I PKN 486/98
WyrokIzba Cywilna1998-12-04
Skład orzekający: Teresa Flemming-Kulesza, Jadwiga Skibińska-Adamowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd cywilny ma obowiązek zawiesić postępowanie na podstawie art. 177 § 1 pkt 4 KPC, gdy toczy się postępowanie karne, i czy naruszenie tego przepisu miało istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 4 KPC nie jest obligatoryjne, lecz zależy od oceny sądu, czy ustalenia postępowania karnego mogą wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej. Ponadto, podniesienie zarzutu naruszenia tego przepisu w kasacji wymaga wykazania istotnego wpływu naruszenia na wynik sprawy, czego pozwany w niniejszej sprawie nie uczynił.Stan faktyczny
Powodowie domagali się zapłaty od pozwanego, który jako kierownik budowy za granicą miał dysponować środkami finansowymi na swoim koncie bankowym. Pozwany wyprowadził znaczną kwotę pieniędzy z konta, co zdaniem powodów naraziło ich na szkodę. Sąd pierwszej instancji zasądził od pozwanego kwotę 9.902 zł, uznając odpowiedzialność pozwanego na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego i pracy. Sąd Wojewódzki oddalił apelację pozwanego, akceptując ustalenia faktyczne i przyjmując odpowiedzialność pozwanego na podstawie art. 124 § 1 KP.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanego jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 4 grudnia 1998 r. I PKN 486/98 Zawieszenie postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 4 KPC z uwagi na toczące się postępowanie karne nie jest obligatoryjne i zależy od rozważe-nia wpływu ustaleń postępowania karnego na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej. Podniesienie w kasacji zarzutu naruszenia tego przepisu wymaga ponadto wy-kazania istotnego wpływu jego naruszenia na wynik sprawy. Przewodniczący: SSN Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski, Maria Mańkowska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 1998 r. sprawy z powódz-twa: 1. „B.” SA w W., 2. „B. - N.S.” Sp. z o.o. w N.S. przeciwko Krzysztofowi J. o za-płatę, na skutek kasacji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 30 kwietnia 1998 r. [...] 1. o d d a l i ł kasację, 2. zasądził od pozwanego na rzecz strony powodowej kwotę 375 (trzysta sie-demdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Nowym Sączu wyrokiem z dnia 21 października 1997 r. zasądził od pozwanego Krzysztofa J. na rzecz powodów „B.” SA w W. i „B. N.S.” Spółki z o.o. w N.S. kwotę 9.902 zł. Sąd ten ustalił, że 16 marca 1991 r. poz-wany zawarł umowę o pracę na budowie zagranicznej z Centralą Handlu Zagranicz-nego Budownictwa „B.” Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością Oddział w N.S. Zgodnie z tą umową pracował jako kierownik budowy w Niemczech, w S. Pozwany wypowiedział umowę ze skutkiem na 12 lutego 1993 r. Otrzymał wszystkie należne mu świadczenia, z wyjątkiem premii motywacyjnej. Pozwany założył osobiste konto w Deutsche Bank AG S., na które wpływały środki finansowe, i którymi dysponował jako kierownik budowy. Tylko on mógł dysponować kontem. Pozwany zgłosił 6 lutego
2 1993 r. zapotrzebowanie na 10.000 DM. Dyspozycja przelewu na jego konto tej kwoty została wydana 10 lutego 1993 r. Dnia 12 lutego pozwany sporządził raport finansowy za luty, z którego wynika, że saldo na początku miesiąca wynosiło kwotę 10604,70 DM, a w ciągu miesiąca otrzymał środki w kwocie 16.714,01 zł . Z tej kwoty 8963,52 DM otrzymał od kierownika innej budowy – J., a 7.750,49 DM ten sam kie-rownik przelał na konto firmy „M.”. Pozwany dołączył do raportu zestawienie wydat-ków, w którym ujął kwotę 20,48 DM z tytułu zamknięcia konta. Raport został zatwier-dzony przez Pełnomocnika Rejonu S. Pozwany wydał 12 lutego dyspozycję zamk-nięcia konta, a bank wystawił rozliczenie konta ze względu na jego likwidację. Saldo wynosiło 20,48 DM. Bank zaznaczył, że konto będzie można zamknąć dopiero wów-czas, jeżeli jego właściciel w ciągu miesiąca od otrzymania noty zawiadamiającej o zamknięciu nie zgłosi żadnych zarzutów. Tego samego dnia na konto pozwanego wpłynęła kwota 10.000 DM jako przekaz od „B.” a pozwany również tego dnia na swoją dyspozycję o godzinie 13,46 otrzymał (pobrał) kwotę 9490,78 DM. Kwota ta została zaksięgowana 15 lutego 1993 r. Pozwany wyjechał z Niemiec 13 lutego. W czerwcu 1993 r. B.J. poprosił pozwanego o podpisanie pełnomocnictwa do dyspo-nowania jego kontem. Pozwany odmówił i zaproponował, że pojedzie do S. wyjaśnić sprawę. W listopadzie pozwany zwrócił się o natychmiastową wypłatę premii moty-wacyjnej, a w grudniu pełnomocnik Rejonu S. poinformował go, że nie spełnił warun-ków do uruchomienia premii motywacyjnej, między innymi, z powodu nierozliczenia się całkowitego z kontraktu. Deutsche Bank Filia S. udzielając odpowiedzi na pytania Sądu poinformował, że pozwany miał w tym Banku rachunek w okresie od 10 marca 1991 r. do 1 grudnia 1994 r., że sam pozwany wydał dyspozycję wypłaty kwoty 9490,78 DM oraz, że konto zostało zamknięte na jego polecenie z 21 października 1994 r. Do tego dnia na koncie pozwanego były przeprowadzane operacje bankowe. Ani Bank ani pozwany nie wskazali by osoba trzecia była upoważniona do dyspono-wania kontem. Pozwany nie udowodnił by konto zostało zamknięte definitywnie 12 lutego 1993 r. Skoro pozwany działaniem swoim naraził powodów na szkodę, powi-nien ją naprawić na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 471 i 472 KC w związku z art. 300 KP). Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację poz-wanego od tego wyroku. Sąd drugiej instancji zaakceptował ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, jednakże przyjął, że odpowiedzialność pozwanego za szkodę wy-nika z art. 124 § 1 KP ponieważ dotyczy mienia, które zostało mu powierzone z obo-
3 wiązkiem wyliczenia się. Sąd Wojewódzki wyraził też pogląd, że zachowanie pozwa-nego można zakwalifikować jako umyślne wyrządzenie szkody w rozumieniu art. 122 KP, a zatem termin do dochodzenia roszczenia wynosił 3 lata (art. 442 KC w związku z art. 291 § 3 KP). Pozwany wniósł kasację od tego wyroku podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 6 KC „bowiem jeżeli przedmiotem dowodzenia była kwestia mate-rialnoprawna, to strona powodowa nie udowodniła swojego roszczenia w stosunku do pozwanego”, oraz zarzut naruszenia art. 177 § 1 pkt 4 KPC polegającego na tym, iż pomimo przedłożenia na rozprawie przed Sądem Wojewódzkim pisma z Komendy Rejonowej Policji w N.S. z dnia 31 marca 1998 r. informującego o wszczęciu docho-dzenia w sprawie posłużenia się przez Spółkę z o.o. „B.” podrobionym dokumentem i zgłoszenia wniosku o zawieszenie postępowania postępowanie cywilne w tej sprawie nie zostało zawieszone. W uzasadnieniu kasacji polemizowano z wartością dowodową pisma „Banku w K.” z 15 stycznia 1995 r. przedłożonego przez stronę powodową. Zarzut narusze-nia art. 177 § 1 pkt 4 KPC dotyczy też tego pisma „Banku z K.”, w sprawie którego pozwany zwrócił się do organów ścigania „z odpowiednim zawiadomieniem” i tej kwestii dotyczy postępowanie karne. W kasacji zawarto wniosek o zmianę zaskar-żonego wyroku i oddalenie powództwa w całości, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. Strona powodowa wniosła o oddalenie kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest uzasadniona. Bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 6 KC. Sąd Wojewódzki nie przypisał pozwanemu obowiązku udowodnienia braku szkody, winy lub związku przyczynowego między nimi. Przeciwnie, uznał, że to strona powo-dowa udowodniła spełnienie przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej poz-wanego. Bezskuteczność kwestionowania przez pozwanego wartości dowodowej jednego z dokumentów nie świadczy o obarczeniu go - z naruszeniem art. 6 KC - ciężarem udowodnienia faktów, z których to nie on wywodzi skutki prawne. Nieza-sadny jest też zarzut naruszenia art. 177 § 1 pkt 4 KPC. W myśl tego przepisu Sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze kar-nej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej. W
4 przepisie tym nie zawarto normy nakazującej zawieszenie postępowania. Pozosta-wiono ocenie sądu orzekającego w sprawie cywilnej potrzebę zawieszenia postępo-wania. Wskazane w kasacji okoliczności nie uzasadniają twierdzenia, że Sąd Woje-wódzki dopuścił się naruszenia tego przepisu, nie korzystając z przewidzianej w nim możliwości. Postępowanie karne dotyczy jednego tylko dokumentu. Zatem bez względu na to, jak się ono zakończy, nie można twierdzić, że ustalenia tego postę-powania mogłyby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy, skoro Sąd pierwszej instancji przeprowadził obszerne postępowanie dowodowe i na swoje żądanie uzyskał istotne dokumenty z Deutsche Bank. Ponadto w kasacji uchybiono obowiązkowi wykazania, że zarzucane naruszenie prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3931 pkt 2 KPC). Wobec powyższego kasacja, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu (art. 39312 KPC). ======================================== 64. Postanowienie z dnia 2 grudnia 1998 r. I PZ 64/98 Nie narusza słusznego interesu pracownika cofnięcie zażalenia na pos-tanowienie o odrzuceniu kasacji w sprawie o przywrócenie do pracy, jeżeli przyczyną rozwiązania stosunku pracy była niezdolność pracownika do pracy trwająca dłużej niż okres pobierania zasiłku chorobowego, a po rozwiązaniu stosunku pracy pracodawca zatrudnił pracownika na innym stanowisku na czas potrzebny do uzupełnienia stażu pracy niezbędnego do nabycia upraw-nień do renty inwalidzkiej. Przewodniczący: SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz (sprawozdawca), Sę-dziowie SN: Roman Kuczyński, Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 1998 r. sprawy z powództwa Barbary D. przeciwko Terenowej Stacji Sanitarno-Epi-demiologicznej w D. o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie, na skutek zażalenia
5 powódki na postanowienie Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Spo-łecznych w Warszawie z dnia 10 września 1998 r. [...] p o s t a n o w i ł: u m o r z y ć postępowanie zażaleniowe. U z a s a d n i e n i e Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie posta-nowieniem z dnia 10 września 1998 r. odrzucił kasację Barbary D., którą wniósł jej pełnomocnik, będący adwokatem, od wyroku tego Sądu z dnia 23 kwietnia 1998 r. w sprawie przeciwko Terenowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w D. o przywróce-nie do pracy i wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Przyczyną odrzuce-nia kasacji było stwierdzenie, że została wniesiona po upływie terminu przewidzia-nego do jej wniesienia, wobec czego z mocy art. 3935 KPC podlegała odrzuceniu. Na powyższe postanowienie powódka wniosła zażalenie zarzucając w nim, że Sąd Wojewódzki błędnie uznał, iż awizowanie przesyłki i niepodjęcie jej w terminie przez pełnomocnika powódki jest równoznaczne z doręczeniem mu odpisu wyroku z uzasadnieniem. Na przesyłce tej bowiem pracownik poczty stwierdził, że nie może jej doręczyć z powodu zamkniętego mieszkania, lecz nie umieścił na niej adnotacji o dacie jej złożenia do urzędu pocztowego, jak również nie umieścił odcisku datownika. Ponadto reklamacja powyższej przesyłki ([...] z dnia 1 lipca 1998 r.) również nie zos-tała załatwiona w sposób prawidłowy. Tak więc odrzucenie kasacji z powodu jej spóźnienia nastąpiło z naruszeniem przepisów § 10 ust. 2 i § 14 ust. 2 rozporządze-nia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 grudnia 1970 r. w sprawie doręczania pism sądowych przez pocztę (Dz.U. Nr 31, poz. 266) oraz z naruszeniem art. 133 § 1 KPC. Przytaczając powyższe zarzuty powódka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia stwierdzając, że termin do wniesienia kasacji rozpoczął swój bieg 20 sierpnia 1998 r., natomiast kasację nadała w urzędzie pocztowym 26 sierpnia 1998 r. W piśmie z dnia 23 listopada 1998 r., które wpłynęło do Sądu Najwyższego dnia 27 listopada 1998 r., powódka cofnęła zażalenie oraz kasację wniesione przez jej pełnomocnika i oświadczyła, że „zrzeka się dalszego prowadzenia tej sprawy”.
6 W tym stanie rzeczy, z mocy art. 469 KPC (stosowanego a contrario) oraz art. 386 § 3 KPC w związku z art. 391 KPC, do których stosowania odsyła art. 39319 KPC, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie wywołane złożeniem przez powódkę zażalenia. W stanie faktycznym sprawy, zwłaszcza zaś ze względu na to, że rozwią-zanie z powódką stosunku pracy nastąpiło z uwagi na jej niezdolność do pracy wskutek choroby trwającą dłużej niż okres pobierania zasiłku chorobowego, a także ze względu na to, że zakład pracy zatrudnił ją - po rozwiązaniu umowy o pracę - na okres 3 miesięcy w celu uzupełnienia stażu pracy niezbędnego do nabycia upraw-nień do renty inwalidzkiej, Sąd Najwyższy uznał, że cofnięcie środka odwoławczego w postaci zażalenia było dopuszczalne. Nie można bowiem uznać, że czynność ta naruszała „słuszny interes pracownika” - jak stanowi art. 469 KPC - skoro powódka nie odzyskała zdolności do pracy i nie mogła być zatrudniona. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, że stosownie do art. 53 § 5 KP powódka ma prawo żądać ponow-nego zatrudnienia jej przez stronę pozwaną w razie spełnienia się warunków okreś-lonych w tym przepisie. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- III SPP 13/11 2011-06-16Czy zawieszenie postępowania cywilnego do czasu prawomocnego zakończenia sprawy karnej, której wynik może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej, stanowi naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasad…
- II CSK 608/19 2020-07-10Czy sąd cywilny powinien zawiesić postępowanie z uwagi na toczące się postępowanie karne, jeśli ustalenie czynu w drodze karnej może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej?
- I USK 137/21 2021-04-22Czy art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. ma zastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie cywilne o znaczeniu prejudycjalnym zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem, a od tego orzeczenia wniesiono skargę kasacyjną?
- II CSKP 1465/22 2023-06-22Czy w przypadku zawieszenia postępowania kasacyjnego na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 398^21 k.p.c. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez Sąd Najwyższy w innej sprawie, sąd…
- I CZ 105/83 1983-09-13Czy sąd cywilny powinien zawiesić postępowanie w sprawie o należność pieniężną, oczekując na wynik postępowania karnego, jeśli sprawa ma charakter rachunkowy i postępowanie karne trwa nadmiernie długo?
Powołane przepisy
art. 177 § 1 pkt 4 KPCart. 471art. 300 KPart. 124 § 1 KPart. 122 KPart. 442 KCart. 291 § 3 KPart. 6 KCart. 6 KC.art. 177 § 1 pkt 4 KPC.art. 3931 pkt 2 KPCart. 39312 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy