I PRN 94/79
WyrokIzba Cywilna1979-11-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wypowiedzenie umowy o pracę z powodu niskiej wydajności pracy, przy uwzględnieniu długiego stażu pracy i dobrej opinii pracownika, może być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił wyrok przywracający pracownika do pracy, uznając, że Okręgowy Sąd Pracy nie zebrał wystarczających dowodów na poparcie swojego stanowiska. Sąd Najwyższy podkreślił, że przydatność pracownika ocenia się przede wszystkim na podstawie aktualnego stosunku do pracy, a długi staż i sytuacja osobista mogą przemawiać na jego korzyść tylko wtedy, gdy obowiązki są wykonywane rzetelnie lub gdy niewykonywanie ich wynika z obiektywnych okoliczności. W przypadku pracownika, dokumentacja wskazywała na liczne przypadki nienależytego wykonywania obowiązków, co podważało ocenę sądu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Pracownik zatrudniony na pół etatu otrzymał wypowiedzenie umowy o pracę z powodu niskiej wydajności. Terenowa Komisja Odwoławcza oddaliła wniosek o przywrócenie do pracy. Okręgowy Sąd Pracy przywrócił pracownika do pracy, uznając wypowiedzenie za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego ze względu na długi staż pracy, dobrą opinię i sytuację osobistą pracownika. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając rażące naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN M. Rafacz-Krzyżanowska.Sędziowie SN: Z. Świeboda (sprawozdawca), E. Jachczyk.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, Z. Oborskiego, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Janusza P. przeciwko Zakładom Włókien Chemicznych w T. o przywrócenie do pracy, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu z dnia 6 lutego 1979 r.uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePozwane Zakłady pismem z dnia 19.IX.1978 r. wypowiedziały wnioskodawcy - zatrudnionemu w charakterze elektryka na pół etatu - umowę o pracę ze skutkiem na dzień 31.X.1978 r. Przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę była mała wydajność pracy.Terenowa Komisja Odwoławcza do Spraw Pracy oddaliła wniosek o przywrócenie do pracy. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zaś wyrokiem z dnia 6.II.1979 r. zmienił orzeczenie Terenowej Komisji Odwoławczej i przywrócił wnioskodawcę do pracy w pozwanych Zakładach. W uzasadnieniu wyroku Sąd Pracy podkreślił stosunkowo długi staż pracy wnioskodawcy, jego dobrą opinię oraz sytuację osobistą, które pozwalają uznać wypowiedzenie umowy o pracę za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.W rewizji nadzwyczajnej Prokurator Generalny PRL wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpoznania. Prokurator Generalny zarzuca rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 245 pkt 1 k.p. i art. 55 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych w związku z art. 45 k.p.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył, co następuje:Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem jest uprawnieniem każdej strony stosunku pracy. Kierownik zakładu pracy, na którym ciąży odpowiedzialność za właściwy dobór i kształtowanie składu załogi pracowniczej w celu realizacji planowych zadań, stwierdziwszy nieprzydatność wnioskodawcy z powodu małej wydajności jego pracy, mógł wypowiedzieć mu umowę o pracę. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie zdaje się wynikać, że wnioskodawca na mało pracochłonne i skomplikowane czynności zużywał znaczną ilość czasu.Jeżeli jednak Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych miał wątpliwości co do trafności decyzji pozwanego zakładu pracy w przedmiocie wypowiedzenia umowy o pracę, należało dokładnie zbadać sposób wywiązywania się przez wnioskodawcę z obowiązków pracowniczych przez przeprowadzenie dowodu z kart pracy z ostatniego okresu oraz przesłuchanie jako świadków jego bezpośrednich przełożonych (mistrza, brygadzisty, kierownika działu). Na konieczność przeprowadzenia tych dowodów wskazuje treść dokumentów znajdujących się w aktach osobowych wnioskodawcy świadcząca o licznych przypadkach niesolidnego wykonywania przez niego obowiązków pracowniczych.W świetle znajdujących się w aktach osobowych wnioskodawcy dokumentów o nienależytym wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych zastrzeżenia może nasuwać stanowisko Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, iż wnioskodawca ostatnio miał dobrą opinię, co łącznie z 10-letnim stażem pracy pozwala uznać dokonane wypowiedzenie umowy o pracę za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.Przydatność pracownika do pracy ocenia się przede wszystkim na podstawie aktualnego jego stosunku do pracy, natomiast długi staż pracy i szczególna sytuacja osobista mogłaby przemawiać na jego korzyść tylko wówczas, gdyby swoje obowiązki pracownicze wykonywał w sposób rzetelny, albo gdyby niewykonywanie ich w sposób zadowalający podyktowane było wyjątkowymi - z reguły obiektywnymi - okolicznościami.Tymczasem z akt osobowych wnioskodawcy wynika, że już w dniu 31.XII.1977 r. kierownik działu usług bytowych wystąpił do działu kadr z wnioskiem o rozwiązanie z wnioskodawcą umowy o pracę ze względu na małą przydatność spowodowaną niskim poziomem wiedzy fachowej oraz bardzo skromnym doświadczeniem warsztatowym, pomimo długiego stażu pracy.W dniu 4.I.1978 r. starszy mistrz C. zwracał się do kierownika działu usług bytowych o rozwiązanie z wnioskodawcą umowy o pracę lub przesunięcie go na inne stanowisko, ponieważ dnia 30.XII.1977 r. w godzinach od 10 do 15 nie pracował, a tylko spędzał czas w świetlicy, w dniu 31.XII.1977 r. prawie nic nie zrobił. W ocenie starszego mistrza C. wnioskodawca jest słabym fachowcem, a do tego jeszcze odciąga innych pracowników od pracy. W dniu 24.VIII.1978 r. Administracja Domów Mieszkalnych poinformowała dział usług bytowych o przypadku niewykonania przez wnioskodawcę napraw instalacji elektrycznej. Wreszcie w piśmie z dnia 9.IX.1978 r. kierownik działu usług bytowych stwierdził, iż polecenia wydane przez mistrza i brygadzistę wnioskodawca wykonuje opieszale i niedokładnie, w pracy wymaga stałego nadzoru, swoim zaś stosunkiem do pracy i postawą wobec przełożonych gorszy pozostałych pracowników.Skoro Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nie przeprowadził wskazanych dowodów mogących uzasadniać odmienne stanowisko w sprawie, zasadnie w rewizji nadzwyczajnej podniesiono, iż zaskarżony wyrok wydany został z rażącym naruszeniem powołanych w tej rewizji przepisów prawa.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 277 § 2 k.p., art. 422 § 2 k.p.c. i art. 277 § 3 k.p.).
Powiązane orzeczenia
- I PRN 140/82 1982-12-29Czy przy ocenie zasadności wypowiedzenia umowy o pracę pracownikowi należy uwzględniać wyłącznie jego sytuację osobistą i rodzinną, czy również jego obiektywną przydatność do pracy i stosunek do obowiązków pracowniczych?
- I PRN 138/84 1984-10-18Czy pracownik na stanowisku kierowniczym, który nienależycie wykonuje swoje obowiązki, może skutecznie powoływać się na zasady współżycia społecznego lub staż pracy, aby uznać wypowiedzenie umowy o pracę za bezskuteczne?
- I PK 156/10 2011-01-07Czy zachowanie pracownika, polegające na krytyce przełożonego w obecności osoby trzeciej oraz na złożeniu obraźliwego sprzeciwu od kary porządkowej, stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę, zwłaszcza w…
- III PRN 63/66 1966-10-17Czy wypowiedzenie umowy o pracę pracownikowi, który zgłosił nadużycia w zakładzie pracy, może być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, nawet jeśli formalnie zachowano procedury wypowiedzenia?
- I PRN 91/77 1977-07-12Czy wypowiedzenie umowy o pracę z powodu krytyki kierownictwa zakładu pracy, która okazała się uzasadniona, może stanowić podstawę do przywrócenia do pracy?
Powołane przepisy
art. 245 pkt 1 KPart. 55art. 45 KPart. 277 § 2 KPart. 422 § 2 KPCart. 277 § 3 KP§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.