I PR 37/85

WyrokIzba Cywilna1985-06-13

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyjazd członka spółdzielni pracy za granicę w czasie zwolnienia lekarskiego, bez zalecenia lekarza i zatajenia faktu zatrudnienia, stanowi uzasadnioną przyczynę wykluczenia ze spółdzielni i rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wzięcie udziału w wycieczce zagranicznej przez członka spółdzielni pracy w czasie korzystania ze zwolnienia lekarskiego z adnotacją "może chodzić", jeśli lekarz nie zalecił tego wyjazdu w celu poprawy stanu zdrowia, stanowi nadużycie tego zwolnienia. Takie zachowanie uzasadnia wykluczenie ze spółdzielni na podstawie art. 193 § 1 pkt 1 prawa spółdzielczego z 1982 r. w związku z art. 52 k.p.
Stan faktyczny
Powódka, główna księgowa w spółdzielni pracy, została wykluczona ze spółdzielni i zwolniona z pracy z powodu niewłaściwego wykorzystania zwolnienia lekarskiego. W czasie zwolnienia lekarskiego, mimo adnotacji "może chodzić", powódka udała się na 14-dniową wycieczkę zagraniczną do Rumunii i Bułgarii, nie powiadamiając o tym ani pracodawcy, ani lekarza. W kwestionariuszu paszportowym zataiła fakt zatrudnienia. Po powrocie złożyła oświadczenie wprowadzające w błąd co do celu pobytu za granicą. Komisja lekarska orzekła III grupę inwalidztwa, jednakże organ rentowy nie cofnął zasiłku chorobowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powódki, tym samym utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN M. Rafacz-Krzyżanowska (sprawozdawca). Sędziowie SN: W. Myga, J. Wasilewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Jadwigi B. przeciwko Usługowej Spółdzielni Pracy (...) w C. o uchylenie uchwały na skutek rewizji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Częstochowie z dnia 14 lutego 1985 r.:oddalił rewizję.Uzasadnienie faktycznePowódka domagała się uchylenia uchwały Rady pozwanej Spółdzielni z dnia 27 sierpnia 1984 r., która wykluczała ją ze Spółdzielni.Sąd Wojewódzki powództwo oddalił, a rozstrzygnięcie oparł na następujących ustaleniach oraz wynikających wnioskach.Powódka była zatrudniona u pozwanej Spółdzielni na podstawie spółdzielczej umowy o pracę i pełniła obowiązki głównej księgowej. W związku z nienależytym wykonywaniem tych obowiązków została z tego stanowiska odwołana i przeniesiona do pracy w innym dziale (uchwała Rady Spółdzielni z dnia 29 marca 1984 r.). Powódka od dnia 29 marca 1984 r. do dnia 26 września 1984 r. korzystała ze zwolnień lekarskich, przy czym według wskazań zawartych w tych zwolnieniach "mogła chodzić". W dniu 17 sierpnia 1984 r. komisja powołana przez pozwaną, której zadaniem było sprawdzenie zasadności zwolnień lekarskich, stwierdziła, że powódka nie przebywa w domu. Powódka w tym czasie wyjechała z mężem na wycieczkę zagraniczną. Powódka przebywała 8 dni w Rumunii, gdzie pobierała zabiegi lecznicze. W Bułgarii powódka przebywała przez 6 dni. Razem pobyt za granicą wynosił 14 dni od połowy sierpnia do końca sierpnia. Mąż powódki rozpoczął starania o wyjazd w maju 1984 r. Powódka nie powiadomiła pozwanej Spółdzielni, jak również leczącego ją lekarza, że zamierza wyjechać za granicę w czasie zwolnienia lekarskiego, a w kwestionariuszu paszportowym podała, że nigdzie nie pracuje. W wyniku postępowania karnego została uznana winną zatajenia powyższego faktu, ale postępowanie zostało umorzone na podstawie amnestii. Po powrocie z wycieczki powódka w dniu 30 sierpnia 1984 r. złożyła oświadczenie, iż "nie było jej w domu z powodu korzystania z zabiegów lekarskich w zakładach służby zdrowia". Według opinii Wojewódzkiego Inspektoratu Orzecznictwa Lekarskiego rodzaj schorzenia powódki stanowi przeciwwskazanie do podróży. W zaświadczeniu lekarskim z dnia 26 września 1984 r., tj. po powrocie powódki z zagranicy, skierowanym do ZUS-u zawarta jest wzmianka, że "nie stwierdza się pogorszenia stanu zdrowia". Na tej podstawie organ rentowy uznał, że brak jest podstaw do odmowy wypłaty zasiłku chorobowego za okres, w którym powódka przebywała za granicą. W dniu 10 września 1984 r. komisja lekarska orzekła brak poprawy w stanie zdrowia powódki i zaliczyła powódkę do III grupy inwalidów.W dniu 27 sierpnia 1984 r. Rada Spółdzielni - po zasięgnięciu opinii związku - wykluczyła powódkę ze Spółdzielni z powodu niewłaściwego wykorzystania zwolnienia lekarskiego, a następnie na podstawie art. 52 k.p. rozwiązała z dniem 31 sierpnia 1984 r. stosunek pracy z powódką.Na tle tak ustalonego stanu faktycznego Sąd Wojewódzki uznał wykluczenie powódki ze Spółdzielni za uzasadnione. Zdaniem Sądu, odbywanie wycieczek zagranicznych w czasie korzystania ze zwolnienia lekarskiego stanowi nadużycie tego zwolnienia. Naganne zachowanie powódki wynika również z faktu dokonania sfałszowania danych w kwestionariuszu paszportowym.Sąd Wojewódzki podkreślił, że uchwała wykluczająca powódkę ze Spółdzielni została podjęta w sposób prawem przewidziany, a jedyną wadliwością jest brak wysłuchania powódki (art. 24 § 1 prawa spółdzielczego i § 22 statutu). Zdaniem Sądu, sama powódka uniemożliwiła jej wysłuchanie, skoro opuściła miejsce zamieszkania, udając się pod nieznany adres za granicą, a ponadto zgodnie z art. 196 § 3 prawa spółdzielczego braki formalne nie mają decydującego znaczenia, jeśli dalsze pozostawanie członka spółdzielni nie dałoby się pogodzić z zasadami współżycia społecznego.Obietnica wypłaty przez organ rentowy zasiłku chorobowego - pomimo wyjazdu za granicę w czasie choroby - nie ma wpływu na ocenę nagannego zachowania się powódki.Wyrok ten zaskarżyła powódka, domagając się jego zmiany i uwzględnienia powództwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 193 § 1 pkt 1 prawa spółdzielczego wykluczenie członka ze spółdzielni pracy może nastąpić z przyczyn uzasadniających według przepisów prawa pracy rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Z uchwały z dnia 27 sierpnia 1984 r. wynika, że przyczyną wykluczenia powódki ze Spółdzielni było niewłaściwe wykorzystanie przez powódkę zwolnienia lekarskiego, które polegało na tym, iż powódka udała się w czasie zwolnienia lekarskiego na wycieczkę zagraniczną, zatajając przy tym w biurze paszportowym, iż pracuje, ponieważ podała, że pozostaje na utrzymaniu męża. W sprawie jest również niesporne, że powódka przed udaniem się na wycieczkę zagraniczną nie powiadomiła leczącego ją lekarza, że zamierza udać się za granicę i nie uzyskała ze strony tego lekarza zalecenia, iż pobyt za granicą jest wskazany ze względu na stan zdrowia powódki. Wbrew zarzutom skarżącej z omawianego punktu widzenia nie ma istotnego znaczenia stwierdzenie leczącego ją lekarza zawarte w zaświadczeniu z dnia 26 września 1984 r., skoro wydane ono zostało po powrocie powódki z wycieczki zagranicznej. Stwierdzenie to pozostaje zresztą w sprzeczności z orzeczeniem komisji lekarskiej z dnia 10 września 1984 r., a więc wydanym zaledwie w kilka dni po powrocie powódki z zagranicy, w którym stwierdzono brak poprawy zdrowia powódki, zaliczając ją do III grupy inwalidów. Wzięcie udziału w wycieczce zagranicznej przez członka Spółdzielni pracy w czasie korzystania przez niego ze zwolnienia lekarskiego z adnotacją "może chodzić" stanowi nadużycie tego zwolnienia przez członka spółdzielni pracy, jeśli lekarz nie zalecił tego wyjazdu w celu poprawy stanu zdrowia. Takie zachowanie członka spółdzielni pracy uzasadnia jego wykluczenie ze spółdzielni na podstawie art. 193 § 1 pkt 1 prawa spółdzielczego z 1982 r. w związku z art. 52 k.p.Skarżąca przywiązuje szczególną wagę do tego, że organ rentowy nie cofnął jej zasiłku chorobowego za czas pobytu powódki za granicą. Wbrew zarzutom skarżącej decyzja organu rentowego nie ma charakteru wiążącego dla oceny zachowania się powódki w świetle art. 193 § 1 pkt 1 prawa spółdzielczego w związku z art. 52 k.p., lecz jedynie przesądza o uprawnieniach powódki do zasiłku chorobowego.Z punktu widzenia oceny zachowania się powódki nie może być również obojętne jej pismo z dnia 30 sierpnia 1984 r., w którym powódka - wbrew istniejącemu stanowi rzeczy - poinformowała Spółdzielnię, że komisja nie zastała jej w domu, gdyż w tym czasie korzystała z zabiegów lekarskich w zakładach służby zdrowia. Jest natomiast niesporne, że w tym czasie powódka brała udział w wycieczce zagranicznej, czemu zresztą powódka nie przeczy.Nie można również czynić zarzutu Spółdzielni, że powódka przed jej wykluczeniem ze Spółdzielni nie została wysłuchana przez Radę Spółdzielni, skoro - sama powódka uniemożliwiła jej wysłuchanie, gdyż w tym czasie przebywała za granicą i adres jej nie był znany Spółdzielni.Wobec więc braku uzasadnionych zarzutów rewizyjnych Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 52 KPart. 24 § 1art. 196 § 3art. 193 § 1 pkt 1§ 1§ 22§ 3§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.