I PR 5/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN M. Rafacz-Krzyżanowska (sprawozdawca). Sędziowie SN: J. Knap, Z. Zaziemski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Antoniego K. przeciwko Krajowej Spółdzielni Usług Kominiarskich w W. o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia warunków płacy na skutek odwołania wnioskodawcy od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 28 października 1977 r.oddalił odwołanie.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca, zatrudniony w pozwanej Krajowej Spółdzielni Pracy Usług Kominiarskich jako radca prawny, domagał się uznania za bezskuteczne wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracy i płacy. W uzasadnieniu wniosku podał, iż strona pozwana dnia 26.VIII.1977 r. wypowiedziała wnioskodawcy ze skutkiem na dzień 30.XI.1977 r. dotychczasowe warunki płacy w części dotyczącej 5% dodatku za koordynację pracy radców prawnych oddziałów okręgowych, motywując wypowiedzenie utratą mocy obowiązującej przepisów przewidujących powyższy dodatek. Wobec tego, iż przepisy te nie zostały uchylone, wnioskodawca zaś istotnie wykonuje funkcję koordynatora pracy radców prawnych, brak było uzasadnionych podstaw do dokonania wypowiedzenia.Strona pozwana, wnosząc o oddalenie wniosku, zarzuciła, że wypowiedzenie warunków płacy uzasadnione jest wobec uchylenia przewidujących dodatek przepisów uchwały Zarządu Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy nr 41 z dnia 24 marca 1964 r.Terenowa Komisja Odwoławcza do spraw Pracy przedstawiła sprawę Sądowi celem przejęcia jej do rozpoznania ze względu na występujące w sprawie poważne wątpliwości prawne.Uzasadnienie prawneSąd przejął sprawę do rozpoznania i ustalił, co następuje:Niesporne są między stronami okoliczności faktyczne sprawy, a w szczególności zatrudnienie wnioskodawcy u strony pozwanej jako radcy prawnego oraz wykonywanie przez niego koordynacji pracy radców prawnych, zatrudnionych w pozwanej spółdzielni. Niesporne jest również zachowanie przez stronę pozwaną przepisów kodeksu pracy odnośnie do trybu złożenia wypowiedzenia warunków wynagrodzenia. Spór między stronami sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy przepisy prawne stanowiące o dodatku za koordynację zachowały moc obowiązującą. Uprawnienie do powyższego dodatku dla radców prawnych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych spółdzielczości pracy wprowadzone zostało uchwałą Zarządu Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy nr 41 z dnia 24 marca 1964 r. w sprawie zasad wynagradzania radców prawnych i referentów prawnych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych spółdzielczości pracy (Biuletyn Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy z 1964 r. Nr 6, poz. 16). Stosownie do § 6 ust. 1 powyższej uchwały w zakładzie pracy zatrudniającym co najmniej dwóch radców prawnych, radcy prawnemu koordynującemu ich pracę przysługuje dodatek w wysokości 5% wynagrodzenia zasadniczego. Uchwała ta wydana została na podstawie § 15 uchwały nr 400 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 1963 r. w sprawie zasad wynagradzania radców prawnych i referentów prawnych (M.P. Nr 93, poz. 430).Z dniem 10 czerwca, z mocą od 1 czerwca 1974 r., weszła w życie uchwała nr 73 Zarządu Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy w sprawie zasad wynagradzania członków i pracowników zatrudnionych w spółdzielniach pracy wykonujących usługi dla ludności (Biuletyn CZSP z 1974 r. Nr 24/25, poz. 72). Uchwała ta reguluje kompleksowe zasady wynagradzania objętych nią pracowników. Z mocy § 1 ust. 1 uchwały w związku z pkt IV załącznika nr 1 do uchwały jej przepisami objęci zostali pracownicy strony pozwanej, w tym również radcowie prawni, co do których zasady wynagradzania określone zostały w załączniku nr 6 do uchwały. Przepisy załącznika nr 6 nie przewidują dodatku za koordynację dla radcy prawnego.W myśl § 18 omawianej uchwały w stosunku do pracowników objętych jej przepisami nie stosuje się dotychczasowych przepisów i decyzji ustalających podwyższone wynagrodzenia specjalne oraz dodatki do płac nie wynikające z postanowień uchwały. Z mocy więc § 18 przepisy uchwały dotyczące dodatku za koordynację straciły moc obowiązującą. Przepis § 18 zawiera generalną klauzulę uchylającą w odniesieniu do objętych uchwałą pracowników wszelkie dotychczasowe przepisy traktujące o dodatkach do płac. Jest to logiczną konsekwencją całościowego unormowania zasad wynagradzania wszystkich - poza wyraźnie wyłączonymi - pracowników zatrudnionych w usługowych spółdzielniach pracy. Brak więc podstaw do przyjęcia, by w odniesieniu do radców prawnych poprzedni przepis przewidujący dodatek do wynagrodzenia nie utracił mocy obowiązującej wbrew wyraźnemu brzmieniu § 18 uchwały z dnia 10 czerwca 1974 r.W związku z powyższym Sąd Pracy oddalił żądanie wnioskodawcy.Od wyroku tego złożył odwołanie wnioskodawca, domagając się zmiany wyroku oraz ustalenia, że w świetle obowiązujących przepisów w spółdzielczości pracy przysługuje mu dodatek koordynacyjny.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Okoliczności faktyczne sprawy są niesporne i zostały prawidłowo ustalone w zaskarżonym wyroku.Jak słusznie podniósł skarżący, istota zagadnienia sprowadza się do wyjaśnienia, czy w świetle przepisów prawnych obowiązujących w spółdzielczości pracy od 1977 r. radcy prawnemu przysługuje dodatek koordynacyjny. W tym przedmiocie zarówno wnioskodawca, jak również Sąd Pracy powołują się na nie obowiązujące w tym okresie (1977 r.) przepisy prawne. Wnioskodawca wywodzi swe uprawnienie z § 6 uchwały Zarządu Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy nr 41 z dnia 24 marca 1964 r. (Biuletyn Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy Nr 6, poz. 16), natomiast Sąd Pracy upatruje braku tych uprawnień w § 18 uchwały nr 73 Zarządu Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy z dnia 10 czerwca 1974 r. (Biuletyn Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy Nr 24/25, poz. 72), który zdaniem Sądu Pracy uchylił moc obowiązującą § 6 uchwały nr 41 z dnia 24 marca 1964 r.Zarówno Sąd Pracy, jak również skarżący pomijają jednak, że zgodnie z art. 28 ust. 2 układu zbiorowego pracy spółdzielczości pracy z dnia 6 maja 1975 r. (Biuletyn Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy Nr 13, poz. 55) z dniem 6.V.1975 r. utraciły moc wszelkie poprzednie przepisy wydane przez Zarząd Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy, regulujące szczegółowe warunki wynagradzania pracowników spółdzielczości pracy. Jak wynika przy tym z załącznika nr 3 do części II wspomnianego układu pracy z dnia 6 maja 1975 r., układem tym zostali objęci pracownicy zatrudnieni m.in. w spółdzielniach pracy wykonywających usługi kominiarskie (§ 1). Tym samym więc cytowany układ dotyczy również wnioskodawcy, jako zatrudnionego w Krajowej Spółdzielni Pracy Usług Kominiarskich. W związku z powyższym trzeba stwierdzić, że po wejściu w życie zbiorowego układu pracy z dnia 6 maja 1975 r. - z mocy art. 28 ust. 2 tegoż układu - przestały obowiązywać w zakresie wynagradzania pracowników wszelkie poprzednio obowiązujące w tym przedmiocie uchwały Zarządu Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy. Tym samym więc w 1977 r. nie obowiązywała ani uchwała Zarządu Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy nr 41 z dnia 24 maja 1964 r., na którą powołuje się skarżący, ani uchwała nr 73 Zarządu Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy z dnia 10 czerwca 1974 r., na którą powołuje się Sąd Pracy.Wobec uchylenia przez układ zbiorowy wymienionych uchwał istota zagadnienia sprowadza się do wyjaśnienia, czy postanowienia zbiorowego układu pracy z dnia 6 maja 1975 r. przewidują dla radców prawnych dodatek koordynacyjny. W tym przedmiocie trzeba stwierdzić, że stosownie do § 1 zał. nr 3 do części II układu zbiorowego z dnia 6.V.1975 r. pracownicy objęci tym układem, a więc również wnioskodawca, wynagradzani są według zasad ustalonych w załączniku nr 2 do części II układu z dnia 6.V.1975 r. Załącznik ten - jakkolwiek normuje wynagrodzenie radców prawnych (rozdział V § 2 zawierający taryfikator kwalifikacyjny) - nie przewiduje dla radcy prawnego dodatku koordynacyjnego.W tym stanie rzeczy należy dojść do wniosku, że w świetle układu zbiorowego pracy dla pracowników spółdzielczości pracy z dnia 6 maja 1975 r. (Biuletyn Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy Nr 13, poz. 55) radcy prawnemu koordynującemu pracę innych radców prawnych nie przysługuje z tego tytułu dodatek koordynacyjny.W związku z powyższym Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.