I PRN 106/82

WyrokIzba Cywilna1982-03-12

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy specjalne miesięczne wynagrodzenie z tytułu "Karty Skalnika" stanowi dodatek za wysługę lat w rozumieniu układu zbiorowego pracy dla przemysłu materiałów budowlanych, a jeśli tak, to czy może być wypłacane łącznie z dodatkiem za wieloletnią pracę przewidzianym w uchwale Rady Ministrów nr 240/81?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że specjalne miesięczne wynagrodzenie z tytułu "Karty Skalnika" jest dodatkiem za wysługę lat w rozumieniu układu zbiorowego pracy. W przypadku zbiegu uprawnień do tego dodatku oraz dodatku za wysługę lat przysługującego wszystkim pracownikom, wypłaca się tylko jeden, korzystniejszy dla pracownika dodatek. Uchwała Rady Ministrów nr 240/81 ustanawia nowy rodzaj świadczenia (specjalne wynagrodzenie za wieloletnią pracę), które jest wypłacane raz w roku i nie jest traktowane jako dodatek za wysługę lat, zatem wypłacane jest niezależnie od dodatku za wysługę lat.
Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się wypłaty dodatku za wieloletnią pracę na podstawie uchwały Rady Ministrów nr 240/81. Pozwany Kombinat Cementowo-Wapienny podniósł, że pracownik otrzymuje już dodatek z "Karty Skalnika", a w przypadku zbiegu uprawnień przysługuje tylko jeden, korzystniejszy dodatek. Terenowa Komisja Rozjemcza i Okręgowy Sąd Pracy uznali, że dodatek z "Karty Skalnika" nie jest dodatkiem za wysługę lat. Minister Pracy wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając naruszenie protokołu dodatkowego do układu zbiorowego pracy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i orzekł zgodnie z zasadami wynikającymi z układu zbiorowego pracy, zgodnie z którymi przy zbiegu uprawnień do różnych dodatków za wysługę lat wypłaca się tylko jeden, korzystniejszy dla pracownika.

Pełny tekst orzeczenia

Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca domagał się przed Terenową Komisją Rozjemczą zobowiązania pozwanego Kombinatu Cementowo-Wapiennego wypłacenia mu dodatku za wieloletnią pracę. Twierdził, iż dodatek ten przysługuje mu od stycznia 1981 r. na podstawie uchwały Nr 240/81 Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1981 r. w sprawie szczególnych uprawnień dla pracowników budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych.Pozwany zakład pracy zarzucił, iż wnioskodawca otrzymuje dodatek za wysługę lat z "Karty Skalnika", a w razie zbiegu uprawnień do dodatku przysługującego z mocy cytowanej uchwały oraz uprawnień do dodatku z przywilejów szczególnych, w tym z "Karty Skalnika" pracownikowi uprawnionemu do tych dodatków wypłaca się tylko jeden, korzystniejszy dla niego dodatek.Terenowa Komisja Rozjemcza uwzględniła, a Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 22 czerwca 1982 r. oddalił odwołanie pozwanego Kombinatu, gdyż specjalne wynagrodzenie z "Karty Skalnika" nie jest dodatkiem za wysługę lat.Minister Pracy, Płacy i Spraw Socjalnych w rewizji nadzwyczajnej zarzuca powyższemu wyrokowi rażące naruszenie postanowień protokołu dodatkowego Nr 19 z dnia 19 marca 1980 r. do układu zbiorowego pracy dla pracownika przemysłu materiałów budowlanych z dnia 23 grudnia 1974 r. Skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie wniosku.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Specjalne miesięczne wynagrodzenie z tytułu "Karty Skalnika", przewidziane w załączniku nr 13 do układu zbiorowego dla przemysłu materiałów budowlanych z dnia 23 grudnia 1974 r. z późn. zm. w protokole dodatkowym z dnia 3 marca 1976 r. - jest dodatkiem za wysługę lat, w rozumieniu art. 8 tego układu z późn. zm. w protokole dodatkowym Nr 19 z dnia 19 marca 1980 r.Zasadnie podnosi bowiem skarżący, iż świadczenie nazwane w "Karcie Skalnika" specjalnym wynagrodzeniem jest wypłacanie pracownikom zatrudnionym na stanowiskach objętych prawem górniczym w zależności od ilości lat pracy na danym stanowisku, w procentowej wysokości stosownej do ilości przepracowanych lat.Są to więc takie same zasady, jakie rządzą wypłatą dodatku za wysługę lat, przysługującego wszystkim pracownikom Kombinatu, na podstawie cytowanych wyżej przepisów układowych.W myśl zaś powołanego wyżej protokołu dodatkowego Nr 19 z dnia 19 marca 1980 r. w razie zbiegu uprawnień do dodatku za wysługę lat wynikającego z przywilejów szczególnych, określonych m.in. w "Karcie Skalnika" oraz dodatku za wysługę lat przysługującego wszystkim pracownikom kombinatu wypłaca się tylko jeden dodatek korzystniejszy dla pracownika (§ 1 lit. n pkt 3, 4 i 5).Z treści tego postanowienia wynika, iż strony podpisujące protokół dodatkowy do układu zbiorowego pracy traktowały świadczenia wynikające z przywilejów szczególnych określonych w "Karcie Skalnika" jako dodatek za wysługę lat. Potrzeba zaś uregulowania zbiegu tego dodatku z dodatkiem za wysługę lat, przysługującym wszystkim pracownikom objętym omawianym układem zbiorowym pracy, zaistniała dopiero z chwilą podpisania protokołu dodatkowego Nr 19, który rozszerzył zakres podmiotowy ogólnego dodatku za wysługę lat na wszystkich pracowników, w tym także korzystających ze szczególnych przywilejów z tytułu m.in. "Karty Skalnika".Nie można podzielić także poglądu wyrażonego przez wnioskodawcą iż uchwała Nr 240/81 Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1981 r. w sprawie szczególnych uprawnień dla pracowników budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych zwana "Kartą Pracownika Budownictwa" (nie publ.) stanowi podstawę do wypłaty dodatku za wysługę lat przewidzianego tą uchwałą oraz wynagrodzenia specjalnego z "Karty Skalnika".Uchwała ta bowiem nie obejmuje przedmiotem swego uregulowania postanowień układu zbiorowego pracy dla przemysłu materiałów budowlanych dotyczących przywilejów szczególnych z tytułu "Karty Skalnika", co oznacza, iż nie narusza tych uprawnień. Ustanawia natomiast nowy rodzaj świadczenia dla pracowników budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych, nazwanego specjalnym wynagrodzeniem, które jest wypłacane raz w roku (za wieloletnią pracę). Świadczenie to nie jest traktowane jako dodatek za wysługę lat przysługujący pracownikom, objętym tą uchwałą, toteż wypłacane jest niezależnie od dodatku za wysługę lat (zał. nr 1 do cyt. Uchwały).Z przytoczonych względów, należy podzielić zarzut zawarty w rewizji nadzwyczajnej, wedle którego w myśl postanowień układu zbiorowego pracy dla przemysłu materiałów budowlanych obowiązuje nadal zasada, iż przy zbiegu uprawnień do różnych dodatków za wysługę lat wypłaca się tylko jeden dodatek, korzystniejszy dla pracownika.Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku (art. 422 § 1 k.p.c. w zw. z art. 277 § 2 k.p.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 8art. 422 § 1 KPCart. 277 § 2 KP§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026.