I PRN 91/77
WyrokIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1977-07-12
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wypowiedzenie umowy o pracę z powodu krytyki kierownictwa zakładu pracy, która okazała się uzasadniona, może stanowić podstawę do przywrócenia do pracy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nie dokonał istotnych ustaleń dotyczących charakteru krytyki pracownicy i tego, czy przekroczyła ona dopuszczalne granice. Stwierdzono, że wypowiedzenie umowy o pracę wymaga wnikliwej analizy, gdy przyczyną jest krytyka kierownictwa, a tylko wyraźne przekroczenie granic krytyki może pozbawić pracownika ochrony prawnej. Ponadto, sąd nie uzasadnił swojego stanowiska w sposób umożliwiający kontrolę, dlaczego uznał, że pracownica naruszyła obowiązki pracownicze, zwłaszcza gdy działała w dobrej wierze, a jej krytyka okazała się zasadna.Stan faktyczny
Terenowa Komisja Odwoławcza do Spraw Pracy oddaliła roszczenie pracownicy o przywrócenie do pracy, uznając, że pogorszyła ona stosunki międzyludzkie w spółdzielni. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie pracownicy, przyjmując, że jej krytyka kierownictwa była nieuzasadniona i doprowadziła do atmosfery nieufności. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN A. Szczurzewski.Sędziowie SN: S. Perestaj, Z. Zaziemski (spraw.).Protokolant: J. Wiśniewska.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 1977 r. sprawy z wniosku Julianny M. przeciwko Usługowej Spółdzielni Inwalidów "O." w W. - Oddział VII w D. o przywrócenie do pracy na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL - DK II Pc 348/77 od Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 30 marca 1976 r. sygn. akt I P.436/76uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. do ponownego rozpatrzenia.Uzasadnienie faktyczneTerenowa Komisja Odwoławcza do Spraw Pracy oddaliła roszczenie wnioskodawczyni o przywrócenie do pracy w pozwanej Spółdzielni.Zdaniem tejże Komisji wnioskodawczyni była wprawdzie bardzo dobrym pracownikiem, ale swoim postępowaniem doprowadziła do pogorszenia stosunków międzyludzkich w pozwanej Spółdzielni.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie wnioskodawczyni od powyższego orzeczenia.Sąd ten przyjął, że Terenowa Komisja Odwoławcza na podstawie przeprowadzonych dowodów wyjaśniła stan sprawy, poczyniła prawidłowe ustalenia i wyciągnęła słuszne wnioski.Wprawdzie wnioskodawczyni kwestionowała i podważała przyczyny, które stanowiły podstawę wypowiedzenia jej umowy o pracę - jednakże zarzuty te w świetle przeprowadzonych obwodów nie są zasadne.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uznał, że wnioskodawczyni swoim postępowaniem naruszyła obowiązki pracownicze. W wyniku jej pism kierowanych do różnych instytucji - wytworzyła się atmosfera nieufności - co doprowadziło w konsekwencji do pogorszenia stosunków między kierownictwem a pracownikami.Prokurator Generalny w rewizji nadzwyczajnej zarzuca zaskarżonemu wyrokowi oraz poprzedzającemu go orzeczeniu Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy rażące naruszenie art. 45 i 245 pkt 1 k.p., art. 47 i 55 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych oraz interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Rewizja nadzwyczajna wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz orzeczenia Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy i przekazanie sprawy Okręgowemu. Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpatrzenia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Uzasadniony jest - zmodyfikowany na rozprawie przed Sądem Najwyższym - wniosek rewizji nadzwyczajnej o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpatrzenia.Trafnie podnosi rewizja nadzwyczajna, że nieuzasadnione jest stwierdzenie zaskarżonego wyroku, iż Terenowa Komisja Odwoławcza dokonała trafnych ustaleń - skoro organ orzekający ograniczył swoje postępowanie wyłącznie do przesłuchania wnioskodawczyni oraz przedstawiciela rady zakładowej.Przewidziane w Kodeksie pracy wypowiedzenie umowy o pracę zawartej za czas nieokreślony, wymaga szczególnie wnikliwej analizy, gdy przyczyną wypowiedzenia jest wysuwanie przez pracownika zarzutów pod adresem kierownictwa zakładu pracy. Tylko wyraźne przekroczenie granic krytyki może pozbawić pracownika przyznanej mu przez prawo w takim przypadku ochrony.Bezspornym jest w sprawie, że wnioskodawczyni była pracownikiem sumiennym i zdyscyplinowanym, należycie wykonywującym obowiązki służbowe - co stwierdziła m.in. rada oddziałowa na posiedzeniu w dniu 22 IX 1975 r. - nie dopatrując się w postępowaniu wnioskodawczyni jakiegokolwiek działania na szkodę pozwanej Spółdzielni.Natomiast z zeznań przewodniczącego rady zakładowej wynika, że krytyka wnioskodawczyni była uzasadniona, co spowodowało, że wobec członków kierownictwa pozwanej Spółdzielni wyciągnięto odpowiednie wnioski po linii służbowej i partyjnej.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nie dokonał istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy ustaleń - na czym polegała krytyka wnioskodawczyni i czy przekraczała jej dopuszczalne granice. Nie uzasadnił również swojego stanowiska w sposób umożliwiający jego kontrolę - dlaczego uznał, że wnioskodawczyni naruszyła obowiązki pracownicze.Uzasadnienie takie staje się nieodzowne, skoro się zważy, że działała ona w dobrej wierze - a krytyka jej okazała się zasadna.Ponadto Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z naruszeniem art. 55 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych nie wyjaśnił wszechstronnie sprawy do stanowczego rozstrzygnięcia pomijając dowody zgłoszone przez wnioskodawczynię.Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego pominięcie dowodu z powodu dostatecznego wyjaśnienia spornych okoliczności dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy okoliczności, na które dalszy dowód został powołany, są zdaniem sądu wyjaśnione z wynikiem zgodnym z twierdzeniem strony powołującej dowód. W takim bowiem tylko przypadku dalsze dowody są zbędne - skoro zmierzają do tego samego rezultatu, który został już osiągnięty (por. orzecz. SN z dnia 26 IX 1966 r., II CR 314/66 - OSNCP 1967, poz. 39).Zaskarżony wyrok narusza również interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, skoro wydany został przed wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy - decydujących o zapewnieniu pracownikom należytej ochrony prawnej przed nieuzasadnionym zwolnieniem z powodu krytyki kierownictwa zakładu pracy.Dlatego też przy ponownym rozpoznaniu sprawy Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych winien mieć powyższe okoliczności na uwadze oraz dopuścić dowody zgłoszone przez wnioskodawczynię celem dokonania prawidłowych ustaleń i orzeczenia o zasadności roszczenia wnioskodawczyni.Z powyższych względów i na podstawie art. 277 § 2 i 3 k.p.c. w związku z art. 422 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy zadecydował jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I PRN 79/84 1984-06-13Czy sąd pracy, rozpatrując sprawę o przywrócenie do pracy pracownika na stanowisku kierowniczym, naruszył przepisy postępowania, nie wyjaśniając wszechstronnie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nie dopuszczając…
- I PK 223/14 2015-03-17Czy pracodawca ma prawo stosować surowsze kryteria oceny pracownika zatrudnionego na stanowisku kierowniczym w kontekście uzasadnienia wypowiedzenia umowy o pracę, nawet jeśli jedna z przyczyn wypowiedzenia nie jest samo…
- I PK 156/10 2011-01-07Czy zachowanie pracownika, polegające na krytyce przełożonego w obecności osoby trzeciej oraz na złożeniu obraźliwego sprzeciwu od kary porządkowej, stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę, zwłaszcza w…
- I PK 342/14 2015-12-09Czy pracodawca, dokonując wypowiedzenia umowy o pracę pracownikowi przywróconemu do pracy prawomocnym wyrokiem sądu, jest zobowiązany do wskazania w piśmie wypowiadającym umowy o pracę konkretnych i weryfikowalnych kryte…
- I PK 44/12 2012-07-18Czy wypowiedzenie warunków pracy i płacy, a następnie rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z pracownikiem, który zgłaszał nieprawidłowości w funkcjonowaniu zakładu pracy, było uzasadnione i zgodne z prawem?
Powołane przepisy
art. 45art. 47art. 55art. 277 § 2art. 422 § 2 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026.