I PKN 664/00
WyrokIzba Cywilna2001-11-23
Skład orzekający: Józef Iwulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownikom podstawowej działalności służby zdrowia, oddelegowanym na staż specjalistyczny, przysługuje wynagrodzenie zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych, nawet jeśli podstawą prawną oddelegowania były przepisy zarządzenia MZiOS z 1983 r. w sprawie specjalizacji lekarzy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepisy § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 1993 r. stosuje się również do pracowników podstawowej działalności służby zdrowia, w tym powódki, która była oddelegowana na staż specjalistyczny. Niezależnie od tego, jakie przepisy stanowiły podstawę prawną oddelegowania, kluczowe jest, że powódka jest pracownikiem służby zdrowia podnoszącym kwalifikacje. Ponadto, rozstrzygnięcie oparte na nieobowiązujących już przepisach zarządzenia MZiOS z 1983 r. było błędne, ponieważ zarządzenie to straciło moc przed okresem, którego dotyczyło roszczenie.Stan faktyczny
Powódka, Teresa K.-P., pracownik Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w W., dochodziła wynagrodzenia za okres oddelegowania na staż specjalistyczny. Sądy obu instancji oddaliły jej powództwo, uznając, że staż odbywał się na podstawie odrębnych przepisów (zarządzenie MZiOS z 1983 r.), co wyłączało zastosowanie rozporządzenia z 1993 r. Powódka wniosła kasację, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących podnoszenia kwalifikacji zawodowych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 23 listopada 2001 r. I PKN 664/00 Przepis § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 12 października 1993 r. w sprawie za-sad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i kształcenia dorosłych (Dz.U. Nr 103, poz. 472 ze zm.) stosuje się również do pracowników podstawo-wej działalności służby zdrowia (§ 1 ust. 2 pkt 1 oraz § 1 ust. 3 tego rozporzą-dzenia). Przewodniczący SSN Józef Iwulski, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Andrzej Wasilewski (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2001 r. sprawy z po-wództwa Teresy K.-P. przeciwko Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w W. o wynagrodzenie, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 18 kwietnia 2000 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu-Są-dowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Strzelinie wyrokiem z dnia 1 lutego 2000 r. [...], w sprawie z pozwu Teresy K.-P. przeciwko Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w W. o wynagrodzenie za okres od dnia 1 października 1998 r. do dnia 31 marca 1999 r., czyli za okres oddelegowania powódki na staż specjalistyczny celem podno-szenia kwalifikacji zawodowych, oddalił powództwo. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Rejonowy stwierdził, że stosownie do dyspozycji § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 12 paź-dziernika 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i kształcenia dorosłych (Dz.U. Nr 103, poz. 472), przepisów tego rozporządzenia nie
2 stosuje się do osób podnoszących kwalifikacje zawodowe w zakresie unormowanym odrębnie w przepisach dotyczących podnoszenia kwalifikacji i wykształcenia ogólne-go tych osób albo w układach zbiorowych pracy lub w przepisach o wynagradzaniu pracowników. Dlatego, zdaniem tego Sądu, odrębnym przepisem stanowiącym pod-stawę oddelegowania powódki na staż specjalistyczny było w danym wypadku za-rządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 1 lutego 1983 r. w sprawie specjalizacji lekarzy, lekarzy dentystów, magistrów farmacji oraz innych osób z wyż-szym wykształceniem zatrudnionych w służbie zdrowia i opiece społecznej (Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej Nr 3, poz. 19 ze zm.), które wydane zostało na podstawie ustawy z dnia 28 października 1950 r. o zawodzie lekarza (Dz.U. Nr 50, poz. 458 ze zm.). Wprawdzie kolejna ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza (Dz.U. z 1997 Nr 28, poz. 152 ze zm.) uchyliła ustawę o zawodzie lekarza z 1950 r., jednakże: po pierwsze - art. 67 ustawy o zawodzie lekarza z 1996 r. równocześnie stanowił, że do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych przewidzianych w tej ustawie, zachowują moc przepisy dotychczas obowiązujące, nie dłużej jednak niż przez okres jednego roku od dnia jej wejścia w życie, to znaczy od dnia 27 września 1998 r.; oraz po drugie - wedle dyspozycji art. 64 ust. 2 ustawy o zawodzie lekarza z 1996 r., lekarz, który rozpoczął specjalizację na podstawie prze-pisów dotychczasowych, miał ją nadal odbywać zgodnie z tymi przepisami. W tej sy-tuacji, biorąc pod uwagę, że z dyplomu powódki wynika, iż odbyła ona szkolenie spe-cjalistyczne w zakresie medycyny rodzinnej i złożyła egzamin państwowy w trybie zarządzenia MZiOS z 1983 r. w sprawie specjalizacji lekarzy, to należało przyjąć, że podstawą prawną jej oddelegowania na staż specjalistyczny był § 6 pkt 1 podpunkt 1 powyższego zarządzenia MZiOS z 1983 r. w sprawie specjalizacji lekarzy. Oznacza to, jak stwierdził Sąd Rejonowy, że powódka „odbywała staż w trybie ‘krótka ścieżka’, dlatego też została na okres 6-ciu miesięcy oddelegowana do placówki szkolącej i w tym okresie wykonywała pracę w ramach zatrudnienia w zakładzie opieki zdrowotnej posiadającym akredytację. Powódka nie uzyskała urlopu szkoleniowego na okres odbywania stażu specjalistycznego. Zatem jej roszczenie o przyznanie wynagrodze-nia płatnego według zasad obowiązujących przy obliczaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy nie znajduje podstawy prawnej”. Apelację powódki od powyższego wyroku Sądu Rejonowego, Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2000 r. [...] oddalił. W uzasadnieniu tego wyroku, Sąd Okręgowy uznał za prawidłowe
3 ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy oraz stwierdził, że trafna jest także dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna, dotycząca bezzasadności rosz-czeń powódki. Nadto, Sąd Okręgowy podkreślił w uzasadnieniu swego wyroku, że: „powódka w okresie oddelegowania została odwołana przez dyrekcję pozwanej z funkcji zastępcy ordynatora, jak również w okresie oddelegowania nie pełniła dyżu-rów lekarskich i właśnie tych składników, tj. dodatku funkcyjnego i wynagrodzenia za dyżury, słusznie nie uwzględniono w okresie delegowania”. W kasacji od powyższego wyroku Sądu Okręgowego powódka zarzuciła naru-szenie § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 1993 r. w sprawie zasad i warunków podno-szenia kwalifikacji zawodowych, wobec jego niezastosowania. Ponadto, w uzasad-nieniu kasacji podniesiono także, że Sąd Okręgowy w ogóle nie rozważył celowości oparcia swego rozstrzygnięcia na dyspozycji § 3 ust. 2 pkt 2 uchwały Rady Ministrów z dnia 25 marca 1983 r. w sprawie klasyfikacji wynagrodzeń w jednostkach gospo-darki uspołecznionej (M.P. Nr 15, poz. 85 ze zm.), który stanowił, iż: „wynagrodzenia za dyżury zakładowe i za gotowość do pracy pracowników medycznych oraz wyna-grodzenia ryczałtowe za wykonywanie dodatkowych zadań nie wchodzących w za-kres obowiązków wynikających z umowy o pracę, wypłacane są pracownikom me-dycznym przez macierzyste zakłady pracy”. Równocześnie w kasacji podniesiony został zarzut, że - wbrew ustaleniu dokonanemu przez Sąd - powódka nie została odwołana w okresie delegacji z funkcji zastępcy ordynatora, lecz „nadal tę funkcję pełniła bez nowego angażu bezpośrednio po powrocie z delegacji. Także bezpo-średnio po sześciomiesięcznym oddelegowaniu powódka wykorzystała urlop wypo-czynkowy z wszystkimi dodatkami”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest zasadna. Stosownie do dyspozycji § 1 ust. 2 pkt 1 oraz § 1 ust. 3 przepisów rozporządzenia z 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwali-fikacji zawodowych, które zostało wydane na podstawie art. 103 KP „przepisy § 2 ust. 3 oraz § 8 - 11 stosuje się do pracowników podstawowej działalności służby zdrowia”. Oznacza to w konsekwencji, że - wbrew poglądowi prawnemu Sądów obu instancji orzekających w rozpoznawanej sprawie - także w stosunku do powódki, jako pracownika podstawowej działalności służby zdrowia oddelegowanego na staż spe-cjalistyczny w celu podnoszenia kwalifikacji, miał zastosowanie również § 9 ust. 1 pkt
4 2 rozporządzenia z 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Natomiast, dla oceny prawnej w tym zakresie nie może mieć żadnego zna-czenia wskazana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego okolicz-ność, iż oddelegowując powódkę na szkolenie specjalistyczne w rozpoznawanej sprawie strona pozwana wskazała, jako podstawę prawną swej decyzji, wydane na podstawie ustawy o zawodzie lekarza z 1950 r. przepisy zarządzenia MZiOS z 1983 r. w sprawie specjalizacji lekarzy, które - w tej sytuacji - Sądy obu instancji błędnie uznały za odrębną regulację prawną w rozumieniu § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji i - w nawiązaniu do dyspozycji tego przepisu - wyłączyły dopuszczalność stosowania w rozpoznawanej sprawie § 9 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia. Zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego naruszał bowiem prawo także z tej przyczyny, że jakkolwiek w rozpoznawanej spra-wie spór dotyczy roszczenia powódki o zapłatę wynagrodzenia za czas oddelegowa-nia jej na staż specjalistyczny w okresie od dnia 1 października 1998 r. do dnia 31 marca 1999 r., to jego rozstrzygnięcie oparte zostało na nieobowiązujących już w tym czasie przepisach zarządzenia MZiOS z 1983 r. w sprawie specjalizacji lekarzy, po-nieważ: po pierwsze - ustawa o zawodzie lekarza z 1996 r. weszła w życie po upły-wie sześciu miesięcy od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw (art. 69 tej ustawy); mając na uwadze, że ustawa ta została ogłoszona w Dzienniku Ustaw z dnia 26 marca 1997 r., weszła ona w życie z dniem 26 września 1997 r.; po drugie - na pod-stawie dyspozycji art. 67 ustawy o zawodzie lekarza z 1996 r., do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych do tej ustawy, zostały wprawdzie utrzymane w mocy przepisy uprzednio obowiązujące, o ile nie były z nią sprzeczne, ale z wyraźnym za-strzeżeniem, że przepisy te będą obowiązywały „nie dłużej jednak niż przez okres 1 roku od dnia wejścia w życie ustawy”, to znaczy do dnia 26 września 1998 r.; oraz po trzecie - z powyższego wynika, że skoro roszczenie powódki dotyczy wynagrodzenia za okres od dnia 1 października 1998 r. do dnia 31 marca 1999 r. (okres oddelego-wania jej na staż specjalistyczny), kiedy to nie obowiązywało już zarządzenie MZiOS z 1983 r., to tym samym zarządzenie to nie mogło stanowić podstawy prawnej dla rozstrzygnięcia sporu sądowego w rozpoznawanej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39313 § 1 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I PSK 39/25 2025-08-12Czy pracodawca, ustalając wynagrodzenie zasadnicze pracownika medycznego, prawidłowo zakwalifikował go do określonej grupy zawodowej zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami, czy też błędnie przypisał mu grupę zawodową odpow…
- III PK 39/19 2020-09-10Czy pracodawca może żądać od pracownika zwrotu kosztów kształcenia specjalizacyjnego w całości lub w części, jeśli umowa o pracę została rozwiązana bez wypowiedzenia z winy pracownika, a pracownik nie zdał egzaminu specj…
- I C 280/53 1953-10-07Czy pracownik społecznego zakładu służby zdrowia, zatrudniony w ośrodku zdrowia, jest uprawniony do pobierania 40% specjalnego dodatku zakaźnego, jeśli wyliczenie zakładów uprawnionych w § 10 pkt 1 rozporządzenia Rady Mi…
- I PSK 11/25 2025-10-07Czy pracodawca może dowolnie zmieniać kwalifikacje wymagane od pracownika medycznego, aby obniżyć jego wynagrodzenie zasadnicze, w szczególności w kontekście nowelizacji ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodze…
- I PKN 118/00 2000-11-29Czy pracownik podnoszący kwalifikacje zawodowe, który korzystał ze świadczeń na dotychczasowych zasadach przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 12 października 1993 r., zachowuje te świadczenia do czasu ukończenia…
Powołane przepisy
art. 67art. 64 ust. 2art. 103 KPart. 69art. 39313 § 1 KPC§ 9 ust. 1§ 1 ust. 2§ 1 ust. 3§ 6 pkt 1§ 3 ust. 2§ 2 ust. 3§ 8
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy