I PR 412/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Krzyżanowski. Sędziowie: K. Piasecki (sprawozdawca), K. Falkowska.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Anatola P. przeciwko Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w B. o dopuszczenie do pracy, uchylenie wydanej opinii i odszkodowanie, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 15 października 1969 r.,rewizję oddalił. Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki oddalił żądanie powoda o dopuszczenie do pracy, uchylenie opinii pracowniczej wydanej w dniu 6 sierpnia 1968 r., zobowiązanie strony pozwanej do wystawienia właściwej opinii i do odszkodowania za czas pozostawania bez pracy na skutek wadliwej opinii.Sąd Wojewódzki ustalił, że strona pozwana rozwiązała umowę o pracę z powodem. Rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z zachowaniem okresu wypowiedzenia, a powód nie należy do kategorii pracowników podlegających szczególnej ochronie. Nieuzasadnione są również żądania związane z opinią. W tym zakresie Sąd Wojewódzki dokonał następujących ustaleń.Powód w okresie swej pracy u strony pozwanej był czterokrotnie karany karami regulaminowymi. Świadkowie, którzy pracowali z powodem i sprawdzali dokumenty sporządzone przez niego, stwierdzili, że był on w pracy b. niedokładny, a nawet chaotyczny, nie sporządzał terminowo niezbędnych dokumentów mimo zwracania mu uwagi.W związku z tym powód otrzymał wypowiedzenie umowy o pracę. Ponadto powód spowodował nieuzasadniony niedobór 36.956,78 zł, którego nie kwestionował i systematycznie spłacał. O tym, że opinia jest zgodna z prawdą, świadczy również fakt, iż powód nie odwołał się.W rewizji od wspomnianego wyroku powód wnosi o jego zmianę i uwzględnienie wszystkich żądań zgłoszonych w pozwie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na skutek rewizji powoda, zważył, co następuje:1. Nieuzasadniona jest rewizja w części dotyczącej żądania dopuszczenia do pracy. Jak to bowiem słusznie ustalił i ocenił Sąd Wojewódzki, rozwiązanie umowy nastąpiło z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Powód nie powołuje się na okoliczności dające podstawę do wniosku, że należy on do grupy pracowników, którzy w zakresu stosunku pracy podlegają szczególnej ochronie. Skarżący natomiast wysuwa twierdzenie zmierzające do wykazania, że strona pozwana szukała okazji do zwolnienia go z pracy, twierdząc w konkluzji, iż działanie zarządu Spółdzielni było celowe i zmierzało do zwolnienia go z pracy, choć nie było do tego podstawy.Wywody te nie mogą odnieść skutku. Obowiązujące bowiem prawo nie uzależnia skuteczności (poza pewnymi wyjątkami, które nie wchodzą tu w grę) wypowiedzenia od spełnienia się określonych przyczyn usprawiedliwiających rozwiązanie umowy w drodze wypowiedzenia. Dlatego też uchyla się spod kontroli sądu ocena, czy istniały podstawy do wypowiedzenia umowy o pracę.2. Pozbawiona jest również podstawa rewizji w części dotyczącej rozstrzygnięcia co do opinii uważanej przez powoda za wadliwą i nie odpowiadającą rzeczywistemu stanowi rzeczy.I tak w świetle nawet twierdzeń samego powoda należy uznać za niewątpliwy fakt spowodowania przez niego niedoboru. Jeżeli powód rzeczywiście uważa, że niedobór nie istnieje albo że nie powstał z przyczyn, za które ponosi on odpowiedzialność, to narzuca się pytanie, dlaczego przyznawał on fakt niedoboru i uznawał obowiązek naprawienia szkody z tego tytułu. Niekwestionowanie przez powoda niedoboru w odpowiednim czasie z powołaniem się na okoliczności, na które wskazuje w niniejszym procesie, dawało stronie pozwanej podstawę do zamieszczenia wzmianki o niedoborze w opinii. Wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego, bez uchybienia art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Wojewódzki dokonał ustaleń co do błędów w sporządzaniu dokumentacji skupu, opierając się na zeznaniach świadków. Tych ustaleń nie podważają zeznania świadka D., głównej księgowej. Wprawdzie Sąd Wojewódzki dopuścił się uchybienia procesowego, nie dając wyrazu temu, że rozważył również zeznanie tego świadka, jednakże w ostatecznym wyniku należy uznać to uchybienie za nie mogące mieć wpływu na treść ustaleń, których Sąd Wojewódzki dokonał na podstawie zgodnych zeznań kilku pozostałych świadków. Świadkowie ci stwierdzili uchybienia popełnione przez powoda w zakresie dokumentacji w sposób niekorzystny dla powoda, świadek D. zaś uchybienia te przedstawiła w sposób bardziej względny ("Poważnych uchybień powód w pracy nie miał. Jak były jakieś pomyłki, to były uzupełniane na bieżąco przez uzgodnienie z powodem"). Skarżący usiłuje podważyć wiarygodność zeznań świadków, na podstawie których Sąd Wojewódzki uczynił ustalenia w tym przedmiocie, utrzymując, że świadkowie zeznawali w ten sposób z obawy przed utratą pracy.Żadne jednak tego rodzaju obiektywnie dające się stwierdzić fakty nie zostały wykazane w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. Nie ma więc podstaw do wysunięcia skutecznego zarzutu, że Sąd Wojewódzki dokonał ustaleń z przekroczeniem zasad swobodnej oceny dowodów.Za nieistotne należy uznać zarówno wywody powoda, jak i ustalenia zawarte w zaskarżonym wyroku odnoszące się do tego, czy powód otrzymywał premie i nagrody. Opinia w tym zakresie nie zawiera żadnych wypowiedzi. Jak widać z akt sprawy, istotność tego zagadnienia akcentował pełnomocnik powoda zmierzając, co podkreślił również na rozprawie w Sądzie Najwyższym, do udowodnienia, że powód był dobrym pracownikiem, skoro otrzymywał premie i nagrody. Ta okoliczność jednak nie ma istotnego znaczenia w sprawie niniejszej. Sąd bowiem w procesie o sprostowanie (zmianę) opinii nie jest powołany do konstruowania własnych ocen, np. określenia kwalifikacji, sposobu wywiązywania się z obowiązków itp., w celu zastąpienia nimi ocen i faktów zawartych w kwestionowanej przez pracownika opinii. W razie niezgodności z prawdą istotnych faktów dotyczących pracy i nierzetelności ocen, zwłaszcza szkodliwych dla pracownika, sąd może nakazać ich usunięcie z opinii. Temu też tylko przedmiotowi i celowi procesu o sprostowanie (zmianę) opinii powinno być podporządkowane postępowanie dowodowe.Należy podkreślić, że nawet wówczas, gdyby nie istniały podstawy do zastosowania art. 23 i 24 k.c., orzeczone przez sąd sankcje z istoty rzeczy powinny zmierzać do usunięcia pewnych sformułowań, a nie do zastępowania ich przeciwstawnymi własnymi ocenami sądu. Prawidłowa, zgodna z rzeczywistym stanem opinia powinna pochodzić od pracodawcy, funkcje zaś sądu mają charakter kontrolny - podobnie jak w sprawie o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni.Z tych względów powód nie może się domagać wystawienia mu innej opinii. Jednocześnie, skoro nie było podstaw do uznania opinii za wadliwą, została w negatywny sposób rozstrzygnięta kwestia roszczeń odszkodowawczych związanych z opinią.Mając te wszystkie okoliczności na uwadze, Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda, jako nieuzasadnioną.