I PRN 140/82
WyrokIzba Cywilna1982-12-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ocenie zasadności wypowiedzenia umowy o pracę pracownikowi należy uwzględniać wyłącznie jego sytuację osobistą i rodzinną, czy również jego obiektywną przydatność do pracy i stosunek do obowiązków pracowniczych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przy ocenie zasadności wypowiedzenia umowy o pracę istotne znaczenie ma nie tylko sytuacja osobista i rodzinna pracownika, ale również jego obiektywna przydatność do wykonywania pracy na danym stanowisku oraz stosunek do ciążących na nim obowiązków pracowniczych. Nie można wymagać od pracodawcy zatrudniania pracownika, który nie jest w stanie sprostać obowiązkom związanym ze stanowiskiem, nawet jeśli znajduje się w trudnej sytuacji osobistej lub rodzinnej.Stan faktyczny
Terenowa Komisja Odwoławcza do Spraw Pracy przywróciła pracownika do pracy, uznając wypowiedzenie umowy za nieuzasadnione i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, biorąc pod uwagę jego trudną sytuację rodzinną. Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając Komisji nieuwzględnienie zarzutów pracodawcy dotyczących nierzetelności i niesolidności pracownika. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie Terenowej Komisji Odwoławczej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN B. Błachowska. Sędziowie SN: E. Brzeziński (sprawozdawca), J. Myślicki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Józefa P. przeciwko Państwowemu Ośrodkowi Maszynowemu w L. o przywrócenie do pracy na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych od orzeczenia Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy w Limanowej z dnia 19 sierpnia 1982 r. uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy w Limanowej do ponownego rozpatrzenia.Uzasadnienie faktyczneTerenowa Komisja Odwoławcza do Spraw Pracy orzeczeniem z dnia 19.VIII.1982 r. przywróciła wnioskodawcę do pracy w pozwanym Państwowym Ośrodku Maszynowym na dotychczasowe stanowisko kierowcy, uznając wypowiedzenie mu umowy o pracę za nieuzasadnione i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Komisja wzięła pod uwagę, że wnioskodawca ma na utrzymaniu nie pracującą żonę oraz sześcioro małoletnich dzieci w wieku od 8 miesięcy do 9 lat oraz posiada jedynie niewielkie gospodarstwo rolne o powierzchni 1,5 ha, które jest zbyt małe, aby dało utrzymanie jego rodzinie. Z uwagi na powyższe Komisja uznała, że redukcja etatów polegająca na zwolnieniu m.in. trzech spośród dziesięciu kierowców nie powinna objąć wnioskodawcy i nic nie stoi na przeszkodzie, by zakład pracy powierzył wnioskodawcy inne stanowisko pracy.W rewizji nadzwyczajnej wniesionej do Sądu Najwyższego dnia 13.XII.1982 r. Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych domaga się uchylenia powyższego orzeczenia i przekazania sprawy Komisji Odwoławczej do ponownego rozpatrzenia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodzić się należy z zarzutem rewizji nadzwyczajnej, że w dotychczasowym postępowaniu Komisja Odwoławcza oceniła jedynie sytuację rodzinną i osobistą wnioskodawcy. Nie rozpatrzyła natomiast zarzutów, jakie stawiał wnioskodawcy pozwany Państwowy Ośrodek Maszynowy w związku z zatrudnieniem wnioskodawcy w tym Ośrodku, mianowicie zarzutu nierzetelności i niesolidności, braku dbałości o sprzęt, małej wydajności pracy, dokonywania nieterminowo wpłat do kasy POM z pieniędzy pobieranych od ludności za usługi transportowe i zalegania z wpłatami z tego tytułu na kwotę 27.064 zł.W sytuacji takiej nie można uznać sprawy za dojrzałą do merytorycznego rozstrzygnięcia. Sytuacja osobista i rodzinna pracownika oczywiście ma istotne znaczenie przy ocenie zasadności wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę, nie mniejsze znaczenie ma jednak również obiektywna przydatność pracownika do wykonywania pracy na stanowisku, na którym został zatrudniony, oraz stosunek pracownika do ciążących na nim obowiązków pracowniczych. Nie można wymagać od zakładu pracy, by zatrudniał pracownika przez nie ograniczony żadnym terminem czas na określonym stanowisku pracy, jeżeli obowiązkom związanym z tym stanowiskiem pracownik nie chce bądź nie może podołać, choćby znajdował się on w trudnej sytuacji osobistej lub rodzinnej.W uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej należało więc na podstawie art. 277 k.p. w zw. z art. 422 § 2 k.p.c. uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy do ponownego rozpatrzenia.
Powiązane orzeczenia
- I PRN 61/85 1985-08-02Czy wypowiedzenie umowy o pracę pracownikowi, który odmówił podjęcia pracy w innej branży, jest uzasadnione, jeśli zakład pracy dąży do usprawnienia swojej działalności i racjonalnego zatrudnienia?
- I PK 156/10 2011-01-07Czy zachowanie pracownika, polegające na krytyce przełożonego w obecności osoby trzeciej oraz na złożeniu obraźliwego sprzeciwu od kary porządkowej, stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę, zwłaszcza w…
- I PRN 94/79 1979-11-07Czy wypowiedzenie umowy o pracę z powodu niskiej wydajności pracy, przy uwzględnieniu długiego stażu pracy i dobrej opinii pracownika, może być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego?
- I PKN 240/98 1998-07-09Czy uzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę, które pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, powinno być oceniane wyłącznie z perspektywy sytuacji pracownika, z pominięciem uzasadnionego interesu pracod…
- I PR 412/69 1970-01-21Czy sąd może ocenić zasadność wypowiedzenia umowy o pracę, jeśli pracownik nie należy do grupy objętej szczególną ochroną i czy sąd może zastąpić ocenę pracodawcy zawartą w opinii pracowniczej własną oceną kwalifikacji p…
Powołane przepisy
art. 277 KPart. 422 § 2 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.