I PKN 478/99
WyrokIzba Cywilna2000-01-19
Skład orzekający: Teresa Flemming-Kulesza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca może uchylić się od obowiązku ponownego zatrudnienia pracownika na podstawie art. 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. z powodu choroby tego pracownika w chwili zatrudniania nowych pracowników?Ratio decidendi
Pracodawca nie może uchylić się od obowiązku ponownego zatrudnienia pracownika na podstawie art. 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. z powodu choroby tego pracownika w chwili zatrudniania nowych pracowników. Okoliczność, że stosunki pracy z nowymi pracownikami rozwiązały się z upływem czasu, na jaki zostały zawarte, nie zwalnia pracodawcy z wykonania wcześniej powstałego zobowiązania do zatrudnienia powoda. Przepis art. 229 § 4 KP, dotyczący badań lekarskich w ramach istniejącego stosunku pracy, nie ma zastosowania do weryfikacji zobowiązania do zatrudnienia pracownika.Stan faktyczny
Powód został zwolniony z pracy w związku z likwidacją jego etatu. Następnie pracodawca zatrudnił dwóch nowych pracowników w tej samej grupie zawodowej. Powód, w ciągu roku od zwolnienia, zgłosił zamiar powrotu do pracy. Sąd pierwszej instancji nakazał pracodawcy zatrudnienie powoda. Sąd drugiej instancji utrzymał nakaz zatrudnienia, eliminując jednak sprecyzowane warunki. Pracodawca wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 229 § 4 KP, twierdząc, że choroba powoda w chwili zatrudniania nowych pracowników powinna mieć znaczenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację strony pozwanej.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 19 stycznia 2000 r. I PKN 478/99 Pracodawca nie może uchylić się od obowiązku ponownego zatrudnienia pracownika na podstawie art. 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczegól-nych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.) z powołaniem się na to, że w chwili zatrudnienia nowych pracowników zwolniony poprzednio pracownik był niezdolny do pracy z powodu choroby. Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Józef Iwulski, Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca) Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2000 r. sprawy z po-wództwa Zbigniewa P. przeciwko [...] Centrum Kultury w K. o nawiązanie stosunku pracy, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w Gdyni z dnia 18 maja 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 19 stycznia 1999 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Kwidzynie uwzględniając żądanie pozwu nakazał pozwanemu [...] Centrum Kultury w K. aby zatrudnił powoda Zbigniewa P. na warunkach pracy i płacy obowiązujących w dniu 30 czerwca 1998 r. Na skutek apelacji pozwanego wyrokiem z dnia 18 maja 1999 r. Sąd Okręgo-wy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że pozostawiając nakaz zatrudnienia powoda wye-liminował określone w wyroku Sądu Pracy warunki tego zatrudnienia; dalej zaś idącą apelację oddalił.
2 Kasacja pozwanego została skierowana przeciwko powyższemu wyrokowi w całości, na obu podstawach przewidzianych w art. 3931 KPC. W zakresie przepisów postępowania zarzucono naruszenie art. 316 § 1 KPC poprzez nieuwzględnienie, iż w dniu wyrokowania przez Sąd drugiej instancji stosunki pracy pracowników zatrud-nionych w miejsce powoda rozwiązały się z upływem czasu na jaki zostały zawarte. W zakresie prawa materialnego zarzucono niezastosowanie art. 229 § 4 KP w związku z art. 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwią-zywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.) przez przyję-cie, iż fakt choroby powoda w chwili zatrudniania nowych pracowników nie ma istot-nego znaczenia, co pozostaje w sprzeczności z zakazem dopuszczenia do pracy pracownika niezdolnego do pracy. Powołując powyższe podstawy wniesiono w ka-sacji o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W powołanym w kasacji art. 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. ustanowiony został obowiązek ponownego zatrudnienia pracownika, z którym zakład ten rozwiązał stosunek pracy z przyczyn określonych w art. 1 ust. 1 tej ustawy. Obowiązek ten dla zakładu pracy powstaje w razie ponownego zatrudnienia pracowników w tej samej grupie zawodowej, jeżeli pracownik zgłosi zamiar powrotu do zakładu pracy w ciągu roku od rozwiązania stosunku pracy. Rozpoznając kasację w jej granicach (art. 39311 KPC) należy stwierdzić, że żaden z przedstawionych w niej zarzutów nie dotyczy określonych ustawowo przes-łanek zobowiązania zakładu pracy do ponownego zatrudnienia. Nie zostały bowiem w kasacji zakwestionowane i w konsekwencji nie zostały poddane rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy ustalenia w zakresie podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku, iż : 1) z powodem został rozwiązany stosunek pracy przez pozwanego pracodawcę w związku ze zmianami organizacyjnymi („likwidacja etatu dozorcy”, na którym powód pracował); 2) następnie pozwany zatrudnił dwóch nowych pracowników w tej samej grupie za-wodowej na czas określony od 10 września 1998 r. do 28 lutego 1998 r.;
3 3) w ciągu roku od rozwiązania stosunku pracy powód zgłosił zamiar powrotu do zak-ładu pracy. Z powyższego wynika, iż zachodziły wszystkie określone w art. 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. warunki zobowiązania pozwanego pracodawcy do ponowne-go zatrudnienia powoda. Podstawy zastosowania art. 12 powołanej ustawy do ustalonego w postępo-waniu sądowym stanu faktycznego – wbrew zarzutowi kasacji – nie zmieniają powo-łane w niej okoliczności. Tak więc, jeżeli według stanu rzeczy z chwili wyrokowania przez Sąd drugiej instancji wiadome już było, iż: „stosunki pracy pracowników zatrud-nionych w miejsce powoda rozwiązały się z upływem czasu na jaki zostały zawarte” – to uwzględnienie tej okoliczności nie mogłoby wpłynąć na inne rozstrzygnięcie sprawy. Nie ma bowiem podstaw do tego, ażeby na gruncie art. 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. uznawać, że pracodawcę zwalnia od istniejącego już jego zobowią-zania ponownego zatrudnienia pracownika to, że po powstaniu tego obowiązku roz-wiązał stosunki pracy z innymi pracownikami. W rozpatrywanym stanie faktycznym, w którym stosunki pracy z nowymi pracownikami rozwiązały się w związku z upły-wem umówionego okresu ich trwania jest to okoliczność, która nie zwolniła pozwa-nego pracodawcy z wykonania powstałego wcześniej zobowiązania zatrudnienia po-woda. Z kolei według powołanego w kasacji art. 229 § 4 KP pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzające-go brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. W związku z zarzutem naruszenia tego przepisu należy w pierwszym rzędzie stwierdzić, iż przepis ten nie jest odpowiedni do stanu faktycznego sprawy, w którym chodziło o ocenę sytuacji wynikającej z faktu choroby powoda w chwili zatrudnienia przez pozwanego nowych pracowników. Ponadto – wbrew zarzutowi kasacji – trafna jest dotycząca tej kwestii ocena w zaskarżonym wyroku, iż: „fakt choroby powoda w chwili zatrudnienia nowych pra-cowników nie może mieć istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy”. Wydaje się, że źródłem błędnego zarzutu kasacji stała się nie mająca uzasadnienia interpretacja art. 229 § 4 KP, że przepis ten dotyczący badań lekarskich w ramach istniejącego stosunku pracy powinien być stosowany w celu weryfikacji zobowiązania do zatrudnienia pracownika,.
4 Z powyższych przyczyn, skoro kasacja nie ma usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu stosownie do art. 39312 KPC. ========================================
Powiązane orzeczenia
- III PK 34/06 2006-07-05Czy pracodawca, który rozwiązał stosunek pracy z pracownikiem z przyczyn dotyczących zakładu pracy, jest zobowiązany do ponownego zatrudnienia tego pracownika w tej samej grupie zawodowej, nawet jeśli wolne miejsca pracy…
- I PKN 337/00 2001-04-11Czy pracownikowi przysługuje roszczenie o ponowne zatrudnienie na podstawie art. 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pra…
- I PZP 2/94 1994-02-22Czy pracownikowi, z którym rozwiązano stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, przysługuje roszczenie o nawiązanie stosunku pracy, gdy zakład pracy następnie zatrudnia w tej samej grupie zawodowej innego prac…
- I PKN 444/98 1998-12-04Czy zatrudnienie pracownika w tej samej grupie zawodowej, o którym mowa w art. 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy,…
- I PK 239/16 2017-08-08Czy pracodawca, który rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu długotrwałej nieobecności pracownika spowodowanej chorobą, ma obowiązek ponownego zatrudnienia tego pracownika po upływie sześciu miesięcy od rozwi…
Powołane przepisy
art. 12art. 3931 KPC.art. 316 § 1 KPCart. 229 § 4 KPart. 1 ust. 1art. 39311 KPCart. 39312 KPC.§ 1§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy