I PKN 303/00

WyrokIzba Cywilna2001-03-15

Skład orzekający: Kazimierz Jaśkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawidłowość podjęcia przez zakładową organizację związkową decyzji w przedmiocie odwołania członka z funkcji związkowej podlega kontroli sądowej w ramach sprawy o przywrócenie do pracy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że postępowanie zakładowej organizacji związkowej w przedmiocie odwołania członka z funkcji związkowej nie podlega kontroli sądowej w ramach sprawy o roszczenia pracownicze. Kontrola sądowa może ograniczyć się jedynie do ustalenia, czy decyzja pochodzi od organu upoważnionego do jej podjęcia, bez ingerencji w wewnętrzny proces decyzyjny organizacji związkowej, co wynika z zasady równości i niezależności związków zawodowych.
Stan faktyczny
Powódka została zwolniona z pracy z powodu konfliktowej postawy, obraźliwego zachowania wobec współpracowników, nieprzestrzegania regulaminu pracy i niewykonywania poleceń. Wcześniejsze działania powódki skutkowały wypowiedzeniem jej warunków pracy i płacy oraz karą porządkową. Zachowanie powódki doprowadziło również do pozbawienia jej funkcji przewodniczącej komisji rewizyjnej związku zawodowego oraz wykluczenia ze związku. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo o przywrócenie do pracy, a sąd drugiej instancji oddalił apelację powódki.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powódki i zasądził od niej zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok z dnia 15 marca 2001 r. I PKN 303/00 Nie podlega kontroli sądowej prawidłowość podjęcia przez zakładową organizację związkową decyzji w przedmiocie odwołania swojego członka z pełnionej przez niego funkcji związkowej. Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Roman Kuczyński (sprawozdawca), Zbigniew Myszka. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2001 r. sprawy z powództwa Stanisławy Ś. przeciwko Muzeum Okręgowemu w C. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 13 grudnia 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację, zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 1999 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Chełmie od-dalił powództwo Stanisławy Ś. o przywrócenie do pracy w Muzeum Okręgowym w C. na stanowisku starszego kustosza Działu Przyrody. Sąd Rejonowy uznał wypowie-dzenie powódce umowy o pracę za uzasadnione konfliktową postawą powódki, przejawiającą się obraźliwym zachowaniem w stosunku do współpracowników, nie-przestrzeganiem regulaminu pracy, opuszczaniem miejsca pracy bez zgody przeło-żonego, niewykonywaniem poleceń dyrektora Muzeum. Podobne wcześniejsze po-stępowanie powódki spowodowało wypowiedzenie jej warunków pracy i płacy oraz ukaranie karą porządkową, jednakże postawa powódki nie uległa zmianie. Zachowa-nie powódki stało się też przyczyną pozbawienia jej funkcji przewodniczącej komisji rewizyjnej zakładowej organizacji związkowej, a w końcu także wykluczenia ze związku zawodowego. 2 Wyrokiem z dnia 13 grudnia 1999 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie oddalił apelację powódki, podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji. Kasacja powódki zarzuca powyższemu wyrokowi naruszenie przepisów po-stępowania - art. 328 § 2 KPC, poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku i brak usto-sunkowania się co do wszystkich zarzutów apelacji, art. 316 § 1 i 233 § 1 KPC przez sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci niesłusznego przyjęcia, że powódka dopuściła się pobicia Marii K. i że nieodpowiednio odnosiła się do dyrektora i innych pracowników oraz przez ustalenie, iż uchwały zakładowej organizacji związkowej były ważne, pominię-cie braku przygotowania dyrektora do merytorycznej pracy Działu Przyrody Muzeum, jakości pracy wykonywanej przez powódkę i prowadzonych przez nią badań, oraz naruszenie prawa materialnego - art. 45 § 1 KP i 32 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. Nr 55, poz. 234 ze zm.). Są Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Stanowi ona zasadniczo powtórzenie zarzutów apelacji, z którymi - wbrew twierdzeniom kasacji - rozprawił się już Sąd drugiej instancji. Sąd ten ocenił ustalenia Sądu pierwszej instancji jako nie-wadliwe, jego rozumowanie logiczne, a wywiedzione wnioski - jako trafne. Na tle tych ustaleń wypowiedzenie powódce umowy o pracę okazało się uzasadnione w rozu-mieniu art. 45 KP. Sąd drugiej instancji odniósł się też do zarzutu naruszenia art. 38 KP i art. 32 ustawy o związkach zawodowych. Dlatego też Sąd Najwyższy nie stwierdza naruszenia art. 328 § 2 KPC, bowiem w uzasadnieniu wyroku Sądu drugiej instancji, który podzielił ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji, wskazana jest podstawa faktyczna i prawna rozstrzygnięcia. Zauważyć przy tym należy (co już znalazło odzwierciedlenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, między innymi w wyroku z dnia 7 kwietnia 1999 r., I PKN 653/98, OSNAPiUS 2000 nr 11, poz. 427), że sposób uzasadnienia wyroku nie ma wpływu na uprzednie rozstrzygnięcie sądu, przeto