiła na zasadach okre-ślonych w art. 231 KP, a także w innych przypadkach, gdy z mocy odrębnych przepi-sów nowy pracodawca jest następcą prawnym w stosunkach pracy nawiązanych przez pracodawcę poprzedniego zatrudniającego tego pracownika. W spornej spra-wie, ustalenie okresu zatrudnienia powoda, od którego zależy okres wypowiedzenia umowy o pracę, wymagało dokonania szczegółowych ustaleń w zakresie posiadane-go przez powoda okresu zatrudnienia nie tylko u pracodawcy, który wypowiedział powodowi umowę o pracę, ale również u poprzedniego pracodawcy i zbadania, czy zachodzą wymienione w art. 36 § 11 KP przesłanki do wliczenia okresu zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy. Sąd Apelacyjny, przyjmując oczywiście błędną kwalifi-kację roszczenia powoda, nie poczynił żadnych ustaleń w wymienionym zakresie pomimo tego, że w apelacji powód domagał się wliczenia do okresu zatrudnienia pracy w Zakładach Piwowarskich. Uzasadnia to w myśl art. 39313 KPC uchylenie za-skarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apela-cyjnemu w Gdańsku. ========================================