I PZP 33/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN K. Zieliński (sprawozdawca). Sędziowie SN: W. Dębicka, S. Perestaj.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, K. Soboty, w sprawie z wniosku Stanisława J. przeciwko Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "Lokator" w Ł. o wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi postanowieniem z dnia 22 maja 1979 r., do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"1. Czy wynagrodzenie wypłacone gospodarzowi domu z funduszu osobowego za dodatkową pracę, świadczoną w ramach zastępowania innego gospodarza, podlega uwzględnieniu przy ustalaniu podstawy do wyliczenia wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy?W przypadku negatywnej odpowiedzi na powyższe pytanie:2. Czy podstawą zaliczenia dodatkowego wynagrodzenia przy ustalaniu przeciętnego zarobku z okresu poprzedzającego urlop może być dodatkowo zawarta umowa o pracę?"powziął następującą uchwałę:Do podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy udzielony dozorcy domu z tytułu zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy nie wlicza się wynagrodzenia wypłaconego mu za pracę wykonaną w związku z zawarciem przez niego z tym samym zakładem pracy dodatkowej umowy o pracę na czas urlopu innego dozorcy. Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca, zatrudniony w pozwanej Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "Lokator" w Ł., złożył do Zakładowej Komisji Rozjemczej wniosek o przyznanie mu wyższego wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy udzielony mu w lipcu 1978 r. i twierdził, że jako gospodarz bloku pracował dodatkowo w czerwcu 1978 r. w innych blokach w okresie urlopu innego dozorcy, Mariana N., na podstawie dodatkowej umowy zawartej między stronami za wynagrodzeniem określonym według zarobków, to jest 3.045 zł.Zakładowa Komisja Rozjemcza uwzględniła wniosek, przyjmując, że zmienne składniki wynagrodzenia za okresy nie dłuższe niż jeden miesiąc powinny być obliczone na podstawie przeciętnego wynagrodzenia wypłaconego w ciągu trzech miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu, wobec czego przy obliczaniu wynagrodzenia za urlop należy uwzględnić także wynagrodzenie, jakie wnioskodawca uzyskał w czerwcu 1978 r. za pracę świadczoną w ramach zawartej dodatkowo umowy za czas urlopu innego dozorcy.W odwołaniu od powyższego orzeczenia pozwana Spółdzielnia wniosła o jego zmianę i oddalenie wniosku, zarzucając naruszenie § 6 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 21 października 1974 r. w sprawie pracowniczych urlopów wypoczynkowych (Dz. U. Nr 43, poz. 259). Zdaniem odwołującej się wypłacone wynagrodzenie za pracę świadczoną dodatkowo w okresie urlopu innego dozorcy bloków jako świadczenie nieperiodyczne nie może być wliczone do podstawy wynagrodzenia za urlop.W toku rozpoznawania odwołania Okręgowy Sąd przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy o o.s.p. i u.s. budzące poważne wątpliwości zagadnienie prawne ujęte w sentencji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Potrzeba świadczenia pracy przez pracownika w większym niż zazwyczaj rozmiarze ze względu na konieczność pełnienia obowiązków przypadających innym pracownikom na czas ich urlopu wypoczynkowego praktykowana jest we wszystkich zakładach pracy, i to bez dodatkowego wynagrodzenia.W pozwanej Spółdzielni natomiast Administracja Osiedla powierzała sprzątanie i dozorowanie budynków na okres urlopu jednego dozorcy domu zatrudnionemu w tym samym zakładzie pracy innemu dozorcy, zastrzegając wykonywanie tych czynności na podstawie dodatkowo zawartej umowy o pracę za wynagrodzeniem określonym w wysokości pobieranej przez zastępowanego pracownika. Wypłata wynagrodzenia za te dodatkowe czynności uzależniona była zgodnie z umową od wykonania zleconych czynności i zatwierdzenia przez Administrację Osiedla.W uzasadnieniu przedstawionego zagadnienia prawnego Okręgowy Sąd trafnie ocenił zawartą między stronami umowę jako dodatkową umowę za czas określony i niezależną od łączącego strony odrębnego stosunku pracy, a w takim razie uzyskiwane wynagrodzenie z tej umowy nie podlega wliczeniu do wynagrodzenia za urlop należny z innego odrębnego stosunku pracy.Wnioskodawca nie uzyskał jeszcze prawa do urlopu wypoczynkowego z dodatkowego zatrudnienia (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 1977 r. V PZP 5/76, OSNCP 1977, z. 4, poz. 63), a wobec tego tym bardziej wynagrodzenie z dodatkowej umowy o pracę nie może stanowić składnika wynagrodzenia za urlop uzyskany wprawdzie w tym samym zakładzie pracy, ale z tytułu odrębnego zatrudnienia.Z tych przyczyn bez wpływu na treść udzielonej odpowiedzi pozostają rozważania zawarte w uzasadnieniu przedstawionego zagadnienia prawnego, czy wynagrodzenie za pracę świadczoną w zastępstwie urlopowanego pracownika ma charakter świadczenia nieperiodycznego lub przyznawanego na podstawie oceny całokształtu pracy pracownika albo po spełnieniu przez niego określonych warunków stanowiących podstawę dokonania wypłaty w świetle § 6 wymienionego wyżej rozporządzenia MPPiSS z dnia 21 października 1974 r., a także czy stanowiło ono zmienny składnik wynagrodzenia w rozumieniu art. 172 zdanie drugie k.p.