I PR 50/76
WyrokIzba Cywilna1976-05-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, wypłacane przez inny podmiot niż bezpośredni pracodawca, powinno być uwzględniane przy obliczaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, nawet jeśli jest wypłacane przez inny podmiot niż bezpośredni pracodawca (w wyniku umowy zlecenia między pracodawcą a organizatorem imprezy), stanowi wynagrodzenie za pracę świadczoną na rzecz pracodawcy i nie może być pominięte przy obliczaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy. Praktyka pracodawcy polegająca na przerzuceniu wypłaty tego wynagrodzenia na inną jednostkę nie może pozbawić pracownika jego uprawnień wynikających ze stosunku pracy.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się zasądzenia reszty wynagrodzenia za urlop oraz nakazania zamieszczenia w wykazie zarobków wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. Pracował jako kierownik zespołu muzycznego, wykonując pracę w ramach programu rozrywkowego organizowanego przez inną firmę. Wynagrodzenie za próby do tego programu było wypłacane przez organizatora, ale na podstawie raportów pozwanego przedsiębiorstwa. Pozwane przedsiębiorstwo kwestionowało uwzględnienie tego wynagrodzenia przy obliczaniu urlopu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił odwołanie pozwanego Przedsiębiorstwa, utrzymując w mocy zaskarżone orzeczenie Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Zieliński (sprawozdawca). Sędziowie: W. Formański, Z. Zaziemski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Jana W. przeciwko Przedsiębiorstwu Gastronomicznemu w W. o wynagrodzenie za urlop na skutek odwołania pozwanego Przedsiębiorstwa od orzeczenia Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 25 października 1975 r.oddalił odwołanie.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca domagał się zasądzenia od pozwanego Przedsiębiorstwa na jego rzecz kwoty 6.220 zł z odsetkami tytułem reszty wynagrodzenia za urlop w latach 1974 i 1975 oraz nakazania pozwanemu Przedsiębiorstwu zamieszczenia w wykazie zarobków dla celów rentowych wynagrodzenia za godziny nadliczbowe przepracowane w czasie 1.V.1974 r. do 30.IV.1975 r. w łącznej kwocie 27.080 zł.Zakładowa Komisja Rozjemcza przedstawiła sprawę do rozpoznania Sądowi Pracy w trybie art. 263 k.p.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie, przejąwszy sprawę do rozpoznania, zasądził na rzecz wnioskodawcy od pozwanego Przedsiębiorstwa 6.220 zł z 8% od dnia 11.VI.1975 r. oraz oddalił wniosek w pozostałej części, a rozstrzygnięcie to uzasadnił następująco:Wnioskodawca był zatrudniony w pozwanym Przedsiębiorstwie na stanowisku kierownika zespołu muzycznego w restauracji "Kongresowa" w W.Zgodnie z zawartą umową o pracę wnioskodawca otrzymywał wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 3.100 zł, dodatek funkcyjny 300 zł, dodatek 5% płacy zasadniczej za staż pracy, dodatek za repertuar 31 zł oraz dodatek za czas pracy w porze nocnej po godzinie 22. Wnioskodawca pracował 7 godzin dziennie, przy czym za ostatnie dwie godziny otrzymywał 100-procentowy dodatek. W ramach 7-godzinnego dnia pracy wnioskodawca pracował od godziny 20 do godziny 3 rano.W tym czasie grał i kierował zespołem muzycznym także podczas programu rozrywkowego, który na zlecenie pozwanego Przedsiębiorstwa organizowało Stołeczne Przedsiębiorstwo Imprez Estradowych. Wynagrodzenie za pracę podczas rannych prób do tego programu wypłacał wnioskodawcy organizator programu rozrywkowego, a nie zakład pracy. Wysokość tego wynagrodzenia określana była według zarobków wnioskodawcy pobieranych w pozwanym Przedsiębiorstwie i w sposób przewidziany dla obliczania wynagrodzenia za godziny nadliczbowe.Podstawę do wypłaty wnioskodawcy wynagrodzenia stanowiły raporty sporządzane przez pozwane Przedsiębiorstwo po przeprowadzonych próbach. Sąd Wojewódzki uznał, że skoro praca wnioskodawcy świadczona podczas programu rozrywkowego organizowanego przez Stołeczne Przedsiębiorstwo Imprez Estradowych wynagradzana była przez pozwane Przedsiębiorstwo, to na takich samych zasadach należało wypłacać wynagrodzenie za pracę podczas prób do tego programu.Ponieważ pozwane Przedsiębiorstwo nie kwestionowało wyliczenia dochodzonej sumy Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanego Przedsiębiorstwa na rzecz wnioskodawcy 6.220 zł tytułem uzupełniającego wynagrodzenia za urlop z mocy art. 172 k.p.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił pozostałe żądanie wnioskodawcy, uznając, że określenie wysokości wynagrodzenia dla celów rentowych należy do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i dopiero odwołanie od decyzji ZUS-u może być rozpoznane przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. W tej zatem części wniosek podlega oddaleniu.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę na skutek odwołania pozwanego Przedsiębiorstwa, w którym zawarty jest wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie wniosku w całości, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Pozwane Przedsiębiorstwo podnosi w odwołaniu te same zarzuty, na które powołał się w postępowaniu przed Okręgowym Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sąd ten zaś w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia już się do nich ustosunkował i niewadliwie ocenił.Wnioskodawca rzeczywiście brał udział w przygotowaniach programu rozrywkowego organizowanego przez Stołeczne Przedsiębiorstwo Imprez Estradowych, które obliczało we własnym zakresie wynagrodzenie wnioskodawcy za udział w próbach i wypłacało je wnioskodawcy z własnych funduszów.Z zeznań świadka Marii W., starszego inspektora do spraw działalności rozrywkowej pozwanego Przedsiębiorstwa, wynika, że w poprzednich latach wnioskodawca otrzymał wynagrodzenie za udział w próbach do programu rozrywkowego od organizatora tego programu i od pozwanego Przedsiębiorstwa, co zostało zakwestionowane przez Wydział Finansowy, który wskazał na niedopuszczalność podwójnego wynagrodzenia wnioskodawcy za te same godziny pracy przez zakład pracy i przez Stołeczne Przedsiębiorstwo Imprez Estradowych.Pozwane Przedsiębiorstwo dopiero od daty kontroli Wydziału Finansowego zaprzestało wypłacania wnioskodawcy wynagrodzenia za pracę podczas tych prób, ale nadal należność wnioskodawcy za te prace przekazywało przelewem Stołecznemu Przedsiębiorstwu Imprez Estradowych, które z kolei wypłacało je wnioskodawcy.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych niewadliwie ocenił, że wprowadzona w pozwanym Przedsiębiorstwie powyższa praktyka nie może szkodzić interesom pracownika, gdyż wynagrodzenie muzyka za pracę w czasie prób do programu rozrywkowego organizowanego nie przez zakład pracy, lecz przez inną jednostkę jest wynagrodzeniem za pracę wykonywaną na rzecz zakładu pracy, i że praca ta powinna być wynagradzana w taki sam sposób jak praca muzyka podczas programu rozrywkowego.Sąd Najwyższy podziela powyższe stanowisko zaskarżonego wyroku, gdyż za takim rozwiązaniem przemawiały dodatkowo jeszcze następujące argumenty:Według zeznań świadka Barbary P., pracownika Stołecznego Przedsiębiorstwa Imprez Estradowych, pozwane Przedsiębiorstwo zlecało swoim pracownikom, członkom zespołu muzycznego, branie udziału w próbach koniecznych do opracowania programu rozrywkowego "Estrady". Wnioskodawca nie mógł odmówić udziału w tych czynnościach bez narażenia się na ujemne dla niego konsekwencje ze strony zakładu pracy. Zespół muzyczny, którego kierownikiem był wnioskodawca, wykonywał partie muzyczne dla programu rozrywkowego podczas występów w lokalu i z konieczności musiał brać udział w przygotowaniu tego programu. Udział innego zespołu muzycznego w próbach i innego w występach w lokalu byłby pozbawiony sensu.Nie można zatem aprobować poglądu odwołującego się i świadka Marii W., że poza sferą zainteresowań pozwanego Przedsiębiorstwa było, jaki zespół muzyczny będzie zaangażowany dla programu rozrywkowego "Estrady". Wszakże pozwane Przedsiębiorstwo wypłacało całemu zespołowi muzycznemu wynagrodzenie w ramach umowy o pracę za uczestnictwo w programie rozrywkowym "Estrady" podczas występów wieczornych w lokalu. Nie mogło zatem w wytworzonej sytuacji nastąpić wyłączenie od udziału w próbach do tego programu zespołu muzycznego kierowanego przez wnioskodawcę.Okoliczność, że pozwane Przedsiębiorstwo płaciło za próby orkiestry rachunki zbiorowe "Estrady" z funduszu obrotowego w wykonaniu umowy zlecenia zawartej z "Estradą", nie może mieć istotnego wpływu na ocenę charakteru wypłacanego wnioskodawcy wynagrodzenia.Członkom zespołu muzycznego, zatrudnionym przez przedsiębiorstwo gastronomiczne i opłacanym w ramach umowy o pracę za wykonywanie partii muzycznych w czasie programu rozrywkowego organizowanego przez przedsiębiorstwo imprez estradowych, należy się od zakładu pracy wynagrodzenie za uczestnictwo w przygotowaniu tego programu rozrywkowego (próby orkiestry z wykonawcami programu - artystami). Przysługująca członkom zespołu muzycznego z tego tytułu należność jest wynagrodzeniem za pracę niezależnie od tego, czy próby orkiestry odbywały się w ramach ustalonego w umowie czasu pracy czy też w godzinach nadliczbowych.Wynagrodzenie to nie przestaje być wynagrodzeniem za pracę, choćby - w następstwie zawartej umowy pomiędzy zakładem pracy a organizatorem imprezy rozrywkowej - wypłacane było członkom zespołu muzycznego nie przez zakład pracy, lecz przez organizatora tej imprezy.Zakład pracy nie może pominąć tego wynagrodzenia przy określaniu wysokości należnego członkom zespołu muzycznego wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nie naruszył więc § 6 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 21 października 1974 w sprawie pracowniczych urlopów wypoczynkowych, na co powołuje się w odwołaniu pozwane Przedsiębiorstwo, które - przez zawarcie z inną jednostką organizacyjną umowy zlecenia - przerzuciło na tę jednostkę wypłatę należnego członkom zespołu muzycznego od zakładu pracy wynagrodzenia za próby orkiestry i w ten sposób pozbawiło swych pracowników przysługujących im uprawnień wynikających z łączącego strony stosunku pracy.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy z mocy art. 74 § 2 w związku z art. 61 ustawy o o.s.p. i u.s. oddalił odwołanie wskutek braku podstaw do jego uwzględnienia.
Powiązane orzeczenia
- I PZP 39/76 1976-10-08Czy pracownikowi przysługuje uwzględnienie w podstawie wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, które zostało wypłacone przez inne przedsiębiorstwo, do którego zakład…
- III PRN 27/67 1967-10-01Jak należy obliczyć wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze godzin w ciągu miesiąca, ale przez cały miesiąc kalendarzowy?
- III PRN 27/67 1967-10-07Jak należy obliczyć wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze godzin w ciągu miesiąca, ale w pełnym wymiarze godzin dziennie w dniach faktycznie przepracowanych?
- I PZP 33/79 1979-12-09Czy wynagrodzenie wypłacone gospodarzowi domu z funduszu osobowego za dodatkową pracę, świadczoną w ramach zastępowania innego gospodarza na podstawie dodatkowej umowy o pracę, podlega uwzględnieniu przy ustalaniu podsta…
- III PZP 26/66 1966-08-17Jak należy obliczać wynagrodzenie za urlop dla pracownika, który bezpośrednio przed udzieleniem mu urlopu w zakładzie macierzystym przebywał na delegacji w innym zakładzie i tam pobierał wynagrodzenie?
Powołane przepisy
art. 263 KPart. 172 KPart. 74 § 2art. 61§ 6§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.