trudno uznać, by naruszenie przepisu art. 328 § 2 KPC było takim uchybie-niem, o jakim mowa w art. 3931 pkt 2 KPC, to znaczy mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oczywiście bezzasadne jest twierdzenie kasacji, że jako przyczyna wypowiedzenia powódce umowy o pracę zostało przez Sąd (pierwszej instancji) 3 przyjęte pobicie przez powódkę Marii K. Sąd pierwszej instancji drobiazgowo wręcz analizował materiał dowodowy, oceniał zeznania każdego ze świadków i uzasadnił, w jakim zakresie zeznania te przyjmował za podstawę rozstrzygnięcia. Wyraźnie Sąd ten stwierdził, że za przyczynę wypowiedzenia nie może być uznany zarzut czynnej napaści na Marię K., ponieważ ta sama przyczyna stanowiła już podstawę wcześniej-szego wypowiedzenia powódce warunków pracy i płacy. Za niepotwierdzony też uznał Sąd Rejonowy zarzut odmowy przez powódkę organizowania pracy i uzgad-niania planów pracy. Całkowite potwierdzenie znajduje natomiast w materiale dowo-dowym naruszenie przez powódkę regulaminu pracy poprzez częste opuszczanie miejsca pracy bez powiadomienia przełożonych i współpracowników, a w szczegól-ności naruszenie zasad współżycia społecznego przez uchybienie godności pracow-ników, obrzucanie ich obelgami i bezpodstawnymi pomówieniami, podważanie auto-rytetu i kwalifikacji dyrektora. Już sam ton pism powódki adresowanych do dyrektora, a znajdujących się w aktach osobowych, dowodzi lekceważenia przełożonego i pozwala na uznanie po-wódki za osobę konfliktową, co uzasadniałoby wypowiedzenie umowy o pracę nie-zależnie od wszystkich innych okoliczności wynikających z zeznań świadków. Po-wódka - o czym świadczy także wywód kasacji - nie rozumie, że w zakładzie pracy istnieje podległość służbowa, że to nie ona była dyrektorem Muzeum, a Longin T., którego polecenia należało zgodnie z art. 100 § 1 KP wykonywać, a przedmiotem sporu nie było posiadanie przez dyrektora odpowiedniego przygotowania meryto-rycznego, którego powódka mu odmawiała. Przedmiotem sporu nie jest także mery-toryczne przygotowanie zawodowe powódki ani jej dorobek naukowy, którego nikt nie kwestionuje, lecz umiejętność powódki współżycia w kolektywie pracowniczym, co jest niezależne od wykształcenia i posiadanych tytułów naukowych. Materiał do-wodowy wskazuje, że powódka utraciła w pozwanym zakładzie pracy zdolność wła-ściwego bezkonfliktowego współżycia z innymi pracownikami tego zakładu, co uza-sadnia wypowiedzenie jej umowy o pracę. Dlatego też Sąd Najwyższy nie dopatruje się naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 45 § 1 KP. Nietrafny jest też zarzut kasa-cji naruszenia art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. Już w wytycznych z dnia 19 maja 1978 r., V PZP 6/77 (OSNCP 1978 z. 8, poz. 127) Sąd Najwyższy zajął stanowisko, że postępowanie zakładowej organizacji związkowej nie podlega ocenie organów rozpatrujących sprawy o roszczenia pracownicze, podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 listopada 1996 r., I PKN 20/96 (OSNAPiUS 4 1997 nr 12, poz. 220). Dlatego też Sąd pierwszej instancji nie był obowiązany uwzględniać wniosków dowodowych powódki, dotyczących badania ilości członków związku zawodowego i prawidłowości pojęcia uchwały o odwołaniu powódki z funkcji przewodniczącej komisji rewizyjnej. Kontrola sądowa może się sprowadzać tylko do tego, czy określona decyzja (oświadczenie woli) pochodzi od organu, który zgodnie z przepisami ustawy i statutu jest upoważniony do jej podejmowania, natomiast nie jest dopuszczalna ingerencja organów państwowych w wewnętrzny proces podejmowa-nia decyzji przez organizacje i organy związku zawodowego, gdyż naruszałoby to zasadę równości i niezależności związków zawodowych. Wiążący jest zatem w przedmiotowej sprawie fakt odwołania powódki z komisji rewizyjnej, który miał miej-sce ponad rok przed dokonaniem wypowiedzenia umowy o pracę, przeto powódka nie podlegała szczególnej ochronie przed rozwiązaniem stosunku pracy z racji peł-nionej funkcji związkowej. Zachowanie powódki spowodowało także wykluczenie jej ze związku zawo-dowego, a prawidłowość podjęcia przez związek zawodowy tej decyzji nie podlega kontroli Sądu. Fakt ten jednak, na równi z pismami powódki adresowanymi do dy-rektora, stanowi dowód zasadności wypowiedzenia, nawet gdyby zeznania świadków w ogóle nie były brane pod uwagę. Pracodawca nie miał w związku z tym obowiązku konsultowania zamiaru wypowiedzenia z organizacją związkową, niemniej jednak to uczynił i nie spotkał się z zastrzeżeniami tej organizacji. Wywody kasacji odnośnie do prawidłowości podjęcia przez związki zawodowe decyzji o pozbawieniu powódki funkcji związkowej są zatem bezprzedmiotowe. Z powyższych motywów Sąd Najwyższy nie znalazł usprawiedliwionych pod-staw do uwzględnienia kasacji i w oparciu o art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji wy-roku. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 328 § 2 KPCart. 316 § 1art. 45 § 1 KPart. 45 KP.art. 38 KPart. 32art. 3931 pkt 2 KPCart. 100 § 1 KPart. 45 § 1 KP.art. 32 ust. 1art. 39312 KPC§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy