I PRN 111/84

WyrokIzba Cywilna1984-08-20

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wypowiedzenie umowy o pracę następuje z chwilą podpisania pisma przez pracodawcę, czy z chwilą jego doręczenia pracownikowi, w kontekście zachowania terminu konsultacji ze związkiem zawodowym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wypowiedzenie umowy o pracę jest oświadczeniem woli, które dochodzi do skutku w momencie, gdy pracownik mógł zapoznać się z jego treścią, zgodnie z art. 61 k.c. w związku z art. 300 k.p. W związku z tym, momentem złożenia oświadczenia woli jest data doręczenia pisma pracownikowi, a nie data jego podpisania przez pracodawcę. W niniejszej sprawie, mimo że pismo o wypowiedzeniu było datowane na 28.I.1984 r., zostało ono doręczone pracownikowi 31.I.1984 r., co oznaczało zachowanie 5-dniowego terminu konsultacji ze związkiem zawodowym przewidzianego w art. 38 § 2 k.p.
Stan faktyczny
Pracownik Józef M. został zwolniony przez Wytwórnię Sprzętu Komunikacyjnego "PZL-M". Terenowa Komisja Odwoławcza uznała wypowiedzenie za zgodne z prawem. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przywrócił pracownika do pracy, uznając, że naruszono tryb konsultacji ze związkiem zawodowym, ponieważ pracodawca zawiadomił związek o zamiarze wypowiedzenia w dniu 25.I.1984 r., a decyzję podjął 28.I.1984 r., nie zachowując 5-dniowego terminu. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN Z. Zaziemski (sprawozdawca). Sędziowie SN: E. Jachczyk, E. Brzeziński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Józefa M. przeciwko Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego "PZL-M" w M. o przywrócenie do pracy na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z dnia 22.VI.1984 r.uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneTerenowa Komisja Odwoławcza do Spraw Pracy w Mielcu orzeczeniem z dnia 26.III.1984 r. oddaliła wniosek Józefa M. o uznanie wypowiedzenia mu umowy o pracę za bezskuteczne.Komisja ustaliła, że wypowiedzenie wnioskodawcy umowy o pracę przez pozwaną Wytwórnię nie narusza prawa, albowiem zastosowała ona ustawowy okres wypowiedzenia, a wnioskodawca nie korzysta z ochrony trwałości stosunku pracy przewidzianej w art. 39 k.p.Na skutek odwołania wnioskodawcy Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zaskarżonym wyrokiem zmienił powyższe orzeczenie i przywrócił wnioskodawcę do pracy na poprzednich warunkach, zasądzając na rzecz wnioskodawcy od pozwanej Wytwórni wynagrodzenie za okres 2 miesięcy pozostawania bez pracy.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że pozwana Wytwórnia naruszyła tryb konsultacji ze związkiem zawodowym dotyczący zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę przewidziany w art. 38 k.p.Zakładowa organizacja związkowa bowiem o zamiarze wypowiedzenia wnioskodawcy umowy o pracę została zawiadomiona w dniu 25.I.1984 r., a decyzję o wypowiedzeniu umowy o pracę pozwana Wytwórnia podjęła już dnia 28.I.1984 r., a więc nie zachowała 5-dniowego terminu, o jakim mowa w art. 38 § 2 k.p., mimo iż organizacja związkowa "nie zajęła w tej sprawie ani pozytywnego, ani negatywnego stanowiska i po prostu milczała".W konsekwencji Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uwzględnił odwołanie wnioskodawcy, uznając, że nie zachodzi potrzeba badania merytorycznych przyczyn wypowiedzenia.W złożonej rewizji nadzwyczajnej Minister Sprawiedliwości wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpoznania.Rewizja nadzwyczajna zarzuca rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 38 § 1 i § 2 k.p., art. 46 k.p. oraz art. 245 pkt 1 k.p.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.Wypowiedzenie umowy o pracę jest jednostronnym oświadczeniem woli i wywołuje skutek w chwili złożenia przez zakład pracy tegoż oświadczenia pracownikowi.Przepisy kodeksu pracy nie regulują, w jakim momencie w stosunkach pracy następuje oświadczenie woli drugiej strony.Zgodnie zatem z art. 61 k.c., który ma zastosowanie do stosunków pracy na podstawie art. 300 k.p., oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią.Oświadczenie woli więc zakładu pracy o wypowiedzeniu umowy o pracę jest złożone pracownikowi wówczas, gdy doszło do niego w sposób umożliwiający mu zapoznanie się z jego treścią - nie zaś z chwilą przygotowania pisma zawierającego to oświadczenie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4.XI.1982 r. sygn. akt. II CR 380/82 - OSNCP 1983, z. 8, poz. 117).O momencie złożenia oświadczenia woli nie decyduje również data w piśmie skierowanym do pracownika.Niesporne jest w sprawie, że pozwane Zakłady zawiadomiły zakładową organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia wnioskodawcy umowy o pracę w dniu 25.I.1984 r., a wypowiedzenie umowy o pracy z daty 28.I.1984 r. doręczyły wnioskodawcy w dniu 31.I.1984 r. - co potwierdził on własnoręcznym podpisem na odpisie wypowiedzenia. Oświadczenie woli więc zostało złożone w dniu 31.I.1984 r., nie zaś - jak to stwierdził Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych - w dniu 28.I.1984 r.Wprawdzie zarówno w odpowiedzi na rewizję nadzwyczajną, jak i na rozprawie przed Sądem Najwyższym pozwane Zakłady twierdziły, że pismo z daty 28.I.1984 r. wypowiadające wnioskodawcy umowę o pracę zostało podpisane w dniu 31.I.1984 r., jednakże Sąd Najwyższy nie uznał za celowe badania tej okoliczności - jako nie mającej w świetle powyższych wywodów istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nietrafnie zatem uznał, że pozwane Zakłady wypowiedziały wnioskodawcy umowę o pracę z naruszeniem art. 38 § 2 k.p., przewidującego dla organizacji związkowej 5-dniowy termin do zgłoszenia zastrzeżeń.Zgodnie z uchwałą pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 19.V.1978 r. sygn. akt V PZP 6/77 (OSNCP 1978, z. 8, poz. 127) zawierającą wytyczne orzecznictwa dla wykładni przepisów kodeksu pracy normujących współdziałanie kierownika zakładu pracy z organami związków zawodowych przy rozwiązywaniu umów o pracę - wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę nie narusza trybu określonego w art. 38 k.p., gdy zostało dokonane po upływie terminu przewidzianego w art. 38 § 2 k.p.Stan taki istnieje w niniejszej sprawie, gdyż organizacja związkowa została powiadomiona przez pozwane Zakłady o zamiarze wypowiedzenia wnioskodawcy umowy o pracę w dniu 25.I.1984 r., a wypowiedzenie zostało dokonane w dniu 31.I.1984 r., 5-dniowy termin zatem, o którym mowa w art. 38 § 2 k.p., został zachowany.W konsekwencji należy stwierdzić, że Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nietrafnie dopatrzył się naruszenia przez pozwane Zakłady trybu postępowania przy wypowiedzeniu wnioskodawcy umowy o pracę.Wadliwe stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku w powyższym zakresie spowodowało, że sąd ten nie poczynił żadnych ustaleń faktycznych umożliwiających ocenę zasadności dokonanego wypowiedzenia wnioskodawcy umowy o pracę na gruncie art. 45 k.p.Skutkuje to uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpoznania.Tak też orzekł Sąd Najwyższy na podstawie art. 422 § 2 k.p.c. w związku z art. 277 § 2 k.p.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 39 KPart. 38 KPart. 38 § 2 KPart. 38 § 1art. 46 KPart. 245 pkt 1 KPart. 61 KCart. 300 KPart. 45 KPart. 422 § 2 KPCart. 277 § 2 KP§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.