I PKN 348/99
WyrokIzba Cywilna1999-11-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych uzupełnia normalne wynagrodzenie za pracę, czy też może stanowić jego jedyny składnik?Ratio decidendi
Dodatek do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych ma charakter uzupełniający normalne wynagrodzenie za pracę wykonaną. W związku z tym nie może on stanowić jedynego składnika wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Wykładnia oświadczenia woli, w tym postanowień układu zbiorowego pracy, powinna zmierzać do ustalenia właściwego rozumienia interpretowanego oświadczenia, a nie do ustalenia okoliczności sprzecznych z jego treścią.Stan faktyczny
Powód dochodził wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Zgodnie z zakładowym porozumieniem płacowym, za pracę w godzinach nadliczbowych przysługiwał mu dodatek w wysokości 1% wynagrodzenia zryczałtowanego za każdą godzinę, lecz nie niższy niż wynikający z najniższego wynagrodzenia. Strona pozwana twierdziła, że powodowi przysługuje wyłącznie ten dodatek, podczas gdy sądy niższych instancji zasądziły na rzecz powoda zarówno normalne wynagrodzenie, jak i dodatek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację strony pozwanej, potwierdzając tym samym prawo pracownika do normalnego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych oraz dodatku.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 5 listopada 1999 r. I PKN 348/99 Dodatek do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych uzu-pełnia wynagrodzenie za pracę wykonaną, a przeto nie może być jedynym składnikiem wynagrodzenia. Przewodniczący: SN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Roman Kuczyński, Zbigniew Myszka (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 1999 r. sprawy z powódz-twa Jarosława G. przeciwko K.P. S.A. w K. o wynagrodzenie, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecz-nych w Zielonej Górze z dnia 17 marca 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zielonej Górze wyro-kiem z dnia 17 marca 1999 r. oddalił apelację pozwanego K.P. S. A. w K. od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Słubicach z dnia 21 grudnia 1998 r. [...], zasądza-jącego na rzecz powoda Jarosława G. kwotę 10.934,15 zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w okresie od listopada 1994 r. do marca 1996 r. W sprawie tej ustalono, że powód był zatrudniony na stanowisku kierownika Wydziału Utrzymania Ruchu, na którym za pracę w godzinach nadliczbowych przysługiwał mu - oprócz normalnego wynagrodzenia - dodatek w wysokości 1% wynagrodzenia zry-czałtowanego za każdą przepracowaną godzinę nadliczbową, lecz nie niższego niż wynikające z najniższego wynagrodzenia zgodnie z § 11 zakładowego porozumienia płacowego. Sądy meriti przyjęły, że za przepracowane godziny nadliczbowe powo-dowi należało się zarówno normalne wynagrodzenie za pracę, jak i dodatek, a nie tylko sam dodatek, jak utrzymywała strona pozwana. W kasacji pozwany zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wy-
2 kładnię § 11 zakładowego porozumienia płacowego z dnia 23 listopada 1994 r., pod-trzymując dotychczasowe stanowisko, że powodowi za pracę w godzinach nadlicz-bowych przysługiwał wyłącznie dodatek określony w tym postanowieniu, którego wy-sokość była wyższa od wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych liczo-nego na podstawie art. 134 § 1 KP. W ocenie skarżącego Sąd drugiej instancji z na-ruszeniem art. 65 § 2 KC w związku z art. 300 KP nie wyjaśnił takiego rozumienia treści § 11. Powód wniósł o oddalenie kasacji, wykazując, że samo wynagrodzenie ry-czałtowe za pracę w godzinach nadliczbowych byłoby niższe niż ustalone na pods-tawie art. 134 KP. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 39311 KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach ka-sacji, jakie wytyczają zawarte w niej zarzuty, które skarżący ograniczył do naruszenia prawa materialnego, podważając - na gruncie reguł zawartych w art. 65 KC w związku z art. 300 KP - potwierdzoną przez Sąd drugiej instancji interpretację § 11 zakładowego porozumienia płacowego, mającego następujące brzmienie: ”Pracow-nikowi wykonującemu pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wyna-grodzenia, przysługuje dodatek w wysokości: 1 % wynagrodzenia zryczałtowanego za każdą przepracowaną godzinę, lecz nie niższe niż wynikające z najniższego wy-nagrodzenia oraz posiłek”, według której - wynagrodzenie powoda za pracę w godzi-nach nadliczbowych obejmowało oba wyraźnie wymienione w tym postanowieniu składniki wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Tymczasem skarżący w prezentowanej przez siebie koncepcji ograniczał prawo pracownika do wynagro-dzenia za pracę w godzinach nadliczbowych wyłącznie do dodatku, przez co w spo-sób oczywisty bezpodstawnie eliminował z wypłacanego powodowi wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych wyraźnie uzgodniony składnik w postaci nor-malnego wynagrodzenia przysługującego za wykonywanie każdej pracy, które jest uzupełnione dodatkiem za pracę w godzinach nadliczbowych. Już w gramatycznym i racjonalnym ujęciu dodatek do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych jedynie uzupełnia normalne wynagrodzenie za pracę wykonaną, a w konsekwencji nie może stanowić jedynego składnika wynagrodzenia za pracę w godzinach nad-liczbowych. Nadto trzeba wyraźnie podkreślić, że wykładnia oświadczenia woli (art.
3 65 KC w związku z art. 300 KP) może i powinna zmierzać do ustalenia właściwego rozumienia interpretowanego oświadczenia, a nie do ustalenia okoliczności sprzecz-nych z jego treścią lub wcale nią nie objętych. W szczególności wykładnia oświad-czenia woli nie może zatem pomijać jego istotnej treści, która została wyraźnie za-warta interpretowanym oświadczeniu woli. W konsekwencji należało zdyskwalifiko-wać bezprawne zachowanie się pozwanego pracodawcy, który bezpodstawnie ograniczał uprawnienia płacowe powoda za wykonaną pracę w godzinach nadlicz-bowych. Mając powyższe na uwadze kasacja podlegała oddaleniu na podstawie art. 39312 KPC. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II PK 160/17 2018-10-03Czy dodatkowe świadczenia wypłacane pracownikowi, nieprzewidziane w umowie o pracę, mogą być uznane za wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, nawet jeśli ich nazwy wskazują na inny charakter, a pracodawca nie…
- II PK 32/17 2018-04-12Czy wynagrodzenie z umowy zlecenia, zawartej w celu obejścia prawa, może stanowić podstawę do obliczenia dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych, jeśli czynności z tej umowy były wykonywane w ramach przekroczenia norm…
- I PRN 40/86 1986-06-03Czy przy obliczaniu normalnego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych należy uwzględniać wszystkie stałe składniki wynagrodzenia pracownika, czy tylko wynagrodzenie wynikające ze stawki osobistego zaszeregowani…
- II PK 189/07 2008-03-06Czy pracownikowi zarządzającemu w imieniu pracodawcy zakładem pracy, głównemu księgowemu lub kierownikowi wyodrębnionej komórki organizacyjnej, który wskutek wadliwej organizacji pracy jest zmuszony do systematycznego pr…
- II PZP 4/07 2007-04-03Czy wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego zaszeregowania, stanowiące podstawę obliczania dodatków za pracę w godzinach nadliczbowych, obejmuje dodatek specjalny za trudną pracę oraz dodatek za wysługę lat…
Powołane przepisy
art. 134 § 1 KP.art. 65 § 2 KCart. 300 KPart. 134 KP.art. 39311 KPCart. 65 KCart.
3art. 39312 KPC.§ 11§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy