I PKN 494/98

WyrokIzba Cywilna1998-12-29

Skład orzekający: Teresa Flemming-Kulesza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw pracownika, na rzecz którego inspektor pracy wytoczył powództwo o ustalenie istnienia stosunku pracy, pozbawia inspektora legitymacji czynnej do wniesienia apelacji od wyroku sądu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Zgoda pracownika jest wymagana jedynie na wstąpienie inspektora pracy do postępowania w sprawie o ustalenie istnienia stosunku pracy, a nie na wytoczenie przez inspektora powództwa na rzecz pracownika. Sprzeciw pracownika nie pozbawia inspektora legitymacji czynnej do wniesienia apelacji od wyroku sądu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Inspektor Pracy wytoczył powództwo na rzecz grupy pracowników przeciwko spółce o ustalenie istnienia stosunku pracy. Sąd Rejonowy wydał wyrok, od którego Inspektor Pracy wniósł apelację. Sąd Wojewódzki odrzucił apelację, uznając, że sprzeciw pracowników pozbawił Inspektora Pracy legitymacji czynnej. Inspektor Pracy wniósł kasację od postanowienia Sądu Wojewódzkiego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego, uznając kasację za uzasadnioną.

Pełny tekst orzeczenia

Postanowienie z dnia 29 grudnia 1998 r. I PKN 494/98 Zgoda pracownika jest wymagana tylko na wstąpienie inspektora pracy do postępowania w sprawie o ustalenie istnienia stosunku pracy, nie zaś do wytoczenia powództwa przez inspektora na rzecz pracownika (art. 631 KPC). Przewodniczący: SSN Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie SN: Kazimierz Jaśkowski, Jerzy Kwaśniewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 grudnia 1998 r. sprawy z powództwa Inspektora Pracy Marka J. działającego na rzecz Józefa D., Stanisława D., Czesława D., Stanisława C., Stanisława B., Tadeusza B., Euge-niusza B., Adama B., Bolesława B. i Jerzego B. przeciwko Agencji Ochrony „S.” Spółce z o.o. w K. o ustalenie, na skutek kasacji strony powodowej od postanowienia Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 15 stycznia 1998 r. [...] p o s t a n o w i ł: u c h y l i ć zaskarżone postanowienie. U z a s a d n i e n i e Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu posta-nowieniem z dnia 15 stycznia 1998 r. odrzucił apelację Inspektora Pracy od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Kłodzku z dnia 16 września 1997 r. Jako powód odrzucenia apelacji Sąd ten wskazał brak legitymacji czynnej Inspektora Pracy. Zdaniem Sądu drugiej instancji legitymacja procesowa inspektora pracy z art. 631 KPC ma charakter formalny i ograniczony zakres. Inspektor może wytoczyć po-wództwo „w trybie” art. 631 KPC jedynie za wiedzą i zgodą pracownika. Sprzeciw pracownika „odbiera inspektorowi legitymację czynną, formalną do występowania w procesie”. Art. 8 ust. 1 pkt 11a ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji 2 Pracy (Dz.U. z 1985 r. Nr 54, poz. 276 ze zm.) określa jedynie rangę kompetencyjną działań inspektorów pracy. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego brak legitymacji inspekto-ra pracy do wniesienia apelacji od wyroku sądu pierwszej instancji wynika ze sprze-ciwu pracowników, na rzecz których wytoczono powództwo. Inspektor pracy wniósł kasację od tego postanowienia, podnosząc zarzuty na-ruszenia przepisów postępowania mającego decydujący wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności art. 631 KPC, 203 § 4 i 469 KPC, a także prawa material-nego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 22 § 1 i 11 KP. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest uzasadniona. Zgodnie z art. 631 KP w sprawach o ustalenie ist-nienia stosunku pracy inspektorzy pracy mogą wytaczać powództwa na rzecz oby-wateli, a także wstępować za zgodą powoda do postępowania w tych sprawach w każdym jego stadium. Z treści tego przepisu jasno wynika, że do wytoczenia przez inspektora powództwa o ustalenie istnienia stosunku pracy nie jest wymagana zgoda pracownika. Wymaganie to dotyczy jedynie wstąpienia do toczącego się już postę-powania. Nie ma podstaw do twierdzenia, by brak zgody lub sprzeciw pracownika, na którego rzecz inspektor wytoczył powództwo odbierał mu legitymację czynną. Pods-tawy takiej nie stwarza w szczególności wykładnia celowościowa, na którą powołał się Sąd Wojewódzki w zaskarżonym postanowieniu. Z treści przepisu art. 631 KP przy uwzględnieniu wszelkich możliwych rodzajów wykładni nie można wyprowadzić normy, która pozbawiałaby prawa wniesienia apelacji z powodu braku legitymacji przez osobę, której dotyczył wyrok Sądu pierwszej instancji, czyli tę, która została w tym wyroku określona jako strona (oczywiście jeżeli istnieje w tym wyroku tzw. subs-trat zaskarżenia dla tej strony). Kasację należało zatem uwzględnić na mocy art. 39315 KPC i uchylić zaskar-żone postanowienie jako tamujące rozpoznanie apelacji. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 631 KPCArt. 8 ust. 1art. 22 § 1art. 631 KPart. 39315 KPC§ 4§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy