I PR 233/63
WyrokIzba Cywilna1963-12-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może skorygować błąd sądu niższej instancji dotyczący odczytania dokumentu publicznego w celu prawidłowego ustalenia wysokości szkody i zasądzenia renty uzupełniającej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy, rozpoznając środek odwoławczy, jest zobowiązany do skorygowania błędu sądu niższej instancji polegającego na wadliwym odczytaniu dokumentu publicznego, jeśli błąd ten dotyczy kluczowych dla rozstrzygnięcia kwestii, takich jak wysokość renty z ZUS, a tym samym wysokość szkody podlegającej wyrównaniu. W sytuacji, gdy nie zachodzi potrzeba swobodnej oceny dowodów, a jedynie prawidłowe odczytanie dokumentu, sąd odwoławczy może orzec co do istoty sprawy, zmieniając zaskarżony wyrok.Stan faktyczny
Powód Jan W. dochodził od Przedsiębiorstwa Produkcji Elementów Budowlanych odszkodowania, w tym renty uzupełniającej. Sąd Wojewódzki zasądził rentę w wysokości 90 zł miesięcznie, opierając się na błędnym obliczeniu renty z ZUS. Powód zaskarżył wyrok w części oddalającej powództwo o podwyższenie renty. Sąd Najwyższy ustalił, że renta z ZUS została skorygowana decyzją z dnia 28.I.1959 r. na kwotę 687 zł miesięcznie, co skutkowało szkodą w wysokości 178 zł.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że podwyższył zasądzoną na rzecz powoda rentę uzupełniającą począwszy od dnia 1 lipca 1958 r. z 90 zł do 178 zł miesięcznie.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Tyszka. Sędziowie: S. Graban, S. Rejman (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jana W. przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcji Elementów Budowlanych w W. o odszkodowanie, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 15 września 1962 r.,zaskarżony wyrok w tym tylko zmienił, że zasądzoną na rzecz powoda rentę podwyższył począwszy od dnia 1 lipca 1958 r. z 90 zł do 178 zł.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki po ustaleniu, że pozwane Przedsiębiorstwo ponosi odpowiedzialność za skutki wypadku, jakiemu powód uległ w zatrudnieniu, zasądził na jego rzecz m. in. rentę uzupełniającą, począwszy od dnia 1.VII.1958 r., w wysokości po 90 zł miesięcznie. Z uzasadnienia wyroku wynika, że powód gdyby nie uległ wypadkowi, zarabiałby 2.240 zł. Obecnie zarobki jego wynoszą 1.375 zł, co łącznie z rentą otrzymywaną z ZUS-u daje kwotę 2.155 zł. Szkoda więc powoda, do wyrównania której zobowiązane jest pozwane Przedsiębiorstwo, zamyka się w kwocie 90 zł (w zaokrągleniu).Wyrok ten zaskarżył tylko powód w części oddalającej powództwo w stosunku do renty uzupełniającej - z wnioskiem o podwyższenie jej do kwoty 178 zł w skali miesięcznej.Rewizja jest - zdaniem Sądu Najwyższego - uzasadniona.Sąd Wojewódzki ustalając, że powód pobiera rentę z ZUS-u, począwszy od dnia 1.VII.1958 r., w wysokości 780 zł, oparł się na obliczeniu z dnia 15.VII.1958 r. Tymczasem, jak to ewidentnie wynika z akt rentowych, które były zaliczone w poczet materiału dowodowego przed sądem I instancji, obliczenie to zostało skorygowane decyzją z dnia 28.I.1959 r., mocą której rentę dla powoda ustalono - począwszy od dnia 1.VII.1958 r. - na kwotę 687 zł miesięcznie.Szkoda więc skarżącego wynosi nie 90, lecz 178 zł i dlatego w tej części zaskarżony wyrok ulega zmianie (art. 386 k.p.c.).Wprawdzie między ustaleniem sądu I instancji co do wysokości renty pobieranej przez powoda z ZUS-u a materiałem dowodowym istnieje wyraźna sprzeczność, jednakże fakt ten sam przez się nie powoduje uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Po ponownym bowiem rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki nie mógłby ustalić jej w innej wysokości, niż to wynika z dokumentu publicznego. Odmiennej zaś treści ustalenie byłoby znów oczywiście wadliwe.W tych okolicznościach, gdy nie chodzi o swobodną ocenę dowodu, lecz jedynie o prawidłowe jego odczytanie, sąd rewizyjny obowiązany jest skorygować błąd sądu meriti i orzec co do istoty sprawy.
Powiązane orzeczenia
- I PZ 41/62 1962-11-23Czy sąd może odmówić podjęcia postępowania zawieszonego w celu oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy o rentę inwalidzką, jeśli powód dochodzi również innych roszczeń, których rozstrzygnięcie nie zależy od tej kwestii?
- III USKP 35/23/1 2024-01-10Czy Sąd Najwyższy może sprostować oczywistą omyłkę pisarską w komparycji własnego wyroku, w tym w oznaczeniu przepisów prawa?
- III CR 338/65 1966-01-24Czy sąd pierwszej instancji, rozpoznając sprawę o odszkodowanie przeciwko Skarbowi Państwa za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza, naruszył przepisy o właściwości sądu i czy zasądzone odszkodowanie było prawidłowe?
- II UK 710/15 2016-11-15Czy w sprawach o ustalenie prawa do renty dopuszczalne jest rozciąganie skutków powagi rzeczy osądzonej i prawomocności wyroku na czasookres nieobjęty prawomocnym wyrokiem sądu, w którym zawarto rozstrzygnięcie dotyczące…
- II USKP 190/26 2026-06-10Czy wyrok sądu apelacyjnego i poprzedzający go wyrok sądu okręgowego w sprawie o prawo do renty socjalnej powinny zostać uchylone i przekazane do ponownego rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 386 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.