I PKN 477/00
WyrokIzba Cywilna2001-06-20
Skład orzekający: Katarzyna Gonera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik samorządowy zatrudniony na podstawie wyboru, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania zatrudnienia, a następnie przeszedł na rentę inwalidzką, ma prawo do jednorazowej odprawy rentowej na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych w związku z art. 28 ustawy o pracownikach urzędów państwowych?Ratio decidendi
Pracownikowi samorządowemu zatrudnionemu na podstawie wyboru, który w czasie trwania zatrudnienia stał się niezdolny do pracy z powodu choroby i pobierał zasiłek chorobowy, a bezpośrednio potem przeszedł na rentę inwalidzką, przysługuje prawo do jednorazowej odprawy rentowej. Prawo to wynika z art. 21 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych w związku z art. 28 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, nawet jeśli stosunek pracy ustał z upływem kadencji, pod warunkiem, że przejście na rentę nastąpiło bezpośrednio po wyczerpaniu okresu zasiłkowego rozpoczętego w czasie trwania zatrudnienia.Stan faktyczny
Powódka, burmistrz miasta, była zatrudniona na podstawie wyboru. W okresie zatrudnienia zachorowała i przebywała na zwolnieniu lekarskim, pobierając zasiłek chorobowy. Bezpośrednio po wyczerpaniu okresu zasiłkowego przeszła na rentę z tytułu niezdolności do pracy. W związku z upływem kadencji otrzymała odprawę z tego tytułu. Powódka dochodziła dodatkowo odprawy rentowej, twierdząc, że nabyła do niej prawo z uwagi na przejście na rentę po okresie zasiłkowym rozpoczętym w czasie trwania zatrudnienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację strony pozwanej, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 20 czerwca 2001 r. I PKN 477/00 Pracownikowi samorządowemu zatrudnionemu w ramach stosunku pracy z wyboru, który w czasie trwania zatrudnienia stał się niezdolny do pracy z powodu choroby i pobierał zasiłek chorobowy, a bezpośrednio potem prze-szedł na rentę inwalidzką, przysługuje prawo do jednorazowej odprawy na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samo-rządowych (Dz.U. Nr 21, poz. 124 ze zm.) w związku z art. 28 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. Nr 31, poz. 214 ze zm.). Przewodniczący SSN Katarzyna Gonera, Sędziowie SN: Józef Iwulski, Andrzej Wasilewski (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2001 r. sprawy z po-wództwa Anny K. przeciwko Urzędowi Miejskiemu w D. - Burmistrzowi Miasta D. o odprawę rentową, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lutego 2000 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Przemyślu wyrokiem z dnia 17 listopada 1999 r. [...], w sprawie z powództwa Anny K. przeciwko Urzędowi Miejskiemu w D. - Burmistrzowi Miasta D. o odprawę rentową, zasądził od strony po-zwanej na rzecz powódki tytułem odprawy rentowej kwotę 16.751, 60 zł, stanowiącą różnicę między należną powódce odprawą rentową w kwocie 26.761, 60 zł a wypła-coną jej odprawą z tytułu upływu kadencji zarządu gminy w kwocie 10.000 zł. W uza-sadnieniu tego wyroku Sąd Okręgowy stwierdził, że powódka była w okresie od dnia 16 czerwca 1995 r. do dnia 30 października 1998 r. burmistrzem miasta D. oraz że w okresie od dnia 29 października 1998 r. do dnia 26 kwietnia 1999 r. z powodu nie-
2 zdolności do pracy przebywała na zwolnieniu lekarskim i otrzymywała zasiłek choro-bowy wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w P. Natomiast od dnia 27 kwietnia 1999 r. powódka otrzymuje rentę z tytułu niezdolności do pracy, która została jej przyznana na podstawie decyzji organu rentowego z dnia 11 czerwca 1999 r. Sąd Okręgowy ustalił również, że w związku z upływem kadencji na stanowisku burmistrza powódka otrzymała odprawę w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia za pracę na podstawie art. 14a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 21, poz. 124 ze zm.) w kwocie 10 tysięcy zł. Sąd Okręgowy stwierdził przy tym, że istota sporu w rozpoznawanej spra-wie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy powódka ma prawo do odprawy rentowej. Mając jednak na uwadze art. 21 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządo-wych w związku z art. 28 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracowni-kach urzędów państwowych (Dz.U. Nr 31, poz. 214 ze zm.), Sąd ten stanął na sta-nowisku, że pomimo iż „stosunek pracy powódki ustał z upływem kadencji w dniu 30 października 1998 r., to nabyła ona prawo do spornej odprawy, bowiem na rentę przeszła po wyczerpaniu nieprzerwanego okresu zasiłkowego, który rozpoczął się jeszcze w czasie trwania zatrudnienia”. W apelacji od powyższego wyroku Sądu Okręgowego strona pozwana zarzuciła, że wyrok ten narusza art. 21 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych w związku z art. 28 ust. 1 pkt. 3 ustawy o pracowni-kach urzędów państwowych oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 111, poz. 493 ze zm.), bowiem nietrafnie przyjmuje, że powódka nabyła prawo do jednorazowej odprawy pieniężnej po przejściu na rentę inwalidzką, a ponadto narusza także art. 4772 KPC przez zastosowanie tego przepisu do powód-ki. W uzasadnieniu apelacji strona pozwana wywiodła natomiast, że stosunek pracy powódki nie uległ rozwiązaniu w związku z jej przejściem na rentę z tytułu niezdolno-ści do pracy, ale wygasł w związku z upływem kadencji, a wobec tego ma ona jedy-nie prawo do odprawy w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia (zgodnie z art. 14a ust. 1 i ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych), natomiast nie ma prawa do odprawy rentowej. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie wyro-kiem z dnia 10 lutego 2000 r. [...] oddalił apelację. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Apelacyjny w pełni podzielił dokonaną przez Sąd Okręgowy w Przemyślu ocenę prawną dotyczącą zasadności roszczeń powódki i zwracając uwagę na to, że po-
3 wódka jeszcze przed rozwiązaniem umowy o pracę korzystała z zasiłku chorobowe-go, jej okres zasiłkowy trwał nadal także po rozwiązaniu umowy o pracę, a bezpo-średnio po wyczerpaniu okresu zasiłkowego powódka otrzymała rentę z tytułu nie-zdolności do pracy. W takiej sytuacji, stosownie do powołanej w tym kontekście przez Sąd Apelacyjny uchwały Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 1989 r. (III PZP 19/89), pracownik nie traci uprawnień do odprawy, gdyż w istocie rzeczy przechodzi na rentę inwalidzką w sposób bezpośredni po ustaniu zatrudnienia. W kasacji od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie strona pozwana zarzuciła naruszenie art. 21 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych w związku z art. 28 ust. 1 pkt. 3 ustawy o pracownikach urzędów państwowych oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych, wobec przyjęcia, że „powódce w związku z wygaśnięciem mandatu burmistrza mia-sta D. należy się oprócz odprawy pieniężnej z tym związanej, również odprawa ren-towa”. W uzasadnieniu kasacji strona pozwana wyraziła przekonanie, że w rozpo-znawanej sprawie „stosunek pracy powódki nie uległ rozwiązaniu w związku z przej-ściem na rentę inwalidzką z tytułu niezdolności do pracy, ale w związku z wyborem zarządu nowej kadencji (wygaśnięcie mandatu). Bez znaczenia wydaje się być stwierdzenie niezdolności do pracy powódki. Kwestią decydującą jest tu przyczyna wygaśnięcia stosunku pracy. Gdyby z powódką wcześniej, przed wygaśnięciem mandatu, rozwiązano stosunek pracy w związku przejściem na rentę z tytułu niezdol-ności do pracy, miałaby ona prawo do odprawy rentowej”. Tymczasem, w danym wypadku powódka w dniu 29 października 1998 r., a więc na jeden dzień przed upływem kadencji na stanowisku burmistrza (sprawowanym od dnia 16 czerwca 1995 r.), zachorowała i na zwolnieniu lekarskim przebywała do dnia 26 kwietnia 1999 r., a od dnia 27 kwietnia 1998 r. do dnia 30 czerwca 2002 r. przyznano jej rentę inwa-lidzką z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, na podstawie decyzji Zakładu Ubez-pieczeń Społecznych z dnia 11 czerwca 1998 r. Dodatkowo, w uzasadnieniu kasacji podniesiono, że funkcja odprawy z art. 14a ustawy o pracownikach samorządowych, którą powódce przyznano oraz odprawy z art. 21 ust. 1 ustawy o pracownikach sa-morządowych w związku z art. 28 ust. 1 pkt. 3 ustawy o pracownikach urzędów pań-stwowych są zbliżone, mają one charakter świadczeń dodatkowych i w konsekwen-cji: „To przemawia przeciwko łączeniu obydwu odpraw”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
4 Kasacja nie jest zasadna. Stosunek pracy z wyboru rozwiązuje się w zasadzie wraz z wygaśnięciem mandatu (art. 73 § 2 KP), a pracownikowi samorządowemu zatrudnionemu w ramach stosunku pracy na podstawie wyboru, z którym rozwiązany został stosunek pracy z upływem kadencji, przysługuje odprawa pieniężna (art. 14a ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych). Równocześnie, pracownikowi samorządowemu zatrudnionemu w ramach sto-sunku pracy z wyboru, który w czasie trwania zatrudnienia stał się niezdolny do pracy z powodu choroby, przysługuje zasiłek chorobowy (art. 1, art. 2 pkt. 1 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z tytułu ubezpie-czenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143 ze zm. - obowiązującej do dnia 31 sierpnia 1999 r. oraz art. 2 pkt. 1, art. 4 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z tytułu ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. Nr 60, poz. 636 ze zm.). W konsekwencji, w sytuacji, gdy bezpośrednio po zakończeniu po-bierania zasiłku chorobowego pracownik ten przechodzi na rentę inwalidzką, nabywa on także prawo do jednorazowej odprawy na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o pra-cownikach samorządowych w związku z art. 28 ustawy o pracownikach urzędów państwowych oraz § 8 rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników sa-morządowych. Skoro więc w rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że powódka począwszy od dnia 29 października 1998 r., czyli jeszcze w czasie trwania jej zatrudnienia na stanowisku burmistrza miasta D., aż do dnia 26 kwietnia 1999 r. przebywała na zwol-nieniu lekarskim z powodu niezdolności do pracy i pobierała zasiłek chorobowy, a bezpośrednio potem - z dniem 27 kwietnia 1999 r., na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w P. z dnia 11 czerwca 1999 r., zaczęła pobie-rać rentę z tytułu niezdolności do pracy, to oznacza to, iż z chwilą przejścia na tę rentę nabyła ona prawo do jednorazowej odprawy na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych w związku z art. 28 ust. 1 pkt. 3 ustawy o pracowni-kach urzędów państwowych oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wynagradza-nia pracowników samorządowych. Tym samym, zarzut kasacji, jakoby powódce nie przysługiwało prawo do odprawy rentowej, okazał się bezzasadny. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji.
5 ========================================
Powiązane orzeczenia
- I PKN 528/97 1998-02-17Czy pracownikowi przysługuje odprawa rentowa na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, jeżeli po wyczerpaniu okresu pobierania zasiłku chorobowego został uznany inwalidą, stosunek pracy zosta…
- I PK 269/10 2011-06-16Czy pracownik samorządowy, którego stosunek pracy ustał w wyniku wypowiedzenia z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, a który następnie przeszedł na rentę z tytułu niezdolności do pracy, ma prawo do jednorazowej odpr…
- II UKN 662/98 1999-05-26Czy okres pobierania wynagrodzenia przez mianowanego pracownika samorządowego po ustaniu stosunku pracy, za który niezdolność do pracy powstała po upływie miesiąca (lub trzech miesięcy) od ustania zatrudnienia, może być…
- III UZP 10/15 2015-10-06Czy pracownik samorządowy, wobec którego bezpośrednio po okresie tymczasowego aresztowania (w którym otrzymywał połowę wynagrodzenia na podstawie art. 35 ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych) zastosowano środek zap…
- II PK 14/13 2013-10-02Czy pracownik samorządowy, który nabył prawo do stałej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wiele lat przed rozwiązaniem stosunku pracy, a następnie przeszedł na rentę w związku z ustaniem tego stosunku pracy,…
Powołane przepisy
art. 21 ust. 1art. 28art. 14a ust. 1art. 28 ust. 1art. 4772 KPCart. 14aart. 73 § 2 KPart. 1art. 2 pkt. 1art. 5 ust. 1art. 4art. 6 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